Linquistic Qur’an commentaries in the context of ihtijaj al - Qiraat with special reference to ahfash’s maani al-Qur’an

Abstract

MakaleSözlükte hüccet, "kastetmek, yönelmek, ziyaret etmek, üstün gelmek" anlamına gelen “hacce” fiilinden türemiş bir isim olup "isabetli yönelişi kanıtlayan delil ve bürhan" anlamına gelmektedir. Istılahta ise ihticac, mesleki yönden yeterliliği olan bir kârinin, bulunduğu ekol veya bölgeye göre seleften kendisine ulaşmış olan muhtelif okuyuşlar arasında bir kıraati, kendince haklı gördüğü birtakım gerekçelerle tercih etmesi ve bunu da delillerle kanıtlamasıdır. Kıraat ilminde önemli bir konu olan ihticâc olgusunu ele alırken konunun arka planında yer alan temel meselelerin iyice araştırılması gerekmektedir. Her ne kadar hüccet olgusunun tarih sahnesine çıkışına ilişkin vahyin indiği dönem olarak söylense de sistematik anlamda, tabiîn dönemi ve sonrasında özellikle Kur’ân’ın i’rabına dair hataların (lahn meselesi) gündeme gelmesi neticesinde oluştuğunu söylemek mümkündür. Kur’ân’ın i’rab ve telaffuzunda hatadan uzak olunması adına hassasiyetle yapılan bu çalışmalar tabiin döneminde yoğunlaşmış, sonraki süreçte dildeki gelişmelerle birlikte II ve III. asırlarda zirve yapan dilbilimi, kıraatleri de kaynak olarak kullanmak suretiyle tekâmül sürecini tamamlamıştır. Bu süreçte kıraat ilmine dair tedvin ve telif sürecinin henüz tam anlamıyla başlamadığı görülmekte, bunun yanı sıra ayetlerin lüğavî yönden izahının yapıldığı Meâni’l-Kur’ân tarzı eserlerin telif edildiği görülmektedir. Sistematik anlamda “Kıraat-i Seb’a”nın henüz sistematik anlamda oluşmadığı bu dönemde kıraatlerin keyfiyetini kavrama adına söz konusu çalışmaların iyi tetkik edilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Bu bağlamda Ahfeş’in (ö. 215/830) Meani’l - Kur’ânadlı eseri, bir yönüyle alanında önemli ve mukaddem bir eser olması diğer taraftan da hüccet olgusunun gelişimine dair önemli ipuçları barındırması açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada öncelikle dilbilimsel tefsir ve kıraat ilişkisinin tespiti yanında hüccet olgusundan, ardından Arap dilinde tartışmasız otorite sayılan Ahfeş’in kıraatlere yaklaşımı incelenecektir. Bu bağlamda Ahfeş’in kıraat tercihlerinde hangi unsurlar öne çıkmaktadır, kıraatleri değerlendirmede kullandığı yöntem ve üslup nedir, mütevatir kabul edilen kıraatlere bakışı gibi konulara ilişkin tespit ve değerlendirmelerde bulunulacaktır.Dictionary huccet, "refers to, directed to, visit, superior to come," which means "pilgrimage to" The name is derived from the verb "evidence proving accurate orientation and Burhan" means. In ihtijaj technical terms, the adequacy of a qari from the professional aspect, a recitation among various readings than those who have reached him by his predecessor found that the school or district is to prefer some reason it deems right. Recitation scientific located in the background of the case when dealing with an important issue in ihtijâj should be investigated thoroughly the core issues. Although hujjah the exit the stage of history of the phenomenon in a systematic sense; it was the period when the Qur'an's in tabiin, of course, the period after the particular errors on the Quran irap (lahn issue) it is possible to say that occur as a result of the agenda. Irap studies the Quran and pronouncing away from error in pronunciation condensed course be far from the era, also accelerated the development of linguistics in the next period, II and III. linguistics that made the peak in centuries peaked at extremes have also completed the evolutionary process by using as the source.In this process, it is seen that the copyright process for the curriculum has not yet started completely, it is seen that the Maâni al-Qur'an works of which the verse of the verses is explained are copyrighted. In the systematic sense, in the period when al-Qiraat al-Sab'a does not exist yet, it is necessary to examine the studies in order to grasp the characteristics of the Qiraats. In this context, Ahfesh's (d. 215/830) work called Maani al-Qur'anis important in that it is an important and miraculous work in the field and contains important information on the development of the event of the witness. This study will primarily focus on the emergence of the phenomenon in the recitation scientific hujjah, and talk with the outline of the work carried out on this area. Then the approach of Ahfesh, who is regarded as an indisputable authority in the Arab language, to the qiraats will be studied in detail. In this context, which elements come to the fore in Ahfesh's qiraat preferences, the method and style used in evaluating the qiraats and his perspective the mutawatir qiraat will be determined and evaluated