6 ?ubat'ta ve 20 ?ubat'ta Türkiye'nin güneydo?usunu ve Suriye'nin kuzeyini y?k?ma u?ratan korkunç depremler, kararl? ve devaml? küresel insani müdahale gerektiriyor. Bugüne kadar her iki bölgede kaydedilen toplam ölü say?s? 46 bini a?t? ve bu say? artmaya devam ediyor. Yüz binlerce insan evsiz ve bar?nma, g?da, içme suyu ve t?bbi bak?mdan yoksun kald?. Binlerce ki?i hâlâ kay?p.Uluslararas? Af Örgütü, depremlerden etkilenen herkese en derin üzüntülerini ifade etmekte ve böylesi zorlu ko?ullarda arama-kurtarma çal??malar?na kat?lan gönüllülerin ve ilk müdahale ekiplerinin yorulmak bilmeyen çabalar?n? takdir ve minnetle kar??lamaktad?r.Yard?mlar ihtiyaç sahiplerine a??r ula?t? ve ilk depremlerin üzerinden iki haftadan uzun süre geçmi?ken iki ülkede de insanlar?n ve topluluklar?n ihtiyaçlar? artmaya devam ediyor. Türkiye etkilenen illerde ola?anüstü hâl ilan etti.1 Suriye'de, siyasi de?erlendirmeler ve lojistik zorluklar yard?m ula?t?rma çabalar?n? yava?latt? ve engelledi, deprem bölgesinde insanlar?n ihtiyaçlar?na acil ve h?zl? yan?t verme gere?ini gölgede b?rakt?.Bu gibi kriz durumlar?nda insan haklar? ask?ya al?namaz ve herkesin insan haklar?n?n iyile?tirilmesi ve korunmas? için koordineli çaba sarf edilmelidir. Ya?am hakk?, keyfi al?konulmaya kar?? koruma, ki?i güvenli?i, i?kence ve di?er türde kötü muameleye maruz b?rakmama, ifade ve örgütlenme özgürlü?ü, mültecilere ve s???nmac?lara uluslararas? koruma sa?lama ve sürdürme yükümlülü?ü ve göçmenlerin haklar?na riayet edilmesi ola?anüstü hâllerde birkaç istisna d???nda devletin ba?at taahhütleri olmay? sürdürmektedir. Yard?mlar?n da??t?lmas?nda da dahil olmak üzere bar?nma, yeterli beslenme, içme suyu, hijyen olanaklar? ve t?bbi bak?ma eri?im sa?lanarak ekonomik, sosyal ve kültürel haklar?n korunmas? kritik önemdedir.Kad?nlar, çocuklar, yerinden edilen ki?iler, ya?l?lar, engelliler, LGBT?+'lar, etnik ve ?rksal az?nl?klar ve ötekile?tirilen di?er gruplar genellikle do?al felaketleri de kapsayan kriz durumlar?nda artan zorluklarla kar??la??r ve ayr?mc?l??a, ?rkç? sald?r?lara ve istismara kar?? özel korumaya ihtiyaç duyarlar. Do?al afetlerin yaratt??? zor durumlarda yard?m ula?t?rma çabalar? uyruk, etnik köken, din, göçmenlik statüsü ve siyasi görü? temelinde ayr?mc?l?k dahil hiçbir türde ayr?mc?l?k yap?lmadan hayata geçirilmelidir.Afet müdahalelerine insan haklar? merkezli bir yakla??m, insani yard?m?n adil ve etkili bir ?ekilde sa?lanmas?n? kolayla?t?rabilir ve hükümetlerden, ayr?mc?l?k yasa?? dahil uluslararas? insan haklar? standartlar?na ne ölçüde uyduklar? hususunda hesap sorabilir. Devletler, hukuka uygun olarak ba??? toplayan ve/veya afet yard?m? da??tan hiçbir grubu ayr?mc?l?kla hedef almamal? ve bu yard?m fonlar? ve malzemelerine keyfi ?ekilde el koymamal?d?r.Türkiye ve Suriye'de insan haklar? bak?m?ndan ya?anan zorluklar a?a??da aç?klanmaktad?r ve bunlar, Uluslararas? Af Örgütü'nün, 2010'da Haiti'deki deprem felaketi dahil do?al afetler ve bu gibi kriz durumlar?nda insan haklar?n?n korunmas? için en iyi uygulama ilkeleri hakk?ndaki geçmi? çal??malar?na dayanmaktad?r.The catastrophic earthquakes that devastated southeastern Türkiye and northern Syria on 6 February and again on 20 February require a committed and sustained global humanitarian response.To date, the combined death toll is over 46,000 and climbing. Hundreds of thousands have been left homeless and without shelter, food, potable water, and medical care. Thousands remain missing.Türkiye has invoked a state of emergency in the affected provinces. Aid provision in Syria has been slowed down and obstructed by political considerations and logistical difficulties that have eclipsed the need for an urgent and immediate response to people's needs in the northwest.In responding to a major crisis, there must be concerted efforts towards the promotion and protection of the human rights of everyone. These include:the right to lifeprotection against arbitrary detentionsecurity of personfreedom from torture and other ill-treatmentfreedom of expression and associationprotection for refugees and asylum seekers and protecting migrants' rightseconomic, social, and cultural rights – including access to housing, adequate nutrition, potable water, sanitation, healthcare, and aid without discrimination
