Osmanlı dönemi fıkıh ve lügat âlimlerinden Pîr Mehmed’e nispet edilen bir risâlede, İbn
Melek’in Şerhu’l-Menâr’ındaki ‘emir’ bahsinden seçili kimi itirazların cevaplandırıldığı ve
bazı kabullerin eleştirildiği bir bölüm de bulunmaktadır. Bu bölüm muhtevasının tahliliyle, zikri geçen risâlenin fıkıh usulü edebiyatındaki önemine ve müellifinin usuldeki yetkinliğine dair kanaatleri belirleyecek veya etkileyecek birtakım verilere ulaşılabilmektedir.
Bu çalışmanın amacı, söz konusu verilerin tespiti ve genel bir sonuca dönüştürülmesidir.
Bu doğrultuda, risâledeki usul meselelerinin her biri müstakil biçimde ele alınmış, içerdikleri tartışmalara hazırlayıcı kısa tanıtımlar akabinde müellife ait izahların iç tutarlılığı
irdelenmiştir. Hanefî usulünde yaygın görüşlere göre konumu belirlenmeye çalışılan bu
izahlar, Şerhu’l-Menâr ile Menârü’l-envâr’ın diğer bazı şerh ve hâşiyelerindeki bilgilerle de
mukayese edilmiştir. Risâlenin adı, aidiyeti, hedefi ve üslubu ile -inceleme alanı dışında
kalan- bölümlerinin mahiyetine ilişkin bazı öneri ve notlar da içeren bu çalışmanın, müellifin ilmî kişiliği ve eserleri üzerine yapılacak kapsamlı ve derinlikli araştırmaların, kendi
alanıyla ilgili kısımlarına somut katkılar sunabileceği de öngörülmektedi
