Ağırcan, Özlem (Gürsel)

Türk Kütüphaneciliği

Turkish

Özlem (Gürsel) Ağırcan

Directory of Open Access Journals

KÜTÜPHANE OKUYUCUSUNUN EĞİTİLMESİ

Türk Kütüphaneciliği / Turkish Librarianship (Turkish Librarians’ Association)

KÜTÜPHANE OKUYUCUSUNUN ' EĞİTİLMESİÖzlem (Gürsel) AĞIRCANEdime İl Halk ' Kütüphanesi MüdürüTKD Edime Şubesi BaşkanıYıllar önce mesleğime yeni atılmış, kütüphane-okuyucu ikilimi konuşum­da yeni problemlerle karşılaşırken, TKD bülteninin 1971 yılı 1. cildi sayfa 39­42 de dile getirmiş olduğum «Kütüphane Okuyucusunun Eğitilmesi» konusu o günden bu güne bir halk kütüphanesi yöneticisi olarak beni düşündürüp durmuştur.Geçen 11 sene zarfında düşünce, duygu ve kanılarımda bir değişiklik olmadı. Ayni şekilde 13 senelik kütüphanecilik yaşamımda . üzüntü ile ifade edeyim ki, kütüphaneden yararlanma yollan, ya da kitabın değeri, korunma­sı, kitaptan amaca uygun yararlanma konularında istisnalar hariç, tam is­tenilen düzeyde ' olgun bir okuyucu kitlesi ile karşılaşmadım.Okuyucu, ya kütüphaneden yararlanma yöntemini biliyor, ama kitaplar­dan amaca uygun yararlanamıyordu. Ya da kütüphaneyi kullanırken kütüp haneciye bir cankurtaran simidi gibi sanılıyordu. Yani başka bir değişle . is­tediği bilgilerin kaynağını, bir elektronik beyin gibi yalnız kütüphaneci bile­bilir ve ona sayfasına değin açarak verebilir kanısındaydı.Başkabir kullanım ' şekli ise, egoizmden kaynaklanıyordu, öğrencisinden öğretim görevlisine, yetişkin insanına kadar, kütüphaneden geçici süre ile çalışmaları için veya sadece okumak üzere aldıkları kitapları uzun süre ' el­lerinde tutmaları, istendiğinde, kitabınız emniyette merak etmeyin yanıtım vermeleri, başkalarının da o kitaplardan yararlanmaya hakkı olduğunu dü­şünmemeleri eğitim eksikliğinden kaynaklanan davranış ve kullanış biçim­leriydi.Biz halk Kütüphanelerinin, kütüphane kullanıcılarının türü açısından da değişmeyen bir yazgısı var. İzlediğim 1971 yılından buyana değişmeyen . bir oran okuyucuların genelde % 95’ni teşkil ■ eden Öjğenciler. Sanıyorum ki tüm ülkemizdeki halk kütüphanelerinin yazgısıdır. Biz)le:r adı Halk olan ama 125daha çok okul kütüphanesi havasından kurtulamayan kuruluşlarız. Bu, ye­tişkin okuyucu gelmiyor demek değildir. Evet belli oranda okuma alışkanlığı kazanmış, yada çevresel çabalarımız ile kazandırdığımız yetişkin okuyucula­rımız var. Ama ne yazık ki yeterli değil. Örnek olarak kendi Halk Kütüpha­nemizin 1981 yılı istatistiğini esas alarak sayısal verilerle göstermek istiyo­rum. 1981 yılı istatistiğinde (Çocuk bölümleri hariç) 56936 okuyucunun 1669 kişisi yetişkin, 55267 kişisi öğrencidir.Okuyucularının çoğunluğunu öğrencilerin teşkil etmesi nedeniyle, okul­lara geçmiş yıllarda konmuş olan seçmeli kütüphane bilgisi dersleri biz kü­tüphanecileri çok sevindirmişti. İlimizde bu uygulamaya geçildiğinde bizzat bazı okullarda bu konuda öğretmenlik görevi üstlendim. Ancak öğretilenler nazari bir takım bilgiler görünümünde kaldı. Çünkü okul kütüphaneleri tüm düzeltme ve çabalarımıza , rağmen günümüzde bile tam bir gelişme ve iş­lerlik göstermiyor. Ya, personel yetersizliğinden kaynaklanan, yada okul idaresince ' bu " ' kitaplıklara memur verilmesi gereksiz görüldüğünden, çoğu kez de . düzenlenmiş " bir okul kitaplığının verimli olacağı bir zamanda sınıf haline getirilmesi ile sonuçlanıyordu.Kitap ve Kütüphane Bilgisi temelde uygulama ile gerçekleştirilen bilgi­ler ■ - olması, okul kütüphanelerinin - bu uygulama ortamını " yaratamaması, Edirne 11 Halk Kütüphanesinin uygulama " ' için okullardan uzak olması ne­deniyle uygulama safhası - gerçekleşememiş ve nazari bilgiler olarak kalmış­tır. ' Sanırım bu tür çalışmaya - yönelen birçok kütüphanecimiz de de durum farklı değildir.İşte biz Edirne 11 Halk Kütüphanesi olarak, bu gerçekten hareket ede­rek, okuyucuların eğitilmesi - konusunda öğrencilere ağırlık vermeyi " ve - öğ­rencilerin kütüphanede eğitilmesini amaç edindik. ........Öğrencilik yıllarında, kitaplar, ve kütüphaneler konusunda eğitilmiş, oku­ma sevgisi ve alışkanlığı kazanmış okuyucular, yarın birer yetişkin olduk­larında da bu alışkanlıklarını sürdürür ' düşüncesini hareket noktası ' kabul ettik. Belki uzun bir zaman dilimi gerektiren bir uğraşı olacaktı. Fakat bir yerden başlamak ve okuma ' olgusunu " halkta bilinçlendirmek gereğini, öğ­rencilerin eğitimleri ile gerçekleştirmek- ve ' sonuçta ■ belki - yıllar sonra iste­nilen okuyucu kitlesine kavuşmak amaçlandı.İşte bu amaçla ve nedenlerle 1981 -1982 ' çalışma döneminde ilimiz - Milli Eğitim Müdürlüğü , ile diyalog ' kurularak, ortadereceli okullardaki - rehberlik derslerinde, öğretmenleri refakatinde öğrencileri kütüphaneye getirtip - «Ki­tap ve Kütüphane - Bilgisi» konulu bir seminer - programı hazırlayarak 16.12.1981 tarihinde uygulamaya koyduk.Seminerlerde kütüphanemizde görev yapan çeşitli kademedeki personel aşağıda - belirtilen dersleri . . öğrencilere - uygulamalı - olarak verdiler.1 -— Edirne 11 Halk Kütüphanesi, bağlı - çocuk - kütüphaneleri, Gezici - Kü­tüphane, Eski " Nadir - - Yazma -ve Basma Eserler (Selimiye Kütüphanesi) - - ya­rarlanma koşullan ve günümüz eğitimindeki yeri.1262 — Edime Î1 Halk Kütüphanesindeki kütüphane kataloglarının tanı­mı, yararı ve kullanımı. (Derslerde katalogların - kullanılması alfa­betik dizin, yazar, kitap ve konu kataloglarının özellikleri uygula­ma ile gösterilmiştir.)3 — Kitap türleri, kitabın bölümleri ve bu bölümlerden amaca uygunyararlanma, başvuru eserlerinin tanıtılması ve konu bulma pratiği.4 — Kütüphane görgüsü, Kitabın değeri ve korunması, kütüphanecilerinkarşılaştıkları sorunlar.Dersler 2.6.1982 tarihine kadar 'aralıksız sürmüş, - Orta ikinci sınıflar ör­nek alınarak (7) orta okulun (28) ikinci sınıfına Aralık -" Haziran (7 ay) ay­larında her sınıfa (4) saat olmak üzere (112) saat ders verilmiştir.Seminerleri (604) öğrenci ile (25) öğretmen izlemiştir. Seminer sonunda öğrencilerin dersleri algılayıp algılamadıklarını saptamak amacıyla bir sı­nav yapılmış, sınavlarda (153) kişi üstünbaşarı (238) kişi iyi derece (213) kişi ise orta derece başarı sahibi oldukları saptanmıştır.Ayrıca eğitimimizi desteklemek ve öğretmenleri tarafından unutulan bil­gilerin aktarılması için «Edirne 11 Halk Kütüphanesi Kitap - ve Kütüphane Bilgisi Klavuzu» ' adlı bir bülten' "çoğaltılarak ilimizdeki (54) Ortaokul" ile 67 ilin Halk Kütüphanesi müdürlüklerine gönderilmiştir.Sonuç olarak seminer başarı ile yürütülmüştür. Bundan böyle her yıl belli bir - program dahilinde bu eğitimimiz devam ' edecektir. Kış aylarında çok yoğun olan bir okuyucu kitlesi ve personel azlığı nedeniyle, birden fazla görevi üstlenen çalışma arkadaşlarım, biraz daha özveri ile bu görevi sür­düreceklerdir. Çünkü gelecekte . arzuladığımız okuyucuyu kendi - ellerimizle şekillendirmemiz gereğini duyarak, ilk adımı attık. Dileğim, - tüm - meslektaş­larımın da elden geldiğince bu türde bir girişim yaparak işbirliği ile yurt sathında kendi ideal okuyucularım yaratmalarıdır.Bir kişinin dahi aradığını, istediğini bilerek faydalanacağı kaynaklan seçerek gelmesi, kazanılmış bir görev sevinci, verimli bir çalışmanın övün­cü olacaktır.127

http://doaj.org/search?source=%7B%22query%22%3A%7B%22bool%22%3A%7B%22must%22%3A%5B%7B%22term%22%3A%7B%22id%22%3A%22ab7f149a2cfd406da86a7cfe7ad72487%22%7D%7D%5D%7D%7D%7D

KÜTÜPHANE OKUYUCUSUNUN EĞİTİLMESİ

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals

Türk Kütüphaneciliği / Turkish Librarianship (Turkish Librarians’ Association)