Podejmując tematykę przemieszczeń ludnościowych na kartach tego tomu, wypada rozpocząć od kilku uwag wstępnych. Po pierwsze, należy wskazać, że choć obszar Górnego Śląska jest znacznie większy,
podstawą analizy w tekście pozostaje teren województw: śląskiego (śląsko-dąbrowskiego) lat 1945–1950 i katowickiego (po roku 1950), obejmujących swoim zasięgiem także ziemie historycznie „pozaśląskie”
(m.in. Zagłębie Dąbrowskie i ziemię częstochowską). Po wtóre, trzeba przypomnieć, iż terytorium Górnego Śląska od 1922 roku było podzielone między państwo polskie i niemieckie, współtworząc tzw. polski
Górny Śląsk (czyli międzywojenne województwo śląskie) i tzw. niemiecki Górny Śląsk (administracyjnie zorganizowany w rejencję opolską – Regierungsbezirk Oppeln) (Fragment tekstu)
