Cilj istraživanja bio je da se ustanovi povezanost energetskog statusa krava u postpartalnom periodu, iskazanog kroz vrijednost odnosa mliječna mast: proteini, i parametara reproduktivne efikasnosti. Istraživanje je sprovedeno na ukupno 350 oteljenih krava holštajn rase (121 prvotelka, 115 drugotelki i 114 krava koje su se telile tri i više puta), smještenih na farmi mliječnih krava industrijskog tipa, u slobodnom sistemu držanja i hranjenih uobičajenim obrocima za datu rasu goveda, proizvodnu kategoriju, stadijum laktacije i period godine. Sve ispitane krave, bez obzira na paritet, podijeljene su u odnosu na stadijum laktacije (15-45 dana, 46-75 dana, 76-105 dana i 106-135 dana), a u okviru svakog njih formirane su podgrupe u odnosu na vrijednost odnosa mliječna mast : proteini (OMP 1,3). Podjela krava unutar svakog pariteta (prvotelke, drugotelke, krave sa tri i više teljenja), izvršena je na osnovu trajanja servis perioda (SP do 60 dana, SP 61-90 dana, SP 91-135 dana). Praćeni su sljedeći reproduktivni parametri: period do prvog vještačkog osjemenjavanja (dani), trajanje servis perioda (dani), trajanje perioda od prvog vještačkog osjemenjavanja do uspostavljanja steonosti (dani), indeks osjemenjavanja, trajanje graviditeta (dani) i trajanje međutelidbenog intervala (dani). Uzorci mlijeka uzimani su u okviru uzorkovanja za potrebe selekcijske službe. U uzorcima mlijeka su određene koncentracije mliječne masti i proteina, te je izračunat njihov međusobni odnos (OMP). Podaci su statistički obrađeni metodama deskriptivne statistike, a značajnost razlika između grupa testirana je t-testom. Pored numeričkih vrijednosti za ispitane parametre, za sve ispitane grupe krava u radu je dat i grafički prikaz odnosa mliječne masti i proteina. U prilogu je dat pregled vrijednosti parametara deskriptivne statistike za ispitane parametre za sve ispitane grupe krava. U svakoj od ispitanih grupa krava, bez obzira na način podjele, ustanovljen je veliki procenat krava sa vrijednostima OMP izvan fizioloških okvira, bilo da se radi o povišenim ili sniženim vrijednostima. Zbirni podaci za svaku od ispitanih grupa krava, prikazani na grafikonima, ukazuju na generalno nepovoljan metabolički status krava na ispitanoj farmi i visok procenat subkliničkih poremećaja zdravlja, prije svega subkliničke forme ketoze, udružene sa različitim stepenom zamašćenja jetre, što se odražava i na vrijednosti reproduktivnih parametara. Podaci o trajanju perioda do prvog vještačkog osjemenjavanja u svim ispitanim grupama krava, bez obzira na način grupisanja, ukazuju na visok stepen varijacija, kao rezultat različite sposobnosti krava prilagode nepovoljnom bilansu energije,. Energetski status grla je, preko različitih mehanizama opisanih u radu, uticao i na trajanje perioda od prvog do uspješnog vještačkog osjemenjavanja i servis perioda, kao i na vrijednost indeksa osjemenjavanja u svim ispitanim grupama krava, pri čemu su grla sa povoljnijim energetskim statusom generalno imala povoljnije vrijednosti ovih parametara. Pored energetskog statusa, podaci prikazani u radu govore i o neadekvatnoj organizaciji otkrivanja estrusa, kao značajnom ograničavajućem faktoru za postizanje optimalnih reproduktivnih rezultata na ispitanoj farmi. Prosječno trajanje graviditeta u svim ispitanim grupama krava kretalo se u okvirima za datu vrstu i rasu, te je stoga trajanje međutelidbenog intervala bilo primarno uslovljeno trajanjem servis perioda. Rezultati ovog istraživanja ukazuju da postoji pozitivna veza između energetskog statusa krava, iskazanog kroz vrijednosti odnosa mliječna mast : proteini, i reproduktivnih parametara, pri čemu prilikom tumačenja dobijenih rezultata treba imati u vidu i niz dodatnih faktora, kao što su rasa, visina dnevne proizvodnje mlijeka, sastav i konzumacija obroka, ambijentalni uslovi i slično. Odabir grla na kojima je istraživanje sprovedeno uslovio je da se reproduktivni rezultati svih ispitanih grupa krava kreću u okvirima koji se u literaturi navode kao zadovoljavajući, iako su njihove vrijednosti na nivou cijele farme značajno nepovoljnije. Rezultati ovog istraživanja ukazuju na značajan potencijal primijenjene metode za rano otkrivanje grla sa predispozicijom za nastanak poremećaja zdravlja i reprodukcije, te pravovremeno preduzimanje dijagnostičkih i terapijskih procedura sa ciljem da se posljedice negativnog bilansa energije tokom perioda rane laktacije ublaže, i time omogući postizanje adekvatnih reproduktivnih rezultata