The present paper outlines some approaches, which were suggested for assessing heavy metals (Cu, Zn, Pb and Cd) mobility in soils contaminated by a zinc smelter activity. The concept was based on the assumption that partition coefficients, as ratios of total (assayed by aqua regia) metal contents to exchangeable (extracted by 1 mol CH3COONH4 dm–3 , pH 7.0) or to bioavailable (extracted by 0.1 mol NaNO3 dm–3) metal contents, will be more predictive in assessing metals mobility as compared with single extractions. The calculated partition coefficients for exchangeable and bioavailable metal forms were respectively termed Kd-Ex and Kd-Bio, which in turn were intended to represent the statico-dynamic nature of heavy metal mobility. It was found that metal mobility followed the sequence Cd > Zn > Pb > Cu, which implies that Cd and Zn will evoke more threat due to greater susceptibility for mobility. Regressions for the pairs logKd versus pH were applied in order to exhibit the proton generating capacity of each metal. The average calculated proton coefficient in the case of exchangeable metal forms amounted to 0.16 mole of protons released for each mole of Cu, Zn and Pb. In contrast, the proton coefficient for Cd was about 81 % greater. The estimation made on the basis of bioavailable metal forms showed, that Cd and Zn retention by soils generated, respectively 77 and 131 % more protons as compared to Pb. In terms of environmental concern, it may be formulated, that the higher the proton generating capacity, the highest the metal mobility, and thus the weakest partition to the solid phase.Praca przedstawia zagadnienia związane z oceną ruchliwości metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Cd) w glebach zanieczyszczonych w wyniku działalności huty cynku. Koncepcja opierała się na założeniu, że współczynniki podziału jako stosunki całkowitej zawartości metali (oznaczonej w wodzie królewskiej) do zawartości wymiennych (ekstrahowanych przez 1 mol CH3COONH4 dm-3 , pH 7.0) lub do zawartości biodostępnych (ekstrahowanych przez 0.10 mol NaNO3 dm-3 ) metali są bardziej przydatne do prognozowania ruchliwości metali ciężkich niż w przypadku pojedynczych ekstrakcji. Obliczone współczynniki podziału przyjęto odpowiednio jako Kd-Ex i Kd-Bio, które z kolej miały odzwierciedlić statyczno-dynamiczny charakter ruchliwości metali ciężkich. Uzyskane wyniki przedstawiają szereg Cd > Zn > Pb > Cu, z którego wynika, że Cd i Zn stanowią większe zagrożenie z uwagi na większą ich ruchliwość w glebie. Zależności między log Kd a pH wykorzystano w celu obliczenia zdolności każdego metalu do generowania jonów wodorowych. Średnie wartości obliczone dla wymiennych form metali wynosiły 0.16 mola protonów uwolnionych na każdy mol Cu, Zn i Pb w odróżnieniu od Cd, dla którego wartość ta była o 81 % większa. Oszacowanie dokonane na podstawie zawartości biodostępnych form metali ujawniło, że zatrzymywanie Cd i Zn przez gleby spowodowało generowanie odpowiednio o 77 i 131 % więcej protonów w porównaniu z Pb. Biorąc pod uwagę zagrożenie przyrodnicze, należy przyjąć, że im większa zdolność do generowania protonów, tym większą ruchliwość wykazuje dany metal i tym samym słabsze jest jego zatrzymywanie przez fazę stałą gleby