Polska Akademia Nauk. Stowarzyszenie Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich PAN
Abstract
Dolina Słupi usłana jest licznymi starorzeczami, które ulegają
powolnemu zarastaniu. Aby zapobiec temu procesowi, a równocześnie
wykorzystać zasoby zoocenotyczne jezior rzecznych, pojawiła się myśl
ponownego włączenia ich do systemu rzecznego poprzez renaturyzację
rzeki. Początkowo planowano włączać jedynie stare, częściowo zarośnięte
jeziora rzeczne. W 2003 roku jedno ze starorzeczy Słupi Koński Staw
poddano procesom bagrowania, co spowodowało stworzenie nowych
warunków życia dla hydrobiontów. Przeprowadzone badania zoocenotyczne
w tym jeziorze rzecznym potwierdziły korzystne zmiany w zagęszczeniu
makrofauny dennej oraz zooperifitonu zasiedlającego
sztuczne podłoże. Zagęszczenie zooperifitonu zasiedlającego trzcinę oraz
zooplanktonu ulegało znacznym wahaniom, przy czym dominowały
w nich Rotatoria, Protozoa i Cladocera filtrujące wodę.
Usunięcie zakumulowanych w zbiornikach osadów dennych
i wraz z nimi siarkowodoru oraz poprawa warunków tlenowych spowodowały
odbudowę badanych zoocenoz. Uzyskane wyniki pozwalają
stwierdzić, że wybagrowane starorzecza mogą odegrać znaczącą rolę
w procesach renaturyzacji rzek, znacznie ten proces przyspieszając.
W takich zbiornikach mogą egzystować ryby, znajdując bogatą bazę
pokarmową oraz mogą być prowadzone procesy oczyszczania wód rzecznych
dzięki obecności bogatej w filtratory i sedymentatory formacji
poroślowej.The scientific research of the oxbow lake of Słupia River was carried out from
1998 as a preparation for drilling the conception of renaturyzation of Słupia River. It
consisted in including particular oxbow lake in the right stream.
The research included the analysis of the most important ecological formations
with special regard to periphyton living in artificial and biotic substratum. In 2003
Koński Staw, one of the oxbow lake in the lagoon polder of the city of Słupsk, was
submitted to the process of dredged. Drainage works created new life conditions for
hybrobionts. During the research period (2004–2005) the density of bottom microfauna
was increasing noticeably. The density of zooperiphyton living in artificial
substratum was also increasing from 132 to 303 thou. indiv. m-2. However, high fluctuation
on the biotic substratum could be observed. The density of zooplankton was
fluctuating between 9.3 – 15.8 thou. indiv. per dm-3.
The results of the research allow to state that the drainage works carried out in
the oxbows lake of Słupia River are very profitable for zoocoenoses hybrobints. The
removal of bottom sediments with hydrogen sulphide accumulated in reservoirs
caused the reconstruction of qualitatively- quantitative structure of macrozoobenthos,
zooperiphyton and zooplankton. It allowed to verify the original draft of the renaturization
plan by including dredged oxbows, where representatives of ichtiofauna may
exist. The cleaning process of river waters can be carried out thanks to lichen formation
enriched with filters and sedimentators