Λίθινα και χάλκινα όπλα και εργαλεία σε οικισμούς της Μέσης Εποχής του Χαλκού στην Πελοπόννησο: Παραγωγή και τεχνολογία. Οικονομική και κοινωνική διάσταση
Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη των λίθινων και χάλκινων εργαλείων και όπλων από οικισμούς της Μέσης Εποχής του Χαλκού στην Πελοπόννησο. Παρά την εμφάνιση της χαλκουργίας στο Αιγαίο περισσότερα από χίλια χρόνια πριν τη Μεσοελλαδική περίοδο, ο λίθος συνεχίζει να χρησιμοποιείται μαζικά για την κατασκευή εργαλείων και όπλων είτε με την τεχνική της λείανσης είτε με την τεχνική της λάξευσης. Ως εκ τούτου, η σύγκριση της παραγωγής, της τεχνολογίας, της τυπολογίας και της χρήσης λίθινων και χάλκινων εργαλείων και όπλων -ειδικά σε μια περίοδο οικονομικής ύφεσης και κοινωνικής οπισθοδρόμησης, όπως φαίνεται να είναι η Μεσοελλαδική- μπορεί να προσφέρει ενδιαφέροντα συμπεράσματα για την οικονομία και την κοινωνία της περιόδου.
Η μελέτη επικεντρώνεται στην Πελοπόννησο, καθώς είναι η περιοχή με τις σημαντικότερες ίσως εξελίξεις στο ηπειρωτικό ελλαδικό χώρο κατά τη μετάβαση από τη Μέση στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Δίνεται έμφαση σε οικισμούς της περιοχής και όχι νεκροταφεία, καθώς τα ευρήματα από τους οικισμούς προσφέρουν πιο ασφαλή εικόνα για την παραγωγή και τη χρήση των λίθινων και χάλκινων εργαλείων. Συγκεκριμένα, εξετάζονται τα δεδομένα από πέντε μεσοελλαδικές θέσεις, τη Λέρνα, την Ασίνη, τον Άγιο Στέφανο, τα Νιχώρια και τη Μάλθη. Από αυτά προκύπτει ότι παρά την εικόνα εσωστρέφειας που παρουσιάζει η μεσοελλαδική κοινωνία, δεν απουσιάζει ούτε το εμπόριο πρώτων υλών, όπως οψιανού, χαλκού και κασσίτερου, ούτε η εξέλιξη στο πεδίο της χαλκουργίας. Την παρουσίαση των δεδομένων ακολουθεί συζήτηση για την οικονομία, τον πόλεμο και την κοινωνία κατά τη Μεσοελλαδική περίοδο με βάση τα όπλα και τα εργαλεία.The aim of the present study is the examination of stone and bronze tools and weapons from Middle Bronze Age settlements in the Peloponnese. Despite the emergence of bronze making in the Aegean more than a thousand years before the Middle Helladic period, stone continued to be massively used for the manufacture of tools and weapons either by the grinding or the knapping technique. Therefore, comparing the production, technology, typology and use of stone and bronze tools and weapons - especially in a period of economic depression and social regression, as the Middle Helladic period appears to have been - can offer interesting insights into the economy and society of the period.
The study focuses on the Peloponnese, as it is the region with perhaps the most important changes in mainland Greece during the transition from the Middle to the Late Bronze Age. Emphasis is placed on settlements in the region rather than cemeteries, as finds from settlements offer a more secure picture of the production and use of stone and bronze tools. In particular, data from five Middle Helladic sites, Lerna, Asine, Ayios Stephanos, Nichoria and Malthi, are examined. They show that, despite the introversion of the Mediterranean society, neither the trade in raw materials such as obsidian, copper and tin nor the development of the bronze industry is absent. The presentation of the data is followed by a discussion of the economy, war and society in the Middle Helladic period based on weapons and tools
