Im 13. Jahrhundert erkannten die seldschukischen Sultane in Anatolien die Macht des Sufismus. So waren sie sich bewusst, dass der Sufismus das Mittel war, von der Spitze der Gesellschaft aus auch deren Basis zu erreichen. Als große Scharen von Turkmenen im Zuge der mongolischen Invasion nach Anatolien kamen, veranlasste dies auch Sufis und Derwische verschiedener Strömungen hierher zu kommen. Die Derwische versuchten, sich im Herrschaftsbereich eines jungen und dynamischen Staates einen neuen Lebensraum zu schaffen. Aufgrund der Politik, die die seldschukischen Sultane in Bezug auf die Derwische verfolgten, entwickelte sich Anatolien zu einem Zentrum, in dem sich die Idee des Sufismus rasch zu verbreiten begann.Unter über Chorasan, Khwarezm und Aserbaidschan nach Anatolien einwandernden Menschenscharen befanden sich viele Sufis, Gelehrte und Künstler. Diese Gruppen spielten eine führende Rolle dabei, das soziokulturelle Leben im Anatolien des 13. Jahrhunderts auf eine neue Stufe zu tragen. Eine wichtige Persönlichkeit bei der Entstehung der anatolischen Tradition war Ahmed Yesevi. Neben diesem gab es zahlreiche andere einflussreiche spirituelle Führer wie Mevlana, Shams und Hacı Bektaş Veli. Durch das Wirken dieser sufistischen Meister entstanden die sufistischen Traditionen und gelangten zu großer gesellschaftlicher Bedeutung. Sie interagierten mit verschiedensten Gruppen der anatolischen Bevölkerung und versuchten, mit ihren Methoden Einfluss auf die menschliche Natur zu nehmen, um die vom Propheten Muhammed überlieferten Prinzipien im gesellschaftlichen Leben zu verankern. Evliya Çelebi spricht in seiner Seyahatname („Reisebericht“) häufig von Ahmed Yesevi, den er als „Unseren Vorfahren, den türkischen Meister Ahmed Yesevi“ bezeichnet, und erwähnt zudem, dass er selbst dessen Nachkomme sei. In der Seyahatname finden sich Informationen über die auf Ahmed Yesevi zurückgehende Tradition, die auch ein Licht auf die Gegenwart werfen. In dieser Studie wird versucht, anhand der Seyahatname Evliya Çelebis aufzuzeigen, wie sich das Verhältnis zwischen Ahmed Yesevi und Hacı Bektaş Veli auf den Sufismus in Anatolien auswirkte.In the 13th century, the Seljuk sultans in Anatolia realized the power of the Sufism. They knew that Sufism was the way to reach the highest and lowest levels of society. The Turkmens who came to Anatolia due to the Mongol invasion caused Sufis and dervishes belonging to various movements to come to this region. Dervishes, who created a new living area for themselves in the region of the domination of a young and dynamic state, turned Anatolia into a centre where the idea of Sufism began to spread rapidly due to the Seljuk sultans’ policy against them. Among the groups that migrated into Anatolia through Khorasan, Khwarazm Azerbaijan, there were many Sufis, scholars and craftsmen. This group led them to enter a new formation aspect of the socio-cultural life of the 13th century’s Anatolia. Ahmed-i Yesevi is an important name in the formation of the Anatolian tradition. As well as Ahmet Yesevi, the influence of many spiritual leaders, such as Mevlana, Şems, Haci Bektaş-i Veli, is great in the Anatolian tradition. Sufi traditions emerged and gained an important place in society owing to these important Sufi scholars. These and similar spiritual leaders, who were related to different segments of the Anatolian people, have tried to influence human nature with the methods they have applied by aiming to include in social life the principles of the Prophet. In his Seyahatname, Evliya Çelebi frequently uses the name of Ahmed-i Yesevi in the form of “Ceddimiz Türk-i Türkan Hoca Ahmed Yesevi Hazretleri”, and states in his work that he is a descendant of him. Evliya Çelebi has included information about the Ahmed-i Yesevi tradition in his Seyahatname that can shed light on the present. Our study tries to reveal, with the sources from this time period, how the relationship between Ahmed-i Yesevi and Haci Bektaş Veli affected the Anatolian Sufi life according to the Evliya Çelebi’s Seyahatname.13. yüzyılda Anadolu da Selçuklu Sultanları tasavvufun gücünü fark etmiştir. Toplumun en üst kademesinden en alt kesimine kadar ulaşmanın yolunun tasavvuf olduğunu bilmişlerdir. Moğol istilası nedeni ile Anadolu’ya gelen Türkmen toplulukları çeşitli akımlara mensup mutasavvıf ve dervişlerin buraya gelmesine neden olmuştur. Genç ve dinamik bir devletin hâkimiyet sahasında kendilerine yeni bir yaşam alanı oluşturan dervişler, Selçuklu Sultanlarının kendilerine karşı izlemiş oldukları siyaset nedeniyle Anadolu, tasavvuf fikrinin hızlı bir şekilde yayılmaya başladığı bir merkez haline gelmiştir.Horasan, Harezm Azerbaycan üzerinden Anadolu’ya göç eden zümrelerin arasında çok fazla mutasavvıf, âlim ve sanatkâr vardır. Bu zümre, 13. yüzyıl Anadolu’sunun sosyokültürel hayatının yeni bir oluşum safhasına girmelerine öncülük etmiştir. Anadolu geleneğinin oluşmasında Ahmed-i Yesevi önemli bir isimdir. Anadolu geleneğinde Ahmed Yesevi gibi Mevlana, Şems, Hacı Bektaş Veli gibi birçok manevi rehberin etkisi büyüktür. Bu önemli tasavvuf erbabı sayesinde tasavvufi gelenekler Anadolu’da yaygınlaştırılmıştır. Anadolu insanının farklı kesimleri ile ilişkili olan bu ve benzeri manevi rehberler, Hz. Peygamberin getirmiş olduğu ilkeleri toplum hayatında yer etmeyi amaçlamıştır. Bu amaçlar doğrultusun da insan tabiatına nüfuz etmeye çalışmışlardır. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde “Ceddimiz Türk-i Türkan Hoca Ahmed Yesevi Hazretleri” şeklinde Ahmed-i Yesevi ismini sık kullandığı gibi kendisinin de onun soyundan olduğunu eserinde belirtmektedir. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Ahmed-i Yesevi geleneği ile ilgili günümüze ışık tutacak mahiyette bilgilere yer vermiştir. Bu çalışmamızda Evliya Çelebi Seyahatnamesine göre Ahmed-i Yesevi ve Hacı Bektaş Veli arasındaki ilişkinin Anadolu tasavvuf hayatına nasıl yansıdığını dönemin kaynakları ile ortaya koymaya çalışılmıştır
