De Rynck, Filip

Ghent University Academic Bibliography

 Copyright © 2015 Belga. Alle rechten voorbehoudenDe Standaard* - 28 Mei 2015Pagina 38* De Standaard/Antwerpen, De Standaard/Limburg, De Standaard/Oost-Vlaanderen, De Standaard/Vlaams-Brabant/Brussel, De Standaard/West-VlaanderenGeen bibliotheken of speelpleinwerking meer, en amper nog theater in uw cultuurcentrum. Althans dat vreest Hart Boven Hard. Hetmiddenveld mag dan geen goed oog hebben in de bevoegdhedenoverdracht naar de lokale besturen, de geschetste rampscenario's zijnvolgens Filip De Rynck overdreven. Niet langer effectieve Vlaamse regelgeving afschaffen is een daad van goed bestuur.Het middenveld wantrouwt het vertrouwen dat de Vlaamse regering in haar gemeenten heeft ('Vrijheid met een strop eromheen', DS 26mei ). De overdracht van 130 miljoen Vlaams geld naar de gemeenten voor zeven diensten (cultuur, jeugdwerk, sport, buitenschoolsekinderopvang, integratie,...) zou tot een lokale kaalslag kunnen leiden en tot grote ongelijkheden tussen gemeenten.Ik stapte mee op met Hart Boven Hard en begrijp de bezorgdheid, vooral gevoed door het financiële stormweer waarin veel (maarniet alle) gemeenten zich bevinden. In Griekenland en Spanje zien we tot welke lokale ravage draconische besparingen leiden. Mochthet bij ons ooit tot zo'n drama komen, dan is hopen dat regelgeving dit kan tegenhouden niet meer dan een illusie. Tegelijk moet hetmiddenveld niet simplistisch dramatiseren. Ik stel een genuanceerder script voor.Goed Vlaams bestuurVan de zeven af te schaffen Vlaamse regels hebben vooral de decreten voor cultuur, jeugd en sport eertijds veel gemeenten totvernieuwing en investeringen aangezet. Dat is een niet geringe verdienste. Maar na al die jaren heeft de Vlaamse regelgeving opdat vlak nauwelijks nog een hefboomfunctie voor gemeenten en werkt ze ook niet meer vernieuwend. Dat is de wet van afnemendemeerwaarde van regelgeving. Het is dan ook een daad van goed Vlaams bestuur om dergelijke niet langer productieve regelgeving afte schaffen.De regels voor bijvoorbeeld integratie, onderwijsvernieuwing of ontwikkelingssamenwerking hebben nooit datzelfde nuttige effectgehad. Ze richten zich bovendien slechts tot een beperkte groep gemeenten, horen bij domeinen met sterk veranderde beleidskadersen de beperkte tot marginale Vlaamse subsidies zijn allang maar een klein onderdeel van het lokale sociale beleid.In een veranderde samenleving horen vooral de voorzieningen voor jeugd, sport en cultuur tot het geconsolideerde gemeentelijkebasispakket. Ik moet de eerste gemeente nog zien die cultuurcentra zal sluiten, drastisch zal snoeien in de sportcentra, debuitenschoolse kinderopvang of de speelpleinwerking (ook een vorm van opvang). En dan nog: gemeenten kunnen goede motievenhebben om diensten stop te zetten, anders te organiseren of tarieven te verhogen. Misschien waren die diensten niet meer nodig ofwaren de tarieven gewoon te laag of te weinig gedifferentieerd? Het kan terecht zijn dat gemeenten uitleenposten van bibliothekensluiten, misschien komt daar nu nauwelijks nog volk. Her en der zien we dat meteen wordt geïnvesteerd in een nieuwe bibliotheek, watis dan het probleem? Vergeten we daarbij niet dat veel professionelen, bijvoorbeeld bibliothecarissen of sportfunctionarissen, vroegervaak via de veilige Vlaamse omweg, niet alleen 'hun' dienst maar vooral de eigen positie en functioneren verdedigen.Aan dat soort strategisch gedramatiseer mag het middenveld zich niet te zeer laten vangen. De lokale sportsector mag nu eindelijk weleens weggroeien van de Bloso-betweterij en misschien zullen bibliotheken nu eindelijk uitgedaagd worden om hun veilige 'splendidisolation' ten opzichte van de andere culturele voorzieningen te verlaten.Kortom: decentralisatie kan ook tot lokale innovatie leiden, maar daar horen we het middenveld niet over. Het middenveld klinktconservatiever dan de politici - een hele verdienste. Overigens: veel van de in regelgeving gevatte diensten zijn op het lokale niveauontstaan, lang voor de Vlaamse overheid ze ontdekte.Het middenveld is essentieel, niet heiligIk vloek nog meer in de kerk: niet alle middenveldorganisaties die subsidies krijgen, werken goed en het is niet omdat je eens subsidieshebt gekregen dat je daar ten eeuwigen dage recht op hebt. Soms beschermt het middenveld ook de eigen belangen en houdthet vernieuwing tegen. Een ongemakkelijke waarheid. Gemeenten die dat in vraag stellen, en weinige durven dat echt (voor hetmiddenveld een geluk bij een ongeluk), voeren daarom nog geen slecht beleid. Het middenveld is essentieel, maar niet heilig.De omslag van centralisatie naar decentralisatie is het meest radicaal voor de bibliotheeksector. Van regelgeving (1974) die hetaantal centimeter tussen de boekenrekken voorschreef naar totale vrijheid vanaf 2016: het is een omslag die ook maar het eindpuntis van een geleidelijke evolutie in die richting. Toen het lokale jeugdwerk gedecentraliseerd werd, in 1993 al, klonken ook overal doorprofessionelen opgeklopte alarmkreten: er is sedertdien door lokale besturen alleen maar meer in jeugdwerk geïnvesteerd. Alleen voorde bibliotheken bestond een decretale verplichting en niet voor de zes andere voorzieningen: die Vlaamse subsidies zijn hoogstensondersteunend. Het allerbelangrijkste, wat het middenveld strategisch ook niet vermeldt en waardoor het een vals beeld helpt in standhouden, is dat het overgrote deel van deze lokale voorzieningen allang voor ongeveer 80 procent door de gemeenten werd betaald,met eigen middelen. En die middelen zijn in de afgelopen jaren alleen maar gestegen.Regionale contextDe operatie decentralisatie raakt twee bestuurlijke pijnpunten. Moet elke voorziening echt in elke gemeente? Met steeds meerdoor de regio's zigzaggende burgers die zelf hun dienstverlening bij elkaar shoppen, is het essentieel om inplanting en spreidingmeer vanuit een regionale context te bekijken, om en rond kleine en grote centrumsteden. Meer decentralisatie betekent ook meerverantwoordelijkheid en vereist meer capaciteit. En dat is de achilleshiel van deze operatie: die capaciteit is in veel gemeentengewoon niet aanwezig, met of zonder de Vlaamse middelen. Als we niet willen dat de kloof tussen sterke en zwakke gemeenten doordecentralisatie toeneemt, dan is schaalvergroting nodig. Daar heeft Hart boven Hard een punt: decentralisatie verhoogt de druk op de Copyright © 2015 Belga. Alle rechten voorbehoudengemeentelijke bestuurskracht. Over die ingrepen in ons lokaal bestuur zou ik het verzamelde middenveld trouwens veel meer willenhoren. Want daar geraken de politici op eigen kracht niet uit.Filip De RynckCopyright © 2015 Corelio. Alle rechten voorbehouden

Geen bibliotheken of speelpleinwerking meer,...

https://biblio.ugent.be/publication/8559715/file/8559716

Geen bibliotheken of speelpleinwerking meer,...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Ghent University Academic Bibliography