The Effect of Professional Satisfaction Level on Professional and Organizational Commitment: A Study on Financial Services Specialist Career Profession
'Siirt Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi'
Abstract
Doktora TeziKamu yönetiminin bir alt dalı olan kamu personel yönetimi; kamusal hizmetlerin sunumunda
önemli rol oynayan insan unsurunun, kamu hizmetine girmesi, eğitilmesi, ilerlemesi, hizmet
gereklerine göre en uygun biçimde yararlanılması ile görevinin sona ermesine kadar olan süreci
konu edinen yönetsel düzenlemelerdir. Kamu sektörü, refah devleti anlayışı çerçevesinde,
zamanla en büyük işveren konumuna gelerek aşırı derecede büyümüş ve kamusal hizmetlerin
sunumunda etkinlik, verimlilik ve kalitenin düşmeye başladığı ifade edilmektedir. 1980’li yılların
başından itibaren yaşanan yeni kamu yönetimi yaklaşımı içerisinde yer alan yeni kamu
işletmeciliği anlayışı ile birlikte özel sektörde uygulanan insan kaynakları yaklaşımına benzer bir
yapının kamusal örgütlere de uygulanmasına karar verilmiştir. Böylelikle kamu personel
yönetiminde, özel sektörün elde etmiş olduğu tecrübe ve kazanımlar kamu personel yönetimine,
kamunun sahip olduğu nitelik ve özellikler de dikkate alınarak aktarılmaya başlanmıştır. Bu
süreçte, kamu personel yönetiminde, norm kadro, kamu personel sayısının optimizasyonu vb.
bazı yenilikler ve değişiklikler görülmüştür. Bunların içerisinde, kamu örgütlerinde kariyer
uzman personel istihdam edilmesi de yer almıştır. Kariyer uzman olarak adlandırılan bu yeni
istihdam biçimi, zamanla tüm kamu örgütlerinde yaygınlaşmış ve sayıları hızla artmıştır. Bu artış
ile birlikte, merkezi ve kurumsal uygulamalardan kaynaklı farklı ücret rejimlerinin ortaya
çıkması kamu personel yönetiminde yeni bir sorunu da beraberinde getirmiştir. Bu sorun her ne
kadar “eşit işe eşit ücret” düzenlemesi ile bertaraf edilmekte istense de bazı kariyer uzmanların
kapsam dışı tutulması; adaletsizlik algısı, dışlanma, ayrımcılık vb. olumsuz etkilerin ortaya
çıkmasına neden olmuştur. Bu durumun, mesleki tatmin, mesleki ve örgütsel bağlılık vb. önemli psikolojik tutum ve davranışları da etkilediği ifade edilmektedir. Bu çalışmada, kamu personel
yönetimi içerisinde yer alan ve eşit işe eşit ücret düzenlemesi kapsamının dışında tutulan tek
merkez kariyer personeli olan ve genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin merkez
teşkilatlarında görev yapan mali hizmetler uzmanlarının, mesleki tatmin düzeyleri ile mesleki ve
örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin sosyo-demografik özellikler ile birlikte incelenmiştir.
Çalışma sonucunda, mali hizmetler uzmanlarının mesleki tatmin düzeyinin düşük olduğu,
mesleki bağlılıklarının örgütsel bağlılıklarına göre daha yüksek olduğu ve mesleki tatmin
düzeyinde yaşanacak herhangi bir değişimin, mesleki ve örgütsel bağlılığı da aynı doğrultuda
etkileyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca mesleki tatminin, mesleki ve örgütsel bağlılık düzeyinin
bazı sosyo-demografik özelliklere (yaş, kıdem vb.) göre de değişkenlik gösterdiği gözlemlenmiştir.Public personnel management, which is a sub-branch of public administration; These are the
administrative regulations that deal with the process of the human element, which plays an
important role in the provision of public services, from entering the public service, training,
progressing, making use of it in the most appropriate way according to the service requirements,
and ending the duty. It is stated that the public sector, within the framework of the welfare state
understanding, has grown to the position of the largest employer over time and the efficiency,
productivity and quality in the provision of public services have begun to decline. It has been
decided to apply a structure similar to the human resources approach applied in the private sector
to public organizations, together with the new public management approach, which has been
included in the new public management approach since the beginning of the 1980s. Thus, the
experience and achievements of the private sector in public personnel management have begun
to be transferred to public personnel management, taking into account the qualifications and
characteristics of the public. In this process, in public personnel management, norm staff,
optimization of the number of public personnel, etc. some innovations and changes have been
seen. Among these, employment of career specialist personnel in public organizations took place.
This new form of employment, called career specialist, has become widespread in all public
organizations over time and their number has increased rapidly. Along with this increase, the
emergence of different wage regimes originating from central and institutional practices has
brought along a new problem in public personnel management. Although it is desired to eliminate
this problem with the regulation of “equal pay for equal work”, some career experts are excluded from the scope; perception of injustice, exclusion, discrimination, etc. caused negative effects. This
situation, professional satisfaction, professional and organizational commitment, etc. it is stated
that it also affects important psychological attitudes and behaviors. In this study, the socio demographic relationship between the professional satisfaction levels and the professional and
organizational commitment of financial services specialists, who are the only central career
personnel included in the public personnel management and are excluded from the scope of equal
pay for equal work regulation, and who work in the central organizations of the public
administrations within the scope of general government, is investigated analyzed along with the
features. As a result of the study, it was concluded that the level of professional satisfaction of
financial services specialists is low, their professional commitment is higher than their
organizational commitment, and any change in the level of professional satisfaction will affect
professional and organizational commitment in the same direction. In addition, it has been
observed that the level of professional satisfaction, professional and organizational commitment
varies according to some socio-demographic characteristics (age, seniority, etc.)