Heunks, F.J.

Leiden University Scholary Publications

Nawoord: Reactie op Tien? AP XI, p. 408Heunks, F.J.CitationHeunks, F. J. (1976). Nawoord: Reactie op Tien? AP XI, p. 408. Acta Politica, 11: 1976(3), 419-419.Retrieved from https://hdl.handle.net/1887/3451641 Version: Publisher's VersionLicense: Leiden University Non-exclusive licenseDownloadedfrom: https://hdl.handle.net/1887/3451641 Note: To cite this publication please use the final published version (if applicable).ap 76/3’We moeten daaromkonkluderen dat de betrouwbaarheid van de in het hoofd­onderzoek gebruikte schalen veel te wensen overlaat.’De geldigheid van de schalen: over de face-validity en de content-validity is Heunks kort. Te kort wellicht indien men bij voorbeeld enige pagina’s later leest hoe de EA-schaal over boord wordt gezet. Het aantonen van concurrent-validity blijft, door het ontbreken van geschikte gedragsvariabelen, voornamelijk in goede bedoelingen steken; over 8 van de 10 schalen wordt helemaal niets gezegd.Tenslotte doet Heunks een poging iets over de construct-validity te achterhalen. Hij zegt daarover; ’Met name de methode van de ’multitrait-multimethod-matrix’ kan op sommige van onze schalen, zij het op onvolmaakte wijze worden toege­past.’ (Heunks, p. 280)Heunks’ geldigheids- en betrouwbaarheidsonderzoek geven ons geen aanleiding al onze voorgaande bedenkingen verder maar te vergeten.12Op grond van het voorgaande komen wij tot de konklusie dat de tien schalen van Heunks (nog) niet voor een breder gebruik kunnen worden aanbevolen.Onze reaktie ’Tien kleine negertjes’ gold Dekkers opmerking: ’Verder zal degene die graag gebruik maakt van attitudinale schalen om de kwaliteit van deze scha­len en van de resultaten van deze toepassing ervan beslist zijn voordeel mee kun­nen doen.’ Onze uitvoerige reaktie op Heunks’ verhaal heeft mede ten doel duide­lijk te maken waarom wij het niet met Dekkers aanbeveling eens zijn. Niet omdat wij ons als een stel door simplisme getroffen schaal-malloten blind staren op een paar I- of H-koëfficiënten. Met Heunks zijn wij van mening dat schaalkonstruktie een gekompliceerde veelomvattende aangelegenheid is. Het zou daarbij echter van simplisme getuigen dubieuse schaalkwaliteiten, zoals wij die hierboven signa­leerden, af te doen als ’het automatisme van een bepaalde rekenprocedure.’Noten1 Ht = Loevinger’s H koëfficiënt voor de gehele schaal.PPRt = Jackson’s PPR voor de gehele schaal.2 De nummers tussen haakjes geven de afzonderlijke items aan zoals die in bij­lage f (Heunks, pp. 375-383) staan vermeld.3 Oorspronkelijk zat item nr. 80 ook in de ENK-schaal in plaats van in de ENE-schaal.4 STAP, 1976.5 STAP, 1976.6 Tussen haakjes staat aangegeven de bij elk item behorende a priori schaal van Heunks. De items staan in de volgorde waarin ze in ’schaal’ worden opge­nomen.7 Wel kan gesteld worden dat het onmogelijk bleek de items uit verschillende schalen te scheiden. Klusteranalyse (Boon, v. Ostade en Johnson) bevestigde dit beeld.8 Overigens is kluster-analyse een dimensielose techniek en als zodanig niet als een validering van m.b.v. schaalanalyse gevonden dimensies te gebruiken9 STAP, 1976.10 Heunks noemt als redenen: gering aantal items en relatief hoge non-response.LiteratuurLiteratuurHeunks, F. J., Aliëntatie en stemgedrag, 1973.Mokken, R. J. A., A theory and procedure of scale analysis, Den Haag, 1970.White, B. W. and E. Saltz, ’Measurement of reproducibility’, in: G. M. Maranell (ed.), Scaling, A source book for behavioral Scientists, Chicago, 1974.STAP: Statisical Appendix by SPSS, Technisch Centrum FSW, Universiteit van Amsterdam, 1976.Nawoorddoor F. J. HeunksOver het algemeen kan ik het met de inhoud en met name met de teneur van de tweede bijdrage van Boon en Niemöller eens zijn. Zij blijken daarin nu ook oog te hebben voor andere aspecten van schaalontwikkeling dan alleen het determinisme van een schaalbaarheidskoëfficiënt. Overigens heb ik nooit beweerd dat deze ’leer­lingen van Mokken’ simpele zielen zijn, doch slechts dat hun eerste bijdrage in het algemeen leed aan simplisme.Ten aanzien van twee onderdelen van hun laatste betoog moet zeker nog een op­merking worden gemaakt. Tegenstrijdigheid in mijn standpunt aangaande zoge­naamde zoekprocedures is slechts schijnbaar. Ik verwerp ’het selekteren van een kleine subset van items uit een groter aantal items’, en bedoel daarmee dat men maat moet houden. Afgezien van vooronderzoekingen, zou men bij voorbeeld als vuistregel kunnen hanteren dat hoogstens één derde deel van een set items die te- samen een schaal zouden moeten vormen, daar alsnog uit verwijderd mogen wor­den, bij de vaststelling van de schaalbaarheid in een bepaald onderzoek.Het tweede détailpunt is opnieuw de robuustheid van een schaal. De waarde daar­van heb ik zeker niet ontkend, maar de wijze van hanteren van dit kriterium blijft vraagtekens oproepen. Ten aanzien van welke variabelen wordt robuustheid na­gegaan? Wat zijn de grenzen tussen robuust, niet geheel robuust en niet robuust? Afgezien van verdere détails waar wederzijds kritiek mogelijk is, heeft de gehele diskussie ook tot belangrijke overeenstemming geleid. Ook ik heb mij indertijd wat verbaasd over de ’kwaliteiten’ zonder meer van deze schalen, zoals gesteld in de recensie. Mijn opposanten zullen het er mee eens zijn dat daar beter had kunnen worden gewezen op de kwaliteit van de poging om op basis van veel voorafgaande literatuur en empirische studies inzake aliënatie te komen tot een meer verant­woorde set schalen, hoewel deze mede door een aantal ongunstige omstandigheden in het hoofdonderzoek nog niet, zo ooit, als definitief kunnen worden beschouwd. Ik zou mijn opposanten willen aansporen om op een omzichtige wijze hieraan mee te helpen voortbouwen om tot verdere konsolidatie van de betreffende aliënatie- schalen te komen.418419

Nawoord: Reactie op Tien? AP XI, p. 408

https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/access/item%3A3451642/download

Nawoord: Reactie op Tien? AP XI, p. 408

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Leiden University Scholary Publications