Tytko, Marek Mariusz

Jagiellonian Univeristy Repository

Religious and Sacred Poetry:  An International Quarterly  of Religion, Culture and Education Edited by Marek Mariusz Tytko No. 1 (9) January – February – March 2015 ISSN: 2299–9922 ; e-ISSN 2391-9418 pages 237 - 240 MAREK MARIUSZ TYTKO (Cracow, Poland) e-mail: marek.mariusz.tytko[at]uj.edu.pl  [Rec.:] Czesław E. Blicharski, W służbie mojej Małej Ojczyźnie Tarnopolem zwanej, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Księgarnia Akademicka, Kraków 2013, 860, [1], s.  Monumentalne dzieło autorstwa Czesława E. Blicharskiego W służbie mo-jej Małej Ojczyźnie Tarnopolem zwanej jest w istocie pozycją wspomnieniową autora urodzonego jeszcze w niewoli, pod zaborami w Tarnopolu dnia 5 lipca 1918 r., rówieśnika Polski Odrodzonej (1918), zmarłego 21 marca 2015 r. w Zabrzu na Górnym Śląsku. Jego biografia mówi sama za siebie: nauka w II Gimnazjum im. J. Sło-wackiego w Tarnopolu (1928-1936), studia prawnicze w Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie (1936-1939), służba ochotnicza w Straży Obywatelskiej w Tarnopolu przed inwazją sowiecką (1939), próba ucieczki spod sowieckiej okupacji na Węgry (III 1940), aresztowanie przez NKWD (III 1940), uwięzienie w Huma-niu i Stanisławowie (1940), skazanie na 5 lat łagru (1940), osadzenie w sowieckich więzieniach w Kijowie i Charkowie, wyjazd do łagrów w obszarze kręgu polarne-go w rejon Mołotowska nad Morzem Białym (X 1940), następnie przez Wołogdę, Kotłas, Kożwę do Workuty, gdzie przebywał w 1941. Na mocy porozumienia Sikorski-Majski (1941) wyszedł z łagru, wyjechał do Buzułuku do polskiego wojska jako żołnierz kompanii podchorążych. Od grudnia 1941 był w I Eskadrze Lotniczej, potem w Ośrodku Lotnictwa i Marynarki, skąd dostał się do dywizjonu lotniczego w Kermine w Uzbekistanie.  Po wyjściu Armii Andersa wraz z polskimi żołnierzami z ZSRS, trafił przez Aszchabad do Teheranu w Persji, następnie w czerwcu 1942 do Glasgow w Wielkiej Brytanii, gdzie rozpoczął kurs pilotażu (I 1943), a po jego przerwaniu trafił na kurs bombardierów do Kanady (VI 1943), gdzie uzyskał stopień sierżanta Royal Air Force (I 1944). Po powrocie do Anglii (III 1944) kontynuował szkolenie woj-skowe w Dywizjonie 303. W 1945 r. uczestniczył w kilkunastu lotach bojowych Dywizjonu 300 nad Niemcy (w lutym 1945 r. bombardował Drezno). Po II wojnie uzyskał stopień magistra prawa w Uniwersytecie w Oxfordzie. Wyjechał do Włoch (VII 1945), gdzie znalazł się w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszcze-nia. Emigrował do Argentyny 1945-1956.   238Powrócił do Polski, gdzie wraz z małżonką zamieszkał w Zabrzu-Biskupicach na Górnym Śląsku i gdzie stworzył prywatne Archiwum Tarnopolskie (które powstawało w latach 1976-2002). Służbę Tarnopolanom i Tarnopolowi piórem uczynił głównym zadaniem swojego życia, a jako strażnik tarnopolskiej pamięci zdołał zgromadzić unikatowe w skali światowej zbiory archiwalne, obej-mujące źródła pisane i fotograficzne, inedita (listy, relacje, wspomnienia, dokumen-ty wielu tysięcy Tarnopolan) i liczne pozycje drukowane dotyczące obecności polskiej w Tarnopolu i Ziemi Tarnopolskiej w XIX i XX w.  Książka poświęcona jest dziejom powstawania Archiwum Tarnopolskiego oraz historii badań nad Tarnopolem i Tarnopolszczyzną, składa się głównie z notatek i listów autora z lat 1976-1998. Główny trzon publikacji (s. 11-804) podzie-lony jest na rozdziały dot. poszczególnych lat od 1956 do 2008 r. (s. 11-798) oraz Post scriptum (s. 799-804). W Aneksie (s. 805-808) pomieszczono Słowo ks. Zbi-gniewa Mroczkowskiego wygłoszone na Zjeździe Koleżeńskim Tarnopolan w Kozienicach w dniach 28-31 V 1987 r. (s. 805-808). Książka zawiera indeks oso-bowy (obejmujący ok. 3,5 tysiąca nazwisk) oraz indeks geograficzny. Została zaopatrzona w 48 czarno-białych unikatowych fotografii z epoki. Dzieło ma walory poznawcze, dokumentacyjne i edukacyjne. Może być przydatne historykom dzie-jów polskich XX w., regionalistom, nauczycielom historii, uczniom, studentom jako materiał pomocniczy do wychowania patriotycznego i edukacji historycznej, a także miłośnikom Kresów, Tarnopola, Tarnopolszczyzny. Publikacja uzupełnia w jakieś mierze jedną z „białych plam” dotyczących historii terenów utraconych przez Polskę w wyniku decyzji mocarstw w Jałcie i Poczdamie.  Tytuł w języku angielskim (the title in English):  [Rev.:] In the Service of My Little Homeland called Tarnopol   Abstract (Summary):  The source-based book entitled In the Service of My Little Homeland called Tarnopol (in Polish: W służbie mojej Małej Ojczyźnie Tarnopolem zwanej) is a collection of documents written by Czeslaw E. Blicharski, a Polish hero of World War II. The book shows the life history of Czeslaw E. Blicharski (born in 1918 in Tarnopol / Ternopil, Tarnople, died in Zabrze in Upper Silesia in 2015). It includes his biography and memoirs, letters and correspondence concernig mainly the so called Archive of Tarnopol. C.Blicharski was educated in the Juliusz Slowacki II Gymnasium in Tarnopol (1928-1936) in the Reborn Poland (1918-1939). Follow-ing he studied at the King Jan Kazimierz [John Casimir] University in Lvov for three years (1936-1939). He was a member of the Civic Guard in Ternopol at the time of the Soviet aggression against Poland (September 1939). Blicharski was  239 arrested by the NKVD (in March 1940) and he was a prisoner in Human and Stanislaviv (1940), in Kiev and Kharkov (1940), in Soviet Gulags in Molotowsk, White Sea (1940), Vologda, Kotlas, Kozhva, Vorkuta (1941) and Buzuluk. Then he became a soldier in the Polish Army (commanded by general Wladyslaw Anders) in the USSR. He was educated as a military pilot in First Air Squadron in the Centre for Aviation and Navy, especially in Air Squadron in town Kermine in Uzbekistan (the USSR). He went together with the Army of General Anders from Ashgabat to Tehran (Teheran) in Persia. Then he got to Glasgow in the United Kingdom and later undertook pilot training and the training of bombardiers in Canada in 1943. Following that he was a pilot in the Royal Air Force (1944), serving in Squadron No. 303 and Squadron No. 300. He took part in flights over Germany and in bomb-ing the German city of Dresden in winter 1945. After World War II he studied at Oxford University. Blicharski lived also in Italy (1945), when he was in the Polish Resettlement and Deployment Corps. He emigrated to Argentina and lived there in 1945- 1956. In 1956 he returned to Poland and he lived in Zabrze in Biskupice District in Upper Silesia, where he worked on the Archive of Ternopil from 1976 to 2002. Blicharski wrote the history of this archive. There are unique literary sources and photographic sources related to the history of Tarnopol and its region, as well as many unpublished works, manuscripts and thousands of letters written by many different people (1976-1998). The Blicharski collection called ‘the Archive of Tarnopol’ is now in the Foundation of the Center for Research and Documentation of Polish Struggle for Independence in Cracow now. The book has been published in Polish.  Key words:  history, Czeslaw E. Blicharski (1918 - 2015), Tarnopol, biography, memories, Reborn Poland (1918-1939), Juliusz Slowacki II Gymnasium in Tarnopol (1928-1936), Jan Kazimierz University in Lvov (1936-1939), Civic Guard in Tarnopol (1939), arrest by the NKVD (III 1940), Soviet prison in Human and Stanislaviv (1940), Soviet prison in Kiev and Kharkov (1940), Soviet Gulags, GULAG, Molo-towsk, White Sea (1940), Vologda, Kotlas, Kozhva, Vorkuta (1941), Buzuluk, Polish Army in the USSR, First Air Squadron, Centre for Aviation and Navy, Air Squadron in Kermine, Uzbekistan, Army of General Anders, Ashgabat, Tehran, Persia, Glasgow, United Kingdom, pilot training (1943), training of bombardiers in Canada (1943), Royal Air Force (1944), Squadron 303, Squadron 300, flights over Germany, bombing of Dresden (1945), University of Oxford, Italy (1945), Polish Resettlement and Deployment Corps, emigration, Argentina (1945-1956), re-emigration to Poland, Zabrze-Biskupice, Upper Silesia, Archive of Ternopil (1976-2002), written and photographic sources, unpublished works, letters (1976-1998),   240Słowa-klucze:  historia, Czesław E. Blicharski (1918- 2015), Tarnopol, biografia, wspomnienia, Polska Odrodzona (1918-1939), II Gimnazjum im. J. Słowackiego w Tarnopolu (1928-1936), Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie (1936-1939), Straż Oby-watelska w Tarnopolu (1939), aresztowanie przez NKWD (III 1940), sowieckie więzienie w Humaniu i Stanisławowie (1940), sowieckie więzienia w Kijowie i Charkowie (1940), sowieckie łagry, GUŁAG, Mołotowsk, Morze Białe, Wołogda, Kotłas, Kożwa, Workuta, Buzułuk, Wojsko Polskie w ZSRS, I Eskadra Lotnicza, Ośrodek Lotnictwa i Marynarki, dywizjon lotniczy w Kermine, Uzbekistan, Armia gen. Andersa, Aszchabad, Teheran, Persja, Glasgow, Wielka Brytania, kurs pilota-żu, kurs bombardierów w Kanadzie (1943), Royal Air Force (1944), Dywizjon 303, Dywizjon 300, loty bojowe nad Niemcy, bombardowanie Drezna (1945), Uniwersytet w Oxford, Włochy (1945), Polski Korpus Przysposobienia i Roz-mieszczenia, emigracja, Argentyna (1945-1956), reemigracja do Polski, Zabrze-Biskupice, Górny Śląsk, Archiwum Tarnopolskie (1976-2002), źródła pisane i fotograficzne, inedita, listy (1976-1998),  Bibliografia (Bibliography):   Blicharski Czesław E., W służbie mojej Małej Ojczyźnie Tarnopolem zwanej, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Księgarnia Aka-demicka, Kraków 2013, 860, [1], s., Biblioteka Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, t. 40.     

W służbie mojej Małej Ojczyźnie Tarnopolem zwanej

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository