Bu makalede, sivil toplum perspektifinden Türk Kütüphaneciler Derneği incelenmektedir. Öncelikle sivil toplumun tarihsel ve toplumsal olarak referans aldığı olgulardan yola çıkılarak Türkiye’de sivil toplumun sorunları ele alınmış ve TKD bu bilgiler ışığında ülke gerçekleri içinde değerlendirilmiştir. Sivil toplum özgün haliyle Batı Avrupa’da kentsel bir olgu olarak başlamış ve 18. yüzyılda olgunlaşmıştır. Devletin müdahale alanlarının dışında kalan ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda, toplumun kendi kendini düzenleyen, kendi ilke ve kurallarına göre işleyen özerk bir alan olarak görülmektedir. Türkiye’de kurulup faaliyet gösteren TKD’nin sağlıklı olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle içinde doğup geliştiği tarihsel ve toplumsal koşulların bilinmesi gerekmektedir. Sivil toplumun oluşup gelişebilmesi için; devletin demokratik hukuk devleti niteliklerine sahip olması, toplumda ise demokrasi kültürünün yerleşik bir değer olarak bulunması gerekmektedir.Türkiye’de hukuk devleti ve demokrasi kültürünün yerleşmemiş olması nedeniyle sivil toplum 1990’lara kadar kayda değer bir gelişim gösterememiştir. Oluşan sivil örgütlenmeler, devletin resmi ideolojisinin halka benimsetilmesi ve rejimin meşruiyetinin sağlanması yönünde işlev görmüştür. Küresel faktörler ve AB üyelik sürecinin de etkisiyle gelişmeye başlayan sivil toplumun günümüzde de önemli sorunları bulunmaktadır. Belli oranda mesafe alınmasına karşın gerekli ön koşullar hala oluşamamıştır. Bunların sonucu olarak da, STÖ’ler tam özerk yapılar haline gelememiş, halkın katılımı ve kurumsal kapasiteleri sınırlı kalmış, finansal sorunlarını çözememişlerdir. 1990’lara kadar Türkiye’deki sivil toplumun genel eğilimlerini aynen sergileyen TKD, STÖ olma yönünde 1990’lardan başlayarak önemli adımlar atmaya başlamıştır.Toplumsal konulara duyarlılık göstermeye başlamış, demokratik değerlerle ilgili etkinlikler gerçekleştirmiş, diğer STK’lar ile işbirliğine girmiş, hazırladığı bildirgeler ile mesleki standartları oluşturma ve kurumsallaşmasını hızlandırmış, uluslararası STÖ’ler ile entegrasyon ve işbirlikleri geliştirmiştir. Ancak tüm bu gelişmelere karşın TKD’nin hala bir STÖ olabildiği söylenemez. Özerklik kurumsal kimliğine dönüşememekte, üyelerin katılımı son derece sınırlı kalmaktadır. Dernekçe hazırlanan bildirgelerin üyelere benimsetilmesi ve bunların uygulamadaki durumuyla ilgili bir çalışması bulunmamakta, şubelere dayalı örgütlenme modeli işlememektedir.TKD, toplumsal sorunlar ve varlık koşulu olan demokratik değerler konusunda yeterli duyarlılığı gösterememektedir. TKD’nin sorunlarının kökeninde, çoğu kendisinden kaynaklanmayan, alanı dışında başka toplumsal sorunlar bulunmaktadır. Bu nedenle köklü çözümler diğer toplum kesimleriyle verilecek ortak bir mücadeleyle gerçekleşebilecektir. Derneğin, öncelikle üyeleri ve meslek alanında çalışanlar ile sorunlarını çözüm odaklı bir şekilde tartışmaya açması gerekmektedir. Kısa vadeli ve kestirme çözümler gerçekçi ve sürdürülebilir olmayacaktır.Turkish Librarians Association is examined from a civil society perspective in this article. First of all, problems of civil society in Turkey have been approached by starting from the phenomena that civil society historically and socially takes as a reference and TLA has been evaluated within the frame of the reality of the country in the light of this information. Civil society originally started as an urban phenomenon in Western Europe and developed during 18th century. It is perceived as an independent area of the society working according to its own principles and rules; self-regulating; staying economically and socially outside of the response areas of the state. Historical and social conditions in which TLA was born and improved should primarily be learned so that this association established and in business in Turkey is influentially evaluated. The state should have the features of a democratic state of laws and the culture of democracy should be an important value in the society so that the civil society is formed and developed.Civil society had not considerably developed until 1990s because the culture of democracy and state of law did not establish in Turkey. Civil organizations functioned to establish the legitimacy of the regime and to make the public adopt the formal ideology of the state. The civil society that began to develop under the influence of global factors and European Union membership process has big problems in our day as well. Despite some advancements, necessary prerequisites have not occurred yet. As a consequence, NGOs have not become completely independent structures, could not solve their financial problems and public participation and institutional capacities have been limited TLA that exactly presented general tendencies of civil society in Turkey till 1990s started to take considerable steps to become an NGO as from 1990s.TLA started to become more sensitive about social subjects, conducted activities about democratic values, cooperated with other NGOs, accelerated the creation and institutionalization of occupational standards through the declarations it prepared, formed a cooperation and integration with international NGOs. TLA cannot be still counted as an NGO in spite of all the developments. Independence cannot turn into an institutional identity and participation of the members is quite limited. The Association does not have a research about how to make the members adopt the declarations prepared by TLA and it does not practice an organizational model based on its branches. TLA is not sensitive enough about social problems and democratic values, which is a requirement for existence. Most of TLA’s problems are not originated from its own field. Other social problems exist, too. Therefore, it can solve the problems through cooperation with other social sectors.The Association should have debates about problems in a solution oriented way especially with colleagues and members. short-term and short-cut solutions will not be realistic and sustainable
