'Jesuit University Ignatianum - Ignatianum University Press'
Doi
Abstract
The aim of this article is to present the voyages made in the second half of the 14th century by Queen Jadwiga of Poland, the wife of the first Jagiellonian ruler on the Polish throne. Ladislaus Jagiełło ruled over a vast area of the Polish and Lithuanian states, like other European monarchs, through an itinerary system around his realm. Jadwiga accompanied her husband in the performance of his monarchical duties, and sometimes replaced him, but her trips were not only political or representative. The queen also traveled, perhaps even primarily, for family and private functions. During her travels, she most often visited the royal lands of Lesser Poland, and less often went to other regions of the country or beyond its borders. The sources used in this research are narrative and, it should be noted, do not come directly from the period of Jadwiga’s life. These are the Annals of Jan Długosz, written several decades later, which provide information (not always accurate) about the time and place of the journeys made by the queen. However, they make it possible to learn – to a far greater extent than other sources – about the circumstances which induced the Queen consort Jagiełło to leave the walls of the Wawel Castle. The study of the subject is also possible thanks to the itinerary of Queen Jadwiga, compiled by Grażyna Rutkowska, which enables analysis beyond the findings concerning the timetable of these trips and corrects the coverage by the Polish chronicler. The literary division of royal travels into “small” and “great” allows us to see the difference not only in territorial range, but above all in the nature and purpose of travels made by the Queen. Jadwiga liked staying in the royal estates of Małopolska using the time for recreation, but when necessary, she also made the effort to travel to more distant towns to join in the implementation of state policy.Celem artykułu jest przedstawienie podróży odbywanych w drugiej połowie XIV w. przez Jadwigę Andegaweńską, żonę pierwszego władcy z dynastii Jagiellonów na polskim tronie. Władysław Jagiełło sprawował rządy na rozległym obszarze państw polskiego i litewskiego – podobnie jak inni europejscy monarchowie – poprzez system objazdów. Jadwiga towarzyszyła małżonkowi w wykonywaniu monarszych obowiązków, a niekiedy go zastępowała, ale jej wyjazdy nie miały charakteru wyłącznie politycznego czy reprezentacyjnego. Królowa podróżowała także, a może nawet przede wszystkim, w celach rodzinno-towarzyskich i prywatnych. Podczas swych wojaży najczęściej odwiedzała małopolskie królewszczyzny, rzadziej natomiast kierowała się do innych regionów państwa czy poza jego granicę. Źródło użyte w badaniach ma charakter narracyjny i – co trzeba zastrzec – nie pochodzi bezpośrednio z okresu życia Jadwigi Andegaweńskiej. Są to późniejsze o kilkadziesiąt lat Roczniki Jana Długosza, informujące – nie zawsze bezbłędnie – o czasie i miejscu podjętej przez królową wyprawy. Pozwalają jednak – w dalece większym stopniu niż inne źródłapoznać okoliczności, jakie skłaniały małżonkę Władysława Jagiełły do opuszczania murów Wawelu. Opracowanie tematu jest możliwe również dzięki itinerarium królowej Jadwigi, zestawionemu przez Grażynę Rutkowską, umożliwiającemu przeprowadzenie analiz wykraczających poza ustalenia dotyczące harmonogramu tych wyjazdów oraz skorygowanie przekazu polskiego dziejopisarza. Przyjęcie w literaturze podziału królewskich wojaży na „małe” i „duże” pozwala dostrzec różnicę nie tylko w zasięgu terytorialnym, ale przede wszystkim w charakterze i celu podróży odbywanych przez Jadwigę. Królowa chętnie przebywała w małopolskich królewszczyznach wykorzystując czas na rekreację, ale gdy zachodziła taka konieczność, podejmowała także wysiłek związany z przejazdem do dalej położonych miejscowości, by włączać się w realizację polityki państwowej
