Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Abstract
Bu araştırma sezaryen doğum sonrası emzirmenin başlatılmasında yaşanan sorunları belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma, kesitsel-analitik olarak, 09 Aralık 2019 ve 09 Aralık 2020 tarihleri arasında, Denizli Devlet Hastanesi’nde sezaryen doğum yapan 260 kadın ile gerçekleşti. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan “Tanıtıcı Bilgi Formu” ile LATCH Emzirme Tanılama Ölçeği ve Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği kullanılarak, yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Çalışmanın verileri bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics 22 (PASW Inc., Chicago. IL. USA) programı kullanılarak, tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma), bağımsız gruplarda t testi ve mann whitney u testi, tek yönlü varyans analizi, kruskal wallis, pearson ve spearman korelasyon analizi, çoklu regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya katılan 260 anneden, 145’i (%55, 8) emzirmede sorun yaşadığını bildirmiştir. Annelerin yaşadıkları emzirme sorunları; sütünün gelmemesi (%52, 4), sezaryen sonrası ağrı (%31, 7), rahat olmayan emzirme pozisyonu (%21, 4), düz/çökük meme ucu (%14, 5), ebeden yardım alamama (%2, 8) ve diğer sorunlar (%7, 6) şeklindedir. Annelerin LATCH Emzirme Tanılama Ölçeği toplam puan aralığı 3, 50-9, 50 olup ortalaması 7, 211, 27’dir. Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği puanı ise, 67, 00-176, 00 aralığında olup, ortalaması 118, 7019, 30 olarak bulunmuştur. Sonuç: Annelerin çoğunluğunun sezaryen doğum sonrası emzirmenin başlatılmasında sorun yaşadıkları, emzirme başarısı düşük ve emzirme tutumu olumsuz olan annelerin daha çok sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Annelerin emzirme tutumlarının pozitif yönde olması için ebelik girişimleri sağlanarak emzirme başarıları yükseltilebilir, emzirmeye başlama sorunları azaltılabilir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET… ix
ABSTRACT xi
GİRİŞ… 1
1.2. Araştırmanın Amacı 4
1.3. Araştırmanın Soruları 4
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Doğum Sonrası Dönem ve Önemi 5
2.2. Emzirme 7
2.2.1. Emzirmenin Yararları 7
2.2.2. Dünyada ve Ülkemizde Emzirme Oranları ve Emzirme Politikaları 9
2.2.3. Emzirme Sorunları 13
2.2.3.1 Anneye Ait Sorunlar 13
2.2.3.2. Bebeğe Ait Sorunlar 16
2.2.3.3. Emzirmeye Ait Sorunlar 17
2.3. Doğum Sonu Dönemde Emzirmenin Başlatılması ve Sürdürülmesi 19
2.4. Emzirmenin Başlatılması ve Sürdürülmesinde Ebenin Rolü 22
3. GEREÇ VE YÖNTEM 24
3.1. Araştırmanın Şekli 24
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 24
3.3. Araştırma Zamanı 24
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 24
3.5. Araştırmaya Alınma ve Araştırmadan Dışlanma Kriterleri 25
3.6. Veri Toplama Araçları 26
3.6.1. Tanıtıcı Bilgi Formu (Ek I) 26
3.6.2. LACTH Emzirme Tanılama Ölçeği (Ek II) 26
3.6.3. Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği (ETDÖ) (Ek III) 27
3.7. Ön Uygulama 28
3.8. Verilerin Toplanması 28
3.9. Verilerin Analizi 28
3.10. Araştırmanın Sınırlılıkları 29
3.11. Araştırmanın Güçlükleri 29
3.12. Araştırmanın Etik Yönü 29
4. BULGULAR 31
5. TARTIŞMA 51
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 58
6.1. Sonuçlar 58
6.2. Öneriler 59
KAYNAKLAR 61
EKLER 76
EK 1. Sezaryen Doğum Sonrası Emzirmenin Başlatılmasında Yaşanan Sorunlar 76
EK-2. LATCH Emzirme Değerlendirme Ölçüm Aracı 80
EK-3. Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği 81
EK-4. Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu (Form 3) 83
EK-5. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Ön Onayı 88
EK-6. T.C. Sağlık Bakanlığı Denizli İli Sağlık Müdürlüğü İzin Yazısı 89
EK-7. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Son Onayı 90
Ek 8. LATCH Emzirme Tanılama Ölçeği Kullanım İzni 91
EK-9. Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği Kullanım İzni 92
BİLİMSEL ETİK BEYANI 93
ÖZ GEÇMİŞ 9