اثربخشی رفلکسولوژی پا بر شدت خستگی مادران سزارین شده: یک کارآزمایی بالینی غیرتصادفی کنترل شده

Abstract

مقدمه: خستگی یک عامل مرتبط با دوران پس از زایمان است و از عوامل پیشگویی کننده افسردگی پس از زایمان و کاهش خودکارآمدی تلقی می‌شود. خستگی پس از زایمان و اقدامات لازم برای کاهش آن در مطالعات تجربی کمتر بحث شده است. هدف: تعیین اثربخشی رفلکسولوژی پا بر شدت خستگی مادران سزارین شده. روش: در این کارآزمایی بالینی غیرتصادفی، 99 مادر سزارین شده از میان مادران بستری در بیمارستان‌های جامع زنان و ولیعصر تهران در سال 1391 در سه گروه 33 نفری قرار گرفتند. گروه مداخله به مدت 40 دقیقه رفلکسولوژی کف پا، گروه پلاسبو ماساژ ساق پا و گروه شاهد نیز مراقبت‌های معمول پس از سزارین را دریافت کردند. پرسشنامه ارزیابی دیداری (VAS-F :visual analog scale for fatigue)  توسط شرکت کنندگان قبل از مداخله و 3 روز پس از مداخله تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 14 و آزمون‌های آنالیز واریانس یکطرفه، مجذورکای، اندازه‌های تکراری و بنفرونی تحلیل شد. یافته‌ها: گروه‌های مورد مطالعه تفاوت معناداری از نظر مشخصات دموگرافیک و میانگین نمرات شدت خستگی قبل از مداخله نداشتند. بعد از مداخله، میانگین نمرات شدت خستگی به طور معناداری در گروه مداخله و پلاسبو کمتر از گروه شاهد بود (001/0