تأثیر تلقیح قارچ میکوریزا و کود شیمیایی فسفر بر برخی شاخص‏های رشد رقم هاشم گیاه نخود (Cicer arietinum L.)

Abstract

کاربرد کودهای زیستی به ویژه میکوریزا به عنوان جایگزین یا مکمل کودهای شیمیایی از مهمترین راه بردهای تغذیه‏ای در مدیریت پایدار بوم‏ نظام‏های کشاورزی است. به منظور ارزیابی کارایی مصرف جداگانه و تلفیقی کود زیستی میکوریزا و کود شیمیایی فسفر بر شاخص‏های رشد نخود (Cicer arietinum L.)، آزمایشی در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با چهار تیمار و در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود در سال زراعی 89-1388 به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش شامل 1B (شاهد)، 2B (کود زیستی میکوریزا)، 3B (25 کیلوگرم در هکتار کود فسفر + کود زیستی میکوریزا) و 4B (50 کیلوگرم در هکتارکود فسفر) بود. نتایج آزمایش نشان داد که تیمارهای 3B و 4B شاخص سطح برگ، دوام سطح برگ و تجمع ماده خشک را به طور معنی‏داری نسبت به شاهد (1B) و تلقیح میکوریزا (2B) افزایش دادند. حداکثر و حداقل ماده خشک در 111 روز بعد از کاشت برای تیمار 4B و 1B به ترتیب معادل 24/804 و 58/490 گرم در متر مربع بدست آمد و در تیمار 3B (41/698 گرم در متر مربع) در مقایسه با شاهد حدود 36/42 درصد بیشتر بود. همچنین تیمار 3B در 90 روز بعد ازکاشت (مرحله غلاف‏دهی) ارتفاع گیاه، شاخص سطح برگ و دوام سطح برگ را به ترتیب 59/17، 18/49 و 74/48 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. در تمام شاخص‏های اندازه‏گیری شده از لحاظ آماری تفاوت معنی‏داری بین 3B و 4B وجود نداشت. نتایج این بررسی نشان داد که کاربرد روش تغذیه تلفیقی کود زیستی و کود شیمیایی در نخود باعث کاهش مصرف کود شیمیایی به میزان 50 درصد می‏گردد