ضرورت و هدف اصلی: لازمه تحقق اهداف تربیتی اسلام، همگرایی ارکان تربیتی جامعه اسلامی است. تعامل مدرسه (بهعنوان اصلیترین نهاد تربیت رسمی در کشور)، خانواده (بهعنوان طبیعیترین و پایدارترین نهاد) و مسجد (بهعنوان اصیلترین نهاد تربیتی در جامعه اسلامی) موجب همافزایی و تسهیل تحقق اهداف تربیتی اسلام میگردد. از سوی دیگر این سه رکن تربیتی(مسجد، مدرسه و خانواده) از مؤلفههای اساسی ارتباط سنتی میباشند و تحقق همکاری این ارکان، تأثیری قابلتوجه بر تقویت شبکه ارتباطات اجتماعی و تعمیق باورهای ملی و دینی خواهد داشت. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده و در آن از راهبرد نظریهپردازی دادهبنیاد استفاده شده است. دادههای پژوهش از نتایج موردکاوی چهارده مسجد برتر در کشور در حوزه تعامل با خانواده و مدرسه استخراج شده است. یافتهها: همکاری مسجد با مدرسه و خانواده پدیدهای محوری است که شرایط علّی آن را ظرفیتها و ضعفهای نهادهای تربیتی تشکیل میدهند و برای تحقق آن باید به زمینههای آن که بایستههای برنامهای، ساختاری و سرمایه انسانی است، توجه شود. این پدیده دارای مراحل چهارگانه: «1-زمینهسازی و اعتمادسازی، 2- جذب از مدرسه به مسجد، 3-تداوم ارتباط و تربیت در مسجد، 4-نقشآفرینی دانشآموزان در مسجد و مدرسه» است که مؤلفههایی در قالب عوامل مداخلهگر بر آن اثرگذار میباشند و نتایجی را به دنبال خواهند داشت. الگوی حاصل از روابط مقولههای تحقیق در مدلی پارادایمی نمایش داده شده است