Endüstri işletmelerinde transfer fiyatlama sistemi ve performans ölçümünün stratejik maliyet yönetimi açısından değerlendirilmesi ve bir uygulama örneği
ENDÜSTRİ İŞLETMELERİNDE TRANSFER FİYATLAMA SİSTEMİ VE
PERFORMANS ÖLÇÜMÜNÜN STRATEJİK MALİYET YÖNETİMİ AÇISINDAN
DEGERLENDİRİLMESİ VE BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ
Merkezkaç yönetim anlayısını uygulayan ve sorumluluk merkezlerini açık bir
biçimde tanımlayan isletmelerde üst yönetim, bölümlerin performansını degerlendirmek için,
bölümler arasında yapılan mal ve hizmet transferlerinde kullanılan transfer fiyatlarını
kullanabilmektedir. Transfer fiyatları, isletme içindeki sorumluluk merkezlerinin
performanslarının degerlendirilmesi ve bölüm yöneticilerinin isletme hedefleri ile uyumlu
olup olmadıgının tespit edilmesi açısından yardımcı olmaktadır.
Bu tezin amacı, merkezkaç yönetim anlayısı ile yönetilen bir endüstri isletmesinde,
sorumluluk merkezlerinin tespiti ve degerlendirilmesi ile sorumluluk merkezleri arasında
yapılacak mal ve hizmet transferlerinin gerek sorumluluk merkezlerinin, gerekse de
isletmenin performansı üzerine etkisi ve Uluslararası Muhasebe Standartlarının transfer
fiyatlama sistemi ile performans ölçümüne etkisinin arastırılmasıdır. Bu amaçla yapılan
uygulama sonucunda transfer fiyatlarının sorumluluk merkezlerinin ve isletmenin bir bütün
olarak performansını etkiledigi ve Uluslararası Muhasebe Standartlarının transfer fiyatları ve
performans ölçümü üzerinde önemli etkisinin oldugu tespit edilmistir.
ABSTRACT
ASSESMENT AND AN EXAMPLE OF TRANSFER PRICING SYSTEM AND
PERFORMANCE MESASUREMENT FROM THE VIEW OF STRATEGIC COST
MANAGEMENT IN THE INDUSTRIAL ENTERPRISE
Top management of the company that applies decentralized management and
describes clearly responsibility centers, can use transfer pricing which is used between
enterprise’s departments for goods and services transfer to evaluate performance of the
departments. Transfer prices help to enterprise to evaluate performance of the responsibility
centers and to determine eligibility of the department manager for the enterprise’s target.
The purpose of the thesis is to show a research about determination and evaluation of
the responsibility centers in the industrial enterprise that is managed with decentralized
management system, and impact of the goods and service transfers between responsibility
centers and enterprise performance, and impact of the International Accounting Standards
with transfer pricing system on the performance measurement. As a result of the study shows
that transfer prices impact performance of the responsibility centers and enterprise as a whole
and International Accounting Standards have important role on the transfer prices and
performance measurement