Bui Ngoc Anh

Dao Duy Tung

Hu Suk Lee

Nguyen Tien Dung

Tran Ngoc Anh

CGSpace (CGIAR)

More meat milk and eggs by and for the poorBệnh Niu-cat-sơn và bệnhcúm gia cầm độc lực caoHội thảo tập huấnTăng cường quản lý sức khỏe vật nuôi cho chăn nuôi nông hộSơn La, tháng 12 năm 2020TS Hu Suk Lee1, TS. Nguyễn Tiến Dũng2, TS. Bùi Ngọc Anh2, TS. Đào Duy Tùng2, Ths. Trần Ngọc Ánh21Viện nghiên cứu Chăn nuôi Quốc tế (ILRI)2 Viện Thú y (NIVR)livestock.cgiar.org 2Nội dung1. Thông tin chung2. Đặc điểm dịch tễ3. Triệu chứng lâm sàng4. Bệnh tích5. Chuẩn đoán6. Điều trị và phòng ngừalivestock.cgiar.org 3Thông tin chungTẦM QUAN TRỌNGRất dễ lây, thường gây chết gia cầm. Tác động to lớn tới nền kinh tế toàn cầu. Được giám sát toàn cầu bởi FAO vàOIETÁC NHẬN GÂY BỆNH-Avian paramyxovirus- 1, họ Paramyxoviridae- Đa dạng về di truyền: nhiều genotype- Có 1 type huyết thanh.- Avian influenza virus, Type A, họ Orthomyxoviridae.- Đa dạng về di truyền: Nhiều clade và sub-clade- Nhiều sub- typ huyết thanh học, phân loại dựa vàokháng nguyên H và NSƯC ĐỀ KHÁNG CỦA VI RÚTVirus Newcastle bị bất hoạt• 80oC/1 phút, 75oC/5 phút, 70oC /30 phút, tiêudiệt hoàn toàn virus có trong thịt.• Hóa chất: fomalin, phenol và axit.• Tia cực tím, điều kiện pH bất lợi pH 1-3 hoặc10-14.Tồn tại lâu trong môi trường, đặc biệt là nhiệt độ thấp:hàng tháng ở 4-20oC, hàng năm ở nhiệt độ âmVirus cúm A có thể bị bất hoạt:• Nhiệt độ 56-60oC/60 phút (nhiệt độ cao hơn -thời gian ngắn hơn)• Hóa chất: fomalin, phenol và axit.• Tia cực tím, điều kiện pH bất lợi pH 1-3 hoặc 10-14.Tồn tại lâu trong môi trường, đặc biệt là nhiệt độ thấp:virus H5N1 trong phân 6 ngày / 37oC, 35 ngày/4oClivestock.cgiar.org 4Đặc điểm dịch tễPHÂN BỐ Bệnh địa phương tại- Châu Á (bao gồm Việt Nam), Trung Đông, Châu Phi,Trung và Nam Mỹ.Từ đầu thế kỷ 21, dịch cúm bùng phát mạnh tại nhiềunướcTại Việt Nam, bắt đầu bùng phát từ năm 2003 và trải quanhiều đợt dịch lớnVẶT CHỦ Bệnh đã được chứng minh gây bênh trên nhiều loài chimVật chủ chính: Gà là loài cảm nhiễm nhấtMột số loài khác cũng cảm nhiễm với bệnh: Vịt, ngan, ngỗng, gà tây, chim cút, gà lôiVật chủ khác: động vật có vú, trong đó có người.Vật chủ mang trùng: chim bồ câu, vẹt, vịt, chim ngói(họ palamidae).Vật chủ mang trùng: vịt, chim hoangGIA CẦM NUÔIChim hoangTiếp xúc trực tiếpCon ngườiBề mặt nhiễm vi rút Bề mặt nhiễm virút:chuồng nuôi,phương tiện vậnchuyển, dụng cụchăn nuôi, quầnáo, giày dép.Không khí Tiếp xúc trựctiếp:Nuôi chung,Thức ăn,nước uốngGia cầm cạn Thủy cầmĐường truyền lâylivestock.cgiar.org 6Dấu hiệu lâm sàngTỶ LỆ ỐM/CHẾTTỷ lệ ốm/ chết khác nhau phụ thuộc:• chủng virus,• yếu tố môi trường• và tình trạng miễn dịch sau tiêm phòng ở vật chủ.Tỷ lệ ốm/ chết có thể lên tới 100% đối với gà nuôiTRIỆU CHỨNG Ở NGƯỜIViêm kết màng nhẹKhông lây truyền từ người sang ngườiỐm nặng, có thể chếtMào tích sung, xuất huyếtChảy dịch nhầyKhó thởNgẹo đầu cốLiệt chânXuất huyết(cúm gia cầm) Ỉa chảyChết nhanh, đột ngột trong vòng1-3 ngày, các con còn lại chếttrong 7 – 10 ngày.Biểu hiện lâm sànglivestock.cgiar.org 8Bệnh tíchĐẦU Phù đầu cổ, mào tích tím, có thể xuất huyết daĐƯỜNG HÔ HẤPTriệu chứng hô hấp khó phân biệt với các bệnh khácPhổi và khí quản bị sung huyết, xuất huyếtTIM Mỡ vành tim xuất huyết lấm tấmHỆ TIÊU HÓA Ruột xuất huyết lấm tấm, hoặc từng mảng, có thể hoại tử.Hạch lynpho sung huyết, xuất huyết.Xuất huyết van hổi manh tràng là triệu chứng phổ biếnXuất huyết dạ dày tuyến Xuất huyết dạ dày tuyến (hiếm gặp)TUYẾN TỤY Đôi khi xuất huyết ở tuyến tụy Xuất huyết ở tuyến tụy (phổ biến)BUỒNGTRỨNGXuất huyết ở buồng trứng và trứng mềm, không đều nhaulivestock.cgiar.org 9Chẩn đoánCHẨN ĐOÁN SƠ BỘTriệu chứng lâm sàng và chẩn đoánChỉ có thể chẩn đoán phân biệt bệnh Niu cát sơn và cúm gia cầm độc lực cao bằng xét nghiệm trongphòng thí nghiệmCHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆTGia cầm: cúm gia cầm, đậu gà, viêm thanh khíquản truyền nhiễm, bệnh do Salmonella, tụ huyếttrùng…Niu cát sơn, viêm thanh khí quản truyền nhiễm, bệnh CRD, đậu gà, …XÉT NGHIỆM PTNRT- PCR, realtime RT-PCR, phân lập virus và định danh bằng HI & NIMẫu để xét nghiệm: mẫu dịch ngoáy hầu họng/ ổ nhớp của gia cầm sống/chết, mẫu phân, huyết thanhBệnh phẩm: Gửi nguyên con ốm hoặc mới chết (3 con)Con vật mắc bệnh có khả năng truyền lây sang người. Trước khi mổ khám, lấy và gửi bất cứ mẫu bệnh phẩmnào, cần phải thông báo cho chính quyền. Cần phải có các biện pháp bảo hộ khi lấy mẫu và gửi cho các phòngthí nghiệm có đủ thẩm quyền để ngăn ngừa dịch bệnh lây lan.livestock.cgiar.org 10Điều trị và phòng ngừaĐIỀU TRỊ Không có phương pháp điều trị cho gia cầm mắc Niu cát sơn và cúm gia cầm độc lực caoTHÔNG BÁO Cần thông báo ngay cho chính quyền địa phương khi nghi ngờ gia cầm mắc bệnhCÁCH LY VÀ PHÒNG NGỪACách ly: Đv nghi mắc bệnh, gia cầm mới mang về ít nhất 30 ngàyKhông nuôi nhốt chung các loài gia cầmKhử trùng chuồng nuôi, xe cộ và phương tiện khi chở gia cầmXử lý xác động vật và chất thải động vật đúng cáchVẮC XIN Gà con dưới 60 ngày tuổi: dùng lasota hoặc chủng f,chủng nhẹ nhưng thời gian kéo dài. Lần đầu nhỏ, các lầnsau cho uống, lặp lại 3 lần dùng lặp lạiGà thịt trên 60 ngày tuổi: vắc xin hệ I- đường tiêm –không dùng cho gà dưới 60 ngày tuổi.Không có bảo hộ chéo giữa các chủng H5.Chỉ có 1 loại vắc xin chết: tiêm vào 14 ngày, 28 ngày tiêmlặp lại.Tiêm vào dưới daChủng đang tiêm tại Việt Nam: H5N1PHẢN ỨNG MIỄN DỊCHKháng thể được sinh ra rất nhanh: Kháng thể có thể phát hiện 4-6 ngày sau nhiễm virusGà mẹ có kháng thể gà con có thể được bảo vệ tới 3 -4 tuần tuổi.livestock.cgiar.org 11Bệnh tíchPhổi xung huyếtTổn thương xuất huyết ở niêm mạc khí quảnNhiều chất nhầy trong đườnghô hấplivestock.cgiar.org 12Hoại tử lympho khu trú cấp tính ở tá tràngTeo tuyến ứcBệnh tíchlivestock.cgiar.org 13Bệnh tíchXuất huyết ở kêt tràngXuất huyết ở hạch ruộtXuất huyết khắp ống ruộtlivestock.cgiar.org 14Bệnh tíchXuất huyết ở ganGan xưng và xuất huyết trắngCGIAR Research Program on LivestockThe CGIAR Research Program on Livestock aims to increase the productivity and profitability of livestock agri-food systems in sustainable ways, making meat, milk and eggs more available and affordable across the developing world.This presentation is licensed for use under the Creative Commons Attribution 4.0 International Licence.The program thanks all donors and organizations which globally support its work through their contributions to the CGIAR systemlivestock.cgiar.orgMore meat milk and eggs by and for the poor

Bệnh Niu-cát-sơn và bệnh cúm gia cầm độc lực cao

https://cgspace.cgiar.org/bitstream/10568/111671/3/Benh_Niu_cat.pdf

Bệnh Niu-cát-sơn và bệnh cúm gia cầm độc lực cao

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

CGSpace (CGIAR)