Głównym gmachem Państwowego Uniwersytetu Żytomierskiego im. Iwana Franki jest pomieszczenie byłego gimnazjum dla mężczyzn, którego kuratorem był znany polski pisarz oraz działacz społeczny Józef Ignacy Kraszewski.Jak widać, tematyka polska od samego początku historii Uniwersytetu

jest z nim mocno związana

Місяць, Н. К.

Місяць Н. К.

Zhytomyr State University Library

NATALIA MISYACŻ y t o m i e r zCentrum PolonijnePaństwowego Uniwersytetu w Żytomierzu— część składowa polsko-ukraińskiego dialogu kulturGłównym gmachem Państwowego Uniwersytetu Żytomierskiego im. Iwa-na Franki jest pomieszczenie byłego gimnazjum dla mężczyzn, którego ku-ratorem był znany polski pisarz oraz działacz społeczny Józef  Ignacy Kra-szewski. Jak widać, tematyka polska od samego początku historii Uniwersy-tetu jest z nim mocno związana.W latach 30. XX w. pracownikiem Wydziału Filologiczno-Historycznego byłW. Hnatiuk, który obronił pracę doktorską z polonistyki (niestety, w związkuz jego represjonowaniem, informacja o nim zaginęła). W czasach tzw. odwilżychruszczowowskiej na Wydziale Filologicznym prowadzono seminarium z języ-ka polskiego, które zostało jednak zlikwidowane w czasach „zastoju”.Wraz z ogłoszeniem niepodległości Ukrainy wszystkie mniejszości naro-dowe, w tym też Polacy, uzyskały prawo do nauczania dzieci w szkole językaojczystego, kultywowania tradycji swojego narodu, odradzania kultury naro-dowej. Zaczęły się pojawiać towarzystwa kulturalno-narodowe (obecniew obwodzie żytomierskim jest ich ok. 50). W samym Żytomierzu działająnastępujące organizacje: Żytomierska Wspólnota Polaków, Zrzeszenie Pola-ków Regionu Żytomierskiego „Polonia”, Zrzeszenie Kombatantów WojskaPolskiego, Zrzeszenie Nauczycieli Polonistów, Polskie Towarzystwo Nauko-we, organizacja „Cmentarz Katolicki”, Polska Organizacja Młodzieżowa,Towarzystwo Harcerzy, Towarzystwo im. I. Kraszewskiego, Wspólnota Le-karzy im. św. Wacława, Katolicki Klub Sportowy, chóry i zespoły taneczne„Poleskie Sokoły”, „Koroliski”, „Dzwoneczki”.W związku ze wzrostem zainteresowania nauką języka polskiego wśróduczniów oraz studentów, na początku lat 90. XX w. wznowiono lektoratytego języka na Uniwersytecie. Wówczas Senat Uniwersytetu podjął równieżdecyzję o przemianowaniu Katedry Języka Rosyjskiego na Katedrę JęzykówSłowiańskich. Katedra nawiązała ścisłe kontakty z Wyższą Szkołą Pedago-giczną w Rzeszowie, niejednokrotnie organizowała praktyki dla studentóww Polsce. Od 1994 r. studenci, którzy uczyli się języka polskiego na Uniwer-sytecie, podjęli pracę jako nauczyciele tego języka w szkołach Żytomierzaoraz obwodu żytomierskiego. W tym samym roku język polski został wpro-wadzony do planów dydaktycznych na Wydziale Filologicznym jako przed-miot do wyboru. Od tego czasu corocznie naukę języka polskiego pobieraprzeciętnie 100—125 studentów w 4—5 grupach akademickich.W 1992 r. przy Katedrze Języków Słowiańskich powstał Gabinet JęzykaPolskiego. Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”, podarowawszy 400 książekz literatury pięknej, naukowej, dydaktycznej oraz informacyjnej, znaczniewzbogaciło naszą bibliotekę. W 2004 r. pozytywnym zmianom uległo rów-nież pomieszczenie, w którym mieści się Gabinet.Zainteresowanie nauką języka polskiego oraz badaniami polonistycznymiwykazują także studenci Wydziału Historycznego, ponieważ w Żytomier-skim Obwodowym Archiwum Państwowym znajduje się dużo dokumentóww języku polskim. W związku z tym, od 2001 r. język polski wykładany jestteż na Wydziale Historycznym. W 2002 r. na Wydziale Filologicznym zostałaotwarta specjalność „Język ukraiński oraz język polski”, a dwa lata później —specjalność „Język angielski oraz język polski” na Wydziale Języków Obcych.Tematyka polska wzbudziła zainteresowanie wśród kadry naukowej Uni-wersytetu, pojawiło się wiele prac naukowych poświęconych polskim zagad-nieniom, m.in. monografia N. Sejko Szkolnictwo polskie na Wołyniu — w regio-nie żytomierskim oraz Dobroczynność Polaków w sferze edukacji na Ukrainie, pod-ręcznik N. Misyac Język polski dla Ukraińców, monografia O. BurawskiegoPolacy na Wołyniu w drugiej połowie wieku XIX — na początku wieku XX. Stanspołeczno-gospodarczy oraz rozwój kulturowy, powieść biograficzna poświęconaHenrykowi Rzewuskiemu oraz wstęp do zbioru poezji Gustawa Olizaraautorstwa W. Jerszowa. Obroniono trzy prace doktorskie poświęcone tema-tyce polskiej, obecnie w przygotowaniu są trzy prace habilitacyjne oraz czte-ry prace doktorskie, opublikowane zostały liczne artykuły.Wyżej wymienione czynniki przyczyniły się do stworzenia w ramach Uni-wersytetu Centrum Polonistycznego. Decyzja o jego powstaniu została za-twierdzona przez Senat Uniwersytetu. Działalność Centrum Polonistycznegomiała na celu sprzyjanie harmonijnemu rozwojowi języka polskiegow regionie, a także wspieranie dążeń Ukrainy do integracji z europejskąwspólnotą kulturową. W listopadzie 2004 r. odbyła się uroczystość otwarciaCentrum Polonistycznego, na której obecni byli m.in. pracownicy AmbasadyRP na Ukrainie.Od 2004 r. Centrum wydaje czasopismo naukowe „Ukraińska Polonisty-ka”, w którym publikowane są artykuły w trzech głównych rubrykach: bada-nia historyczno-filozoficzne, pedagogiczne oraz filologiczne. Pismo zostałowpisane do rejestru państwowego oraz otrzymało status czasopisma specja-listycznego. Do chwili obecnej ukazały się już cztery jego numery.W Centrum Polonistyczym odbywały się „okrągłe stoły”: Rola wspólnotypolskiej w kulturze regionu żytomierskiego (2005), Badania historyczne poświęconetematyce polskiej: osiągnięcia oraz perspektywy (2006), Walenty Grabowski — poetai tłumacz (2007), Polsko-ukraińskie stosunki językowe (2008).W czerwcu 2006 r. Centrum przyjmowało gości z 9 krajów świata (z Pol-ski, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Kanady, Jordanii, USA, Słowacji, Korei Po-łudniowej, Japonii). Tutaj odbyła się IV Międzynarodowa Konferencja Con-radoznawców. W tym samym roku wykładowcy Uniwersytetu wzięli udziałw Forum Ukraińskim Rozwój kwalifikacji nauczyciela w kontekście zmian edukacji,które odbyło się w ramach Roku Ukrainy w Polsce. W maju 2007 r. CentrumPolonistyczne zorganizowało ogólnoukraińską konferencję naukowąz udziałem gości z zagranicy Problemy edukacji pedagogicznej na polikulturowejprzestrzeni Ukrainy.Współpraca międzynarodowa Uniwersytetu realizowana jest poprzez między-narodowe projekty, konferencje, zjazdy poświęcone problemom polonistyki.Najważniejszymi zagranicznymi partnerami Katedry Pedagogiki Społecznejoraz Sztuk Pedagogicznych są: Instytut Historii Edukacji Polskiej AkademiiNauk, Instytut Socjologii oraz Instytut Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego,Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. Katedra LiteraturyUkraińskiej bierze udział we wspólnych projektach razem z ukraińsko-polskimpismem w Warszawie (co roku publikowane są wyniki badań doktorantów orazprace studentów). W styczniu 2004 r. podpisano umowę o współpracy pomię-dzy Uniwersytetem im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie a Północnoukraiń-skim Centrum Dialektologicznym im. prof. M. Nykonczuka.Centrum organizuje studenckie kolokwia naukowe, takie jak zorganizowa-ne z okazji 150. rocznicy urodzin Iwana Franki kolokwium, w ramach które-go studenci wystąpili ze swymi pracami na temat: Polonizmy w korespondencjiIwana Franki, Wykorzystanie polonizmów w dramaturgii Iwana Franki.Centrum Polonistyczne aktywnie współpracuje z nauczycielami językapolskiego z regionu żytomierskiego. Organizowane są dla nich treningi me-todyczne, dwa razy do roku przeprowadzane są seminaria oraz wycieczkiw celu poznania miejsc związanych z kulturą polską. Dla nauczycieli przy-gotowywane są poradniki metodyczne dotyczące pracy ze szczególnie uta-lentowanymi uczniami oraz ich przygotowania do olimpiad.Co roku w Centrum odbywają się obwodowe olimpiady z języka polskie-go, literatury oraz kultury Polski dla uczniów 8—9 klasy. W nagrodę zwy-cięzcy dostają książki polskich pisarzy.Centrum pomaga Stowarzyszeniu „Wspólnota Polska” w przeprowadza-niu obwodowych konkursów deklamacji poezji polskiej. Co tydzień dla stu-dentów organizowany jest przegląd polskich filmów. Język polski prezento-wany jest podczas Dni Języków Słowiańskich w ramach tygodnia WydziałuFilologicznego. Wykładowcy oraz studenci Uniwersytetu uczestniczą w im-prezach kulturalnych organizowanych przez Dom Polski oraz Polskie Towa-rzystwo Naukowe, a także Obwodową Bibliotekę Naukową. Zacieśnia sięwspółpraca z polskimi organizacjami publicznymi.W ciągu ostatnich 15 lat studenci Uniwersytetu uczestniczyli w letnichszkołach języka i kultury polskiej w Rzeszowie, Lublinie, Częstochowie.Działalność Centrum Polonistycznego rozwija się w kierunku badań na-ukowych o tematyce polskiej, działalności organizacyjno-metodycznej, pracykulturalno-oświatowej z młodzieżą studencką. Centrum pozytywnie wpływana polsko-ukraińskie stosunki w regionie, kształtuje u studentów tolerancjęmiędzyetniczną, sprzyja rozpowszechnieniu procesów eurointegracyjnych.Dr Natalia Misyac jest kierownikiem Katedry Języków Słowiańskich Państwo-wego Uniwersytetu Pedagogicznego im. I. Franki w Żytomierzu. Zainteresowanianaukowe: funkcjonalna semantyka języków słowiańskich, metodyka nauczaniajęzyków słowiańskich w szkole średniej i wyższej, kulturoznawstwo.

Centrum Polonijne Państwowego Uniwersytetu w Żytomierzu — część składowa polsko-ukraińskiego dialogu kultur

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Zhytomyr State University Library