Birçok endüstride imalatçıları karar almada çevresel faktörleri de göz önünde
bulundurmaya zorlayan yönetmelikler bulunmaktadır. Otomobil sektörü bu endüstrilerden
birisidir ve Avrupa Birliği üyesi ülkeler başta olmak üzere, pek çok ülkede ömrünü
tamamlamış araçların geri dönüşümünü garanti altına alan düzenlemeler mevcuttur.
Türkiye'de hurda araçların geri kazanımı, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2009
yılında resmi gazetede yayımlanan Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkındaki
Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğe göre, imalatçılar hurda araçları son
kullanıcılardan bir ücret talep etmeksizin almakla, arındırmakla, sökme, işleme ve geri
dönüştürmekle yükümlüdürler. Bu tezde, yönetmeliğin getirdiği yükümlülükleri sağlamak
ve geri dönüşüm sürecini etkili bir şekilde yönetmek için, tersine lojistik ağ yapısı
tasarlanmış ve karma tamsayılı matematiksel programlama modeli geliştirilmiştir.
Matematiksel model, Türkiye'nin başkenti ve ikinci büyük şehri olan Ankara için gerçek
hayat problemi üzerinde çözülmüştür. Tezde ayrıca gelecek yıllardaki araç sahipliğini ve
hurda araç sayılarını tahmin etmek üzere bir modelleme yaklaşımı kullanılmış ve uzun
dönemde hurda araçların ortalama sayılarını temel alan senaryo analizleri geliştirilmiştir.
Örnek olay çalışması ve senaryo analizleri lojistik ağının zaman içerisindeki davranışı
hakkında önemli ipuçları vermiştir. Gelecek dönemlerde hurda araç sayılarındaki artışlar,
açılacak tesis sayılarında ve sistem maliyetinde de artışa neden olmuştur.There are legislations encumbering manufacturers to incorporate environmental factors
into their decisions in several industries. Automotive is one of these sectors and in many
countries, particularly in those who are a member of the European Union, there are
regulations to guarantee the recycling of End of life vehicles. In Turkey, recovery of scrap
vehicles is regulated with Regulation About Controlling of End of life vehicles which was
issued by the Turkish Republic Ministry of Environment and Forestry in Official Gazette
in 2009. Manufacturers are responsible for free take-back of scrap vehicles from end-users,
depolluting, dismantling, shredding and recycling. In this thesis, in order to comply with
related regulations and manage the recovery process efficiently, we designed a reverse
logistics network and presented a mixed integer linear programming model. The proposed
framework is justified by a real case performed in Ankara, the capital and second largest
city of Turkey. We also presented a modeling approach for the projection of car ownership
and number of End of life vehicles and generated scenario analyzes based on the long-term
average developments in the number of End of life vehicles. The case study and analyzes
provided important insights on how logistics network behave over time. The results
demonstrated that the number of facilities to be located and the system cost increase while
the number of End of life vehicles are getting higher in the future