Lis-Wielgosz, Izabela

 Kultura-Społeczeństwo-Edukacja 

POZNAŃSKIE STUDIA SLAWISTYCZNE
PSS NR 9/2015 ISSN 2084-3011
DOI: 10.14746/pss.2015.9.31
O potrzebie pisania wprowadzeń,  
czyli o klasycyzmie po chorwacku
Cvijeta Pavlović, Uvod u klasicizam, Leykam International, 
Zagreb 2012, 308 s.
Książkę Cvijety Pavlović Uvod u klasicizam (Wstęp do klasycyzmu) 
można sytuować w segmencie naukowej propedeutyki użytecznej, jeśli 
brać pod uwagę założenia i przewidywane funkcje oraz docelowe czy też 
potencjalnie pozyskane grono adresatów. Publikacja wpisuje się w szeroki 
i popularny nurt ogólnych wprowadzeń do zagadnień fundamentalnych dla 
rozwoju kultury i literatury europejskiej, jest syntetycznym omówieniem 
klasycyzmu oraz przeglądem jego najważniejszych literackich realizacji 
na poszczególnych (narodowych) obszarach Europy. Wypada stwierdzić 
również, że pozycja ta nosi dość wymowny, a wręcz sugestywny tytuł, 
który zainteresowanego czytelnika niemalże natychmiast kieruje w sferę 
schematycznych przypuszczeń i utartych oczekiwań. Przed lekturą tego 
niewielkiego rozmiaru (w sensie wydawniczym: kieszonkowego) opra-
cowania nasuwają się podstawowe pytania o sens jego pojawienia się 
w obiegu czytelniczym, o jego cel i przeznaczenie, o to, czy wciąż jeszcze 
istnieje zapotrzebowanie na zwięzłe prezentacje tematów ważkich, które 
wydają się już po wielekroć i kompleksowo omówione. 
W tym przypadku jednak pewne wątpliwości i obawy stosunkowo 
szybko ustępują, bo już w przedmowie do rozprawy autorka podkreśla, 
że tego typu tematyczne opracowanie nie zostało dotychczas opublikowa-
ne w języku chorwackim. Co więcej, twierdzi, że nadrzędnym zamierze-
niem i swoistym uzasadnieniem powstania publikacji jest syntetyczne uję-
cie i powiązanie wielu terminów, nazwisk twórców i tytułów dzieł, które 
jej zdaniem na niewielu stronach i w bezpośredni sposób mogłyby trafić do 
jak najszerszego grona czytelników, zarówno znawców problematyki, jak 
i odbiorców spoza specjalistycznych kręgów. Wprawdzie pod względem 
500 Izabela Lis-Wielgosz
popularyzatorskim taka wyeksplikowana wprost motywacja całkowicie 
i naturalnie znajduje rację bytu, wciąż jednak otwarta pozostaje kwestia 
naukowej wartości, faktycznego znaczenia i przełożenia tego rodzaju prze-
glądowych studiów w kontekście choćby profesjonalnego zastosowania.
Jeśli upatrywać dla rozprawy Cvijety Pavlović miejsca w konkretnym 
dziale naukowej aktywności, to należy ją zaliczać do tradycyjnego nur-
tu komparatystyki literackiej. Książka ma zwartą i spójną strukturę, którą 
tworzą trzy obszary rozważań, komplementarne bloki zagadnień osadzone 
w porządku starannie przemyślanej chronologii narracyjnej. Trójdzielny 
układ prezentacji czyni wywód logicznym i jasnym. Autorka opisuje feno-
men klasycyzmu, rozpoczynając od ustaleń terminologicznych, przywo-
łania i zestawienia najważniejszych pojęć i pól semantycznych, dalej do-
konuje przeglądu klasycystycznych realizacji w przestrzeni narodowych 
literatur, a kończy na ekspozycji wspólnych dla tradycji klasycystycznej 
form i treści, wskazując także nowe możliwości interpretacyjne i ścieżki 
badawcze.
Pierwsza część, na którą składa się ustęp pod tytułem Nazivlje – kla-
sika, klasicizam, neoklasicizam (Terminologia – klasyka, klasycyzm, neo-
klasycyzm), została poświęcona podstawowym ustaleniom i zakresom 
kategorialnym, kluczowym definicjom klasyczności, klasycyzmu i neokla-
sycyzmu, motywem przewodnim jest tu uściślenie, a jednocześnie rozgra-
niczenie terminów, przede wszystkim zaś doprecyzowanie przedmiotowe-
go pojęcia z uwzględnieniem wymiaru jego czasoprzestrzennej zmienności 
czy też znaczeniowej płynności i pluralizmu. Podjęcie problemu dookreś-
lenia samej nazwy jest tym bardziej uzasadnione, że ta nadal występuje 
jako niejednoznaczna, co powoduje wiele trudności w oglądzie samej epo-
ki, niejednokrotnie wywołując gorące dyskusje w kręgu literaturoznawców, 
szczególnie zaś w prowadzonych badaniach o profilu porównawczym. 
W podrozdziale Klasicizam i racionalizam (Klasycyzm i racjonalizm) 
podnoszącym problem odniesień klasycyzmu i racjonalizmu nakreślone 
zostało tło filozoficzne i kulturowe oraz wyeksponowane idee, które miały 
istotny wpływ na ukształtowanie omawianego fenomenu; wyróżnione zo-
stały główne programy umysłowe i ich przedstawiciele, m.in. Descartes, 
Pascal, Hobbes, Locke, Spinoza, Newton, Leibniz. 
W dalszej części zatytułowanej Poetika klasicizma (Poetyka klasy-
cyzmu) autorka omówiła regułę organizacyjną klasycyzmu, ujawniając 
 O potrzebie pisania wprowadzeń, czyli o klasycyzmie po chorwacku 501
jego specyficzny i trwały wzór, zwróciła też uwagę na założenia formalne, 
przede wszystkim zaś na charakterystyczne i dominujące gatunki literac-
kie. 
Teoretyczno-rekapitulacyjna refleksja została osadzona w szerszym 
kontekście historycznoliterackim, opatrzona wnioskami na temat kon-
tynuacji i odrębności klasycyzmu wobec teorii i koncepcji poprzednich 
epok – renesansu i baroku, co autorka uczyniła w podrozdziale Novovjeke 
prethodnice klasicizma (Nowożytni poprzednicy klasycyzmu). Warto pod-
kreślić, że tym rozważaniom nieustannie i wyraźnie towarzyszyło dążenie 
do precyzyjniejszego niż dotychczas w nauce określenia wyznaczników 
zarówno formalnych, jak i temporalnych opisywanego zjawiska.
Drugi i najważniejszy segment książki, zatytułowany Klasicizam 
u nacionalnim književnostima (Klasycyzm w literaturach narodowych), 
stanowi syntetyczny przegląd literackich ucieleśnień szeroko i różno-
rodnie pojmowanego programu klasycystycznego. Autorka uwydatniła 
duże zróżnicowanie czasowe i reprezentacyjne zjawiska przez wskazanie 
na jego rozmaite warianty w poszczególnych literaturach – francuskiej, 
angielskiej, włoskiej, niemieckiej, polskiej, rosyjskiej, chorwackiej, wę-
gierskiej, hiszpańskiej, portugalskiej, duńskiej, holenderskiej, serbskiej, 
czeskiej, słowackiej i ukraińskiej. Swoistą osią tego zarysu stał się wy-
znacznik uniwersalności i lokalności klasycystycznych realizacji, stałości 
i zmienności tego samego wzorca w różnych przestrzeniach literackich, 
co autorka udowodniła na przykładzie konkretnych autorów i ich dzieł. 
Ta część rozprawy stanowi nie tylko katalog reprezentatywnych dla epo-
ki kompozycji, ale jest także autorską, choć szkicową, analizą problemu 
adaptacji, implementacji i funkcjonowania prymarnego paradygmatu 
w określonych warunkach kulturowych, próbą nakreślenia rodzimego, to 
jest właściwego dla kolejno omawianych narodowych obszarów, tła jego 
urzeczywistnienia. Analiza i interpretacja narodowych korpusów literac-
kich została z jednej strony podporządkowana strategii ujawnienia i wy-
kazania funkcjonalności wspólnego modelu, z drugiej zaś poddana taktyce 
prezentowania odrębności, wielowymiarowości w sferze realizacyjnej. 
Warto podkreślić, że o ile sporo uwagi Cvijeta Pavlović poświęciła tzw. 
wielkim literaturom europejskim – francuskiej, angielskiej, włoskiej i nie-
mieckiej, prezentując sztandarowe przykłady klasycystycznych realizacji 
i ich tło kulturowe, o tyle pozostałe narodowe obszary zostały przez nią 
502 Izabela Lis-Wielgosz
potraktowane znacznie oszczędniej. W tym zakresie pewnym wyjątkiem 
jest macierzysta dla autorki literatura chorwacka, która w swej klasycy-
stycznej fazie została nieco szerzej przedstawiona, bo przykładowo oprócz 
tekstów Katančicia czy tzw. chorwackich latynistów, przywołana została 
również twórczość luźniej nawiązująca do opisywanego programu: Fran-
kopana, Relkovicia, Dražicia, Kunicia, Zamanji i innych. Pomimo niepro-
porcjonalnej skali przywołań, należy stwierdzić, że całość tworzy w miarę 
spójny, nawet jeśli miejscami dość powierzchowny, zarys wielorakich pro-
jekcji czy manifestacji jednego – a jakże przez to niejednoznacznego – 
modelu. Taka forma prezentacji wydaje się wartościowa również ze wzglę-
du na swą syntetyczność, pozostawiając i nie zagłębiając się już w kwestię 
stopnia rozwinięcia pojedynczego wątku czy też większego problemu. 
Ostatni dział książki pod tytułem Književni oblici i sadržaji u klasi-
cizmu i Klasicizam nakon klasicizma (Literackie formy i treści w klasy-
cyzmie i Klasycyzm po klasycyzmie) nie przypomina tradycyjnego pod-
sumowania, w rzeczywistości jest swoistym otwarciem i nakreśleniem 
kierunków oraz wyzwań, które wciąż stoją przed badaczami odnośnie do 
refleksji nad klasycyzmem w Europie, stanowi również zwarty opis cha-
rakterystycznych dlań form i gatunków. Autorka wyróżnia tu epos, trage-
dię, poemat dydaktyczny, odę, epistołę, bajkę, satyrę, elegię i komedię, 
uwypuklając przy tym obowiązującą wówczas zasadę czystości gatunko-
wej i stylistycznej, która, jak wiadomo, w przyszłości okazała się przed-
miotem sporu pomiędzy artystycznymi generacjami. W tej części znalazły 
się też krótkie przemyślenia na temat żywotności klasycyzmu czy też jego 
przeobrażenia w nową jakość, co należy pojmować w aspekcie tzw. dłu-
giego trwania wzorca.
W narracji autorka konsekwentnie podejmowała trud precyzyjnego 
zdefiniowania pojęcia klasycyzmu, uchwycenia jego periodyzacyjnych 
granic, rekonstrukcji i interpretacji zjawiska jako całości przy założeniu 
jego niejednorodności i wysokiej dynamiki. O wartości jej książki decy-
duje również fakt, że jest to, jak wspomniano, pierwsze w języku chor-
wackim komparatystyczne opracowanie na temat fenomenu klasycyzmu 
na szerokim tle historycznym, kulturowym i narodowym, które może słu-
żyć zarówno celom popularyzatorskim, jak i badawczym w perspektywie 
kolejnych naukowych projektów obszerniej już podnoszących ten temat. 
Warto podkreślić, że rozprawa ta ma niebagatelne znaczenie zarówno dla 
 O potrzebie pisania wprowadzeń, czyli o klasycyzmie po chorwacku 503
chorwackiego, jak i slawistycznego literaturoznawstwa, bo w pewien spo-
sób wynosi z obszaru marginalnego twórczość wielu słowiańskich litera-
tur o charakterze klasycystycznym, stawiając ją na pozycji równoprawnej 
z dziedzictwem innych epok. Należy wprost powiedzieć, że dotąd wśród 
licznych przykładów nie został jasno wyodrębniony korpus tekstów, które 
można by określić mianem jednoznacznie klasycystycznych. 
Wszystko to powoduje, że wbrew pierwotnym obawom i postawio-
nym na początku pytaniom o sens i potrzebę powstawania tak ogólnych, 
syntetycznych wprowadzeń w zagadnienia fundamentalne, w tym przy-
padku bezspornie mamy do czynienia nie tylko z tradycyjnym wstępem 
do danej problematyki, ale też z dojrzałym koncepcyjnym studium, które 
można traktować jako swego rodzaju punkt wyjścia do dalszych rozważań. 
Książkę Cvijety Pavlović należy uznać za inspirującą lekturę i za warto-
ściową podstawę, korzystną w sferze akademickiej dydaktyki oraz badań 
naukowych, przede wszystkim zaś trzeba w niej widzieć publikację stano-
wiącą ważny głos w dyskusji nad zagadnieniami pozornie już opracowa-
nymi, a jednak, jak się okazuje, wciąż wymagającymi dalszej pogłębionej 
czy wręcz o wiele bardziej precyzyjnej refleksji w omawianym zakresie.
Izabela Lis-Wielgosz


Polish

O potrzebie pisania wprowadzeń, czyli o klasycyzmie po chorwacku

  Poznańskie Studia Slawistyczne  

POZNAŃSKIE STUDIA SLAWISTYCZNEPSS NR 9/2015 ISSN 2084-3011DOI: 10.14746/pss.2015.9.31O potrzebie pisania wprowadzeń,  czyli o klasycyzmie po chorwackuCvijeta Pavlović, Uvod u klasicizam, Leykam International, Zagreb 2012, 308 s.Książkę Cvijety Pavlović Uvod u klasicizam (Wstęp do klasycyzmu) można sytuować w segmencie naukowej propedeutyki użytecznej, jeśli brać pod uwagę założenia i przewidywane funkcje oraz docelowe czy też potencjalnie pozyskane grono adresatów. Publikacja wpisuje się w szeroki i popularny nurt ogólnych wprowadzeń do zagadnień fundamentalnych dla rozwoju kultury i literatury europejskiej, jest syntetycznym omówieniem klasycyzmu oraz przeglądem jego najważniejszych literackich realizacji na poszczególnych (narodowych) obszarach Europy. Wypada stwierdzić również, że pozycja ta nosi dość wymowny, a wręcz sugestywny tytuł, który zainteresowanego czytelnika niemalże natychmiast kieruje w sferę schematycznych przypuszczeń i utartych oczekiwań. Przed lekturą tego niewielkiego rozmiaru (w sensie wydawniczym: kieszonkowego) opra-cowania nasuwają się podstawowe pytania o sens jego pojawienia się w obiegu czytelniczym, o jego cel i przeznaczenie, o to, czy wciąż jeszcze istnieje zapotrzebowanie na zwięzłe prezentacje tematów ważkich, które wydają się już po wielekroć i kompleksowo omówione. W tym przypadku jednak pewne wątpliwości i obawy stosunkowo szybko ustępują, bo już w przedmowie do rozprawy autorka podkreśla, że tego typu tematyczne opracowanie nie zostało dotychczas opublikowa-ne w języku chorwackim. Co więcej, twierdzi, że nadrzędnym zamierze-niem i swoistym uzasadnieniem powstania publikacji jest syntetyczne uję-cie i powiązanie wielu terminów, nazwisk twórców i tytułów dzieł, które jej zdaniem na niewielu stronach i w bezpośredni sposób mogłyby trafić do jak najszerszego grona czytelników, zarówno znawców problematyki, jak i odbiorców spoza specjalistycznych kręgów. Wprawdzie pod względem 500 Izabela Lis-Wielgoszpopularyzatorskim taka wyeksplikowana wprost motywacja całkowicie i naturalnie znajduje rację bytu, wciąż jednak otwarta pozostaje kwestia naukowej wartości, faktycznego znaczenia i przełożenia tego rodzaju prze-glądowych studiów w kontekście choćby profesjonalnego zastosowania.Jeśli upatrywać dla rozprawy Cvijety Pavlović miejsca w konkretnym dziale naukowej aktywności, to należy ją zaliczać do tradycyjnego nur-tu komparatystyki literackiej. Książka ma zwartą i spójną strukturę, którą tworzą trzy obszary rozważań, komplementarne bloki zagadnień osadzone w porządku starannie przemyślanej chronologii narracyjnej. Trójdzielny układ prezentacji czyni wywód logicznym i jasnym. Autorka opisuje feno-men klasycyzmu, rozpoczynając od ustaleń terminologicznych, przywo-łania i zestawienia najważniejszych pojęć i pól semantycznych, dalej do-konuje przeglądu klasycystycznych realizacji w przestrzeni narodowych literatur, a kończy na ekspozycji wspólnych dla tradycji klasycystycznej form i treści, wskazując także nowe możliwości interpretacyjne i ścieżki badawcze.Pierwsza część, na którą składa się ustęp pod tytułem Nazivlje – kla-sika, klasicizam, neoklasicizam (Terminologia – klasyka, klasycyzm, neo-klasycyzm), została poświęcona podstawowym ustaleniom i zakresom kategorialnym, kluczowym definicjom klasyczności, klasycyzmu i neokla-sycyzmu, motywem przewodnim jest tu uściślenie, a jednocześnie rozgra-niczenie terminów, przede wszystkim zaś doprecyzowanie przedmiotowe-go pojęcia z uwzględnieniem wymiaru jego czasoprzestrzennej zmienności czy też znaczeniowej płynności i pluralizmu. Podjęcie problemu dookreś-lenia samej nazwy jest tym bardziej uzasadnione, że ta nadal występuje jako niejednoznaczna, co powoduje wiele trudności w oglądzie samej epo-ki, niejednokrotnie wywołując gorące dyskusje w kręgu literaturoznawców, szczególnie zaś w prowadzonych badaniach o profilu porównawczym. W podrozdziale Klasicizam i racionalizam (Klasycyzm i racjonalizm) podnoszącym problem odniesień klasycyzmu i racjonalizmu nakreślone zostało tło filozoficzne i kulturowe oraz wyeksponowane idee, które miały istotny wpływ na ukształtowanie omawianego fenomenu; wyróżnione zo-stały główne programy umysłowe i ich przedstawiciele, m.in. Descartes, Pascal, Hobbes, Locke, Spinoza, Newton, Leibniz. W dalszej części zatytułowanej Poetika klasicizma (Poetyka klasy-cyzmu) autorka omówiła regułę organizacyjną klasycyzmu, ujawniając  O potrzebie pisania wprowadzeń, czyli o klasycyzmie po chorwacku 501jego specyficzny i trwały wzór, zwróciła też uwagę na założenia formalne, przede wszystkim zaś na charakterystyczne i dominujące gatunki literac-kie. Teoretyczno-rekapitulacyjna refleksja została osadzona w szerszym kontekście historycznoliterackim, opatrzona wnioskami na temat kon-tynuacji i odrębności klasycyzmu wobec teorii i koncepcji poprzednich epok – renesansu i baroku, co autorka uczyniła w podrozdziale Novovjeke prethodnice klasicizma (Nowożytni poprzednicy klasycyzmu). Warto pod-kreślić, że tym rozważaniom nieustannie i wyraźnie towarzyszyło dążenie do precyzyjniejszego niż dotychczas w nauce określenia wyznaczników zarówno formalnych, jak i temporalnych opisywanego zjawiska.Drugi i najważniejszy segment książki, zatytułowany Klasicizam u nacionalnim književnostima (Klasycyzm w literaturach narodowych), stanowi syntetyczny przegląd literackich ucieleśnień szeroko i różno-rodnie pojmowanego programu klasycystycznego. Autorka uwydatniła duże zróżnicowanie czasowe i reprezentacyjne zjawiska przez wskazanie na jego rozmaite warianty w poszczególnych literaturach – francuskiej, angielskiej, włoskiej, niemieckiej, polskiej, rosyjskiej, chorwackiej, wę-gierskiej, hiszpańskiej, portugalskiej, duńskiej, holenderskiej, serbskiej, czeskiej, słowackiej i ukraińskiej. Swoistą osią tego zarysu stał się wy-znacznik uniwersalności i lokalności klasycystycznych realizacji, stałości i zmienności tego samego wzorca w różnych przestrzeniach literackich, co autorka udowodniła na przykładzie konkretnych autorów i ich dzieł. Ta część rozprawy stanowi nie tylko katalog reprezentatywnych dla epo-ki kompozycji, ale jest także autorską, choć szkicową, analizą problemu adaptacji, implementacji i funkcjonowania prymarnego paradygmatu w określonych warunkach kulturowych, próbą nakreślenia rodzimego, to jest właściwego dla kolejno omawianych narodowych obszarów, tła jego urzeczywistnienia. Analiza i interpretacja narodowych korpusów literac-kich została z jednej strony podporządkowana strategii ujawnienia i wy-kazania funkcjonalności wspólnego modelu, z drugiej zaś poddana taktyce prezentowania odrębności, wielowymiarowości w sferze realizacyjnej. Warto podkreślić, że o ile sporo uwagi Cvijeta Pavlović poświęciła tzw. wielkim literaturom europejskim – francuskiej, angielskiej, włoskiej i nie-mieckiej, prezentując sztandarowe przykłady klasycystycznych realizacji i ich tło kulturowe, o tyle pozostałe narodowe obszary zostały przez nią 502 Izabela Lis-Wielgoszpotraktowane znacznie oszczędniej. W tym zakresie pewnym wyjątkiem jest macierzysta dla autorki literatura chorwacka, która w swej klasycy-stycznej fazie została nieco szerzej przedstawiona, bo przykładowo oprócz tekstów Katančicia czy tzw. chorwackich latynistów, przywołana została również twórczość luźniej nawiązująca do opisywanego programu: Fran-kopana, Relkovicia, Dražicia, Kunicia, Zamanji i innych. Pomimo niepro-porcjonalnej skali przywołań, należy stwierdzić, że całość tworzy w miarę spójny, nawet jeśli miejscami dość powierzchowny, zarys wielorakich pro-jekcji czy manifestacji jednego – a jakże przez to niejednoznacznego – modelu. Taka forma prezentacji wydaje się wartościowa również ze wzglę-du na swą syntetyczność, pozostawiając i nie zagłębiając się już w kwestię stopnia rozwinięcia pojedynczego wątku czy też większego problemu. Ostatni dział książki pod tytułem Književni oblici i sadržaji u klasi-cizmu i Klasicizam nakon klasicizma (Literackie formy i treści w klasy-cyzmie i Klasycyzm po klasycyzmie) nie przypomina tradycyjnego pod-sumowania, w rzeczywistości jest swoistym otwarciem i nakreśleniem kierunków oraz wyzwań, które wciąż stoją przed badaczami odnośnie do refleksji nad klasycyzmem w Europie, stanowi również zwarty opis cha-rakterystycznych dlań form i gatunków. Autorka wyróżnia tu epos, trage-dię, poemat dydaktyczny, odę, epistołę, bajkę, satyrę, elegię i komedię, uwypuklając przy tym obowiązującą wówczas zasadę czystości gatunko-wej i stylistycznej, która, jak wiadomo, w przyszłości okazała się przed-miotem sporu pomiędzy artystycznymi generacjami. W tej części znalazły się też krótkie przemyślenia na temat żywotności klasycyzmu czy też jego przeobrażenia w nową jakość, co należy pojmować w aspekcie tzw. dłu-giego trwania wzorca.W narracji autorka konsekwentnie podejmowała trud precyzyjnego zdefiniowania pojęcia klasycyzmu, uchwycenia jego periodyzacyjnych granic, rekonstrukcji i interpretacji zjawiska jako całości przy założeniu jego niejednorodności i wysokiej dynamiki. O wartości jej książki decy-duje również fakt, że jest to, jak wspomniano, pierwsze w języku chor-wackim komparatystyczne opracowanie na temat fenomenu klasycyzmu na szerokim tle historycznym, kulturowym i narodowym, które może słu-żyć zarówno celom popularyzatorskim, jak i badawczym w perspektywie kolejnych naukowych projektów obszerniej już podnoszących ten temat. Warto podkreślić, że rozprawa ta ma niebagatelne znaczenie zarówno dla  O potrzebie pisania wprowadzeń, czyli o klasycyzmie po chorwacku 503chorwackiego, jak i slawistycznego literaturoznawstwa, bo w pewien spo-sób wynosi z obszaru marginalnego twórczość wielu słowiańskich litera-tur o charakterze klasycystycznym, stawiając ją na pozycji równoprawnej z dziedzictwem innych epok. Należy wprost powiedzieć, że dotąd wśród licznych przykładów nie został jasno wyodrębniony korpus tekstów, które można by określić mianem jednoznacznie klasycystycznych. Wszystko to powoduje, że wbrew pierwotnym obawom i postawio-nym na początku pytaniom o sens i potrzebę powstawania tak ogólnych, syntetycznych wprowadzeń w zagadnienia fundamentalne, w tym przy-padku bezspornie mamy do czynienia nie tylko z tradycyjnym wstępem do danej problematyki, ale też z dojrzałym koncepcyjnym studium, które można traktować jako swego rodzaju punkt wyjścia do dalszych rozważań. Książkę Cvijety Pavlović należy uznać za inspirującą lekturę i za warto-ściową podstawę, korzystną w sferze akademickiej dydaktyki oraz badań naukowych, przede wszystkim zaś trzeba w niej widzieć publikację stano-wiącą ważny głos w dyskusji nad zagadnieniami pozornie już opracowa-nymi, a jednak, jak się okazuje, wciąż wymagającymi dalszej pogłębionej czy wręcz o wiele bardziej precyzyjnej refleksji w omawianym zakresie.Izabela Lis-Wielgosz

O potrzebie pisania wprowadzeń, czyli o klasycyzmie po chorwacku

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Kultura-Społeczeństwo-Edukacja

Poznańskie Studia Slawistyczne

Crossref

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

O potrzebie pisania wprowadzeń, czyli o klasycyzmie po chorwacku

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Kultura-Społeczeństwo-Edukacja

Poznańskie Studia Slawistyczne

Crossref

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w