Andrzejak, Ambroży

Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski 

ECCLESIA. STUDIA Z DZIEJÓW WIELKOPOLSKI UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA • WYDZIAŁ TEOLOGICZNYTOM 1, 2003AMBROŻY ANDRZEJAKKardynał Mieczysław Ledóchowski jako prefekt Kongregacji Rozkrzewiania Wiary 1892-1902Prefektem Kongregacji Rozkrzewiania Wiary papież Leon XIII mianował kardynała Mieczysława Ledóchowskiego 26 stycznia 1892 roku1. W dekrecie nominacyjnym podkreślił motywy nominacji: pobożność, roztropność, znajomość prawa kościelnego, historii poszczególnych narodów, języków obcych i umiejęt­ność w załatwianiu spraw kościelnych. Dnia 1 lutego 1892 roku rozpoczął kard. M. Ledóchowski posługę w Kongregacji Rozkrzewiania Wiary. Za jego czasów odbywały się dwa razy w tygodniu posiedzenia zwyczajne. Wówczas omawiano sprawozdania roczne misjonarzy i korespondencję bieżącą. Na posiedzeniach ge­neralnych zbierano się przynajmniej trzy razy w miesiącu. Prefekt Kongregacji w pierwszy i trzeci czwartek miesiąca udawał się na audiencję do Ojca Świętego Leona XIII i przedstawiał aktualny rozwój Kościoła wśród narodów świata.W pierwszym roku swojej posługi, 4 października 1892 roku, skierował pismo okólne do Biskupów w Austrii, których prosił o przyspieszenie założenia Dzieła Rozkrzewiania Wiary w ich diecezjach. W 1895 roku w Instrukcji do Biskupów Indii domagał się, aby więcej czynili starań o wykształcenie duchowieństwai katechistów. Rok 1893. W maju odbywało się posiedzenie Kongregacji Rozkrze­wiania Wiary, w którym uczestniczył kard. Karol Lavigerie (1825-1892). Tema­tem dyskusji było życie Kościoła w Afryce. Zabrał m.in. głos kard. Lavigerie, Prymas Afryki, i powiedział w języku francuskim: Jego Eminencja zna Afrykę1 J. M e t z l e r, Mieczysław Hałka Ledóchowski (1892-1902), Präfekten und Sekretäre der Kongregation im Zeitalter der neuren Missionsära (1819-1918), w: Sacrae Congregationis De Propaganda Fide Memoria Rerum 1622-1972. 350 anni a servizio dełłe missioni. Vol. III/I 1815­1972. Rom-Freiburg-Wien 1975, s. 51-52; W. K l i m k i e w i c z, dz. cyt. Tom III, s. 354-369; L. A d a m o w i c z, Kongregacja Ewangelizacji Narodów, w: Encyklopedia Katolicka. Tom IX. Lublin 2002, kol. 610-611.1 7 6 AMBROŻY ANDRZEJAKlepiej, niż ja  sam. Okazało się, że podczas przebywania w więzieniu w Ostrowie Wielkopolskim wykorzystał czas na lekturę książek, które dotyczyły Afryki. Pa­pież Leon XIII cenił kard. Ledóchowskiego za umiejętność administracji, mądrą gorliwość i praktyczny zmysł. Te właściwości, cechy charakteru przyczyniły się dla dobra Misyjnego Archiwum Kongregacji. Każdy dokument od początku 1895 roku został wpisany do Księgi Protokółów, otrzymał swój numer i określone miej­sce w Archiwum. Ten system odpowiadał poszerzaniu pól działalności Kongrega­cji i właściwego oraz nowoczesnego zarządzania. Do jurysdykcji Kardynała Le- dóchowskiego należało 512 biskupów i przeszło 8000 kapłanów misjonarzy. Rok 1894. Ojciec Święty Leon XIII przewodniczył w swojej bibliotece posiedzeniu generalnemu Kongregacji Rozkrzewiania Wiary. Uczestniczyli w nim kardynało­wie: Ledóchowski, Rampolla, Serafin, Vannutelli oraz biskupi syryjscy, marionic- cy, ormiańscy i koptyjscy. Owocem tego posiedzenia były konferencje w siedzibie Kongregacji Rozkrzewiania Wiary. Ojciec Święty Leon XIII zatwierdził postano­wienia Komisji Kardynałów, a później współpracując z Prefektem Kongregacji Rozkrzewiania Wiary ogłosił encyklikę Orientalium (28 XI 1894).Kardynał M. Ledóchowski współpracował ze Zgromadzeniem Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej, założonych przez św. Eugeniusza de Mazenod (1782-1861), o czym świadczy zachowana korespondencja2. Darzył wielkim za­ufaniem sługę Bożego ks. Franciszka Jordana (1848-1918), założyciela Salwato- rianów -  Towarzystwa Boskiego Zbawiciela (SDS). Pomógł mu w rozwiązaniu problemów w prefekturze Apostolskiej Assam w Indiach Wschodnich3.Prefekt Kard. Ledóchowski troszczył się o zakładanie seminariów duchow­nych w krajach misyjnych. Projekt ten został zatwierdzony przez papieża Leona XIII i polecony osobną encykliką. Arcybiskup Władysław Zaleski (1852-1925), delegat Stolicy Apostolskiej w Indiach, był pierwszym realizatorem polecenia Ojca Świętego. W 1894 roku w Kandy na Cejlonie, dziś Sri Lanka, założył seminarium duchowne, a ówczesny prefekt Kongregacji pomógł mu w zdobyciu środków na ten cel4. Maria Teresa Ledóchowska (1869-1922), dziś błogosławiona (19 X 1975)-  bratanica Prefekta, zachęcona przez kard. K. Lavigerie, włączyła się w ruch antyniewolniczy, a później założyła Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Św. Piotra Klawera (1894) i stała się Matką Afryki5.2 M. L e d ó c h o w s k i ,  Préfet de la Sacré Congregation de la Propagande au Très Revèrènd Père Genèral. Rome, 22 dé 1893. Missions de la Congrégation des Missionnaires Oblata de Marié Immaculée. Paris, Rome 1862-1962.3 A. K i e ł b a s a ,  Salwatorianie z ziem polskich w latach 1881-1903. Wrocław 1998.4 K. K a p i t a ń c z y k, Udział Polski w dziele misyjnym. Szkic historyczny. Poznań 1933, s. 130-133.5 Tamże, s. 133-136; B. B e j z e, J. G u c w a, A. K o s z o r z, Maria Teresa Ledóchowska i misje. Warszawa 1977.KARDYNAŁ MIECZYSŁAW LEDÓCHOWSKI JAKO PREFEKT KONGREGACJI ... 1 7 7Bratanek kard. Ledóchowskiego Włodzimierz (1866-1942), odkrył powołanie do Zakonu Jezuitów, studiował w Rzymie, później został generałem. Bł. Urszula Ledó- chowska (1865-1939), też Bratanica Prefekta założyła Zgromadzenie Sióstr Urszu­lanek Serca Jezusa Konającego6. Dnia 13 lipca 1895 roku, jubileusz 50-lecia ka­płaństwa Kardynała -  Prefekta Kongregacji Rozkrzewiania Wiary, był czasem dziękczynienia Bogu i radosnych spotkań z Ojcem Świętym Leonem XTTT. Prefekt otrzymał życzenia ze wszystkich kontynentów świata. Dzięki Arcybiskupowi Floria­nowi Stablewskiemu w każdym kościele Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Poznańskiej były celebrowane Msze Święte w intencji Jubilata, modlono się słowami Litanii do NSPJ i Jego modlitwy do Bożego Serca, a w kazaniach ukazywano drogę jego życia7. Dnia 7 listopada 1895 roku doszło do ugody między Francją a Stolicą Apo­stolską w sprawie Tunezji. Powstał bowiem problem protektoratu Francji nad Czar­nym Lądem. Kard. M. Ledóchowski był w tym czasie jednym z najlepszych znaw­ców problemu unii kościołów. Prowadził dialog z papieżem Leonem XTTT. Encyklika Praecalara Gratulationis (20 TV 1894) była jego owocem8.Program dnia Prefekta Kongregacji Rozkrzewiania Wiary był wypełniony co­dzienną modlitwą i pracą. Codziennie sprawował Mszę Świętą, zmawiał różaniec... Tak było również 21 lipca 1902 roku. Następnego dnia wczesnym rankiem usłyszał pozdrowienie brata zakonnego: Laudetur Jesus Christus. Odpowiedział In secula seculorum. Amen. Było to w środę, 22 lipca 1902 roku o godzinie 6.00 rano. Wkrót­ce Mszę Świętą w intencji Zmarłego odprawił ks. Arcybiskup Władysław Zaleski. Był jednym z najwybitniejszych ludzi swej epoki. Odszedł do domu Ojca, gdzie jest mieszkań wiele (J 14,2), wierny sługa Jezusa Chrystusa, Kościoła i Ojczyzny, sza­farz Bożych tajemnic. Dnia 25 lipca 1922 roku ciało spoczęło na cmentarzu Campo Verano w Rzymie9, a serce w Kaplicy Matki Bożej Częstochowskiej w Katedrze Gnieźnieńskiej dnia 24 września 1902 roku. Po 25 latach jego relikwie z Rzymu zostały przywiezione do Poznańskiej Katedry na Ostrowie Tumskim. Było to 29 września 1927 roku w godzinie Międzynarodowego Akademickiego Kongresu Mi­syjnego, dzięki kard. A. Hlondowi, Prymasowi Polski10.6 B. Ł o z i ń s k i ,  Leksykon Zakonów w Polsce. Instytuty życia konsekrowanego i stowarzy­szenia życia apostolskiego. Wydanie II rozszerzone i uaktualnione. Warszawa 2002, s. 368-369.7 F. S t a b l e w s k i ,  Okólnik Arcypasterski w sprawie jubileuszu J. E. Ks. Kard. Ledóchow­skiego z dnia 12 czerwca 1895 roku, „Przewodnik Katolicki” 1/1895/27, s. 213-215; E. D[ a l bo  r], Życie i działalność Księdza Kardynała Ledóchowskiego, „Przewodnik Katolicki”, 1/1895/28, s. 223­226; List Kard. Ledóchowskiego do Arcybiskupa Floriana Stablewskiego -  podziękowanie za ży­czenia z okazji 50-lecia Kapłaństwa (z 22 lipca 1895 roku), „Przewodnik Katolicki”, 1/1895/32 z dnia 10 sierpnia 1895 roku.8 W. K l i m k i e w i c z, Tom III, s. 354-369.9 T e n ż e, s. 370-394.10 Tamże; N. C i e s z y ń s k i ,  „Roczniki Katolickie na Rok Pański 1928” 6/1928/s. 245-268; Księga Pamiątkowa Międzynarodowego Akademickiego Kongresu Misyjnego. Poznań, 28 IX -  2 X1 7 8 AMBROŻY ANDRZEJAKDzisiaj, wspominając osobę Prefekta Kongregacji Rozkrzewiania Wiary kard. M. Ledóchowskiego, siewcę idei misyjnej (ks. N. Cieszyński) dziękujmy Bogu za dar Jego życia i działalności w Kościele. Z nadzieją idźmy w przyszłość. Oto trzy zadania:Poznać dziedzictwo przeszłości i je kontynuować.Kard. M. Ledóchowski: Może i winien stać się Patronem misji polskich. Społeczeństwo zaś będzie nie tylko ze czcią pochylać głowy nad grobowcem Kardynała opiekuna misji, ale duchem jego płonąć, ducha tego owocnie rozpromieniać na pokolenia i pokolenia". Tak napisała prasa poznańska przed 75 laty („Dziennik Poznański”, 30 IX 1927).Podstawowym i głównym zadaniem ożywiania ducha misyjnego w Kościele są cztery Papieskie Dzieła Misyjne: Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary, Pa­pieskie Dzieło Sw. Piotra Apostoła, Papieskie Dzieło Misyjne Dzieci i Papieska Unia Misyjna. Kierownictwo Papieskich Dzieł Misyjnych zostało powierzone przez Ojca Świętego Kongregacji Ewangelizacji Narodów, Konferencji Biskupówi poszczególnym Biskupom diecezjalnym11. Skoro dzieła te zależą od Papieżai całego Kolegium Biskupów, także w zakresie Kościołów partykularnych, słusznie należy im się pierwszeństwo, ponieważ są środkiem tak do zaszcze­piania katolikom od dzieciństwa ducha prawdziwie powszechnego i misyj­nego, jak  również pobudzania do skutecznego zbierania dobrowolnych ofiar na rzecz wszystkich misji, zależnie od ich potrzeb (RMis 84)12.Na pomniku Kard. M. Ledóchowskiego, Prymasa Polski, który znajduje się w Bazylice Archikatedralnej w Poznaniu, wyrzeźbiono obraz Matki Bożej Czę­stochowskiej z napisem: Królowo wyznawców módl się za nami, a w jego rę­kach różaniec13. W godzinie ogłoszenia przez Ojca Świętego Jana Pawła II Listu Apostolskiego Rosarium Virginis Mariae (16 X 2002)14 niechaj misyjny różaniec ludzi dobrej woli, a zwłaszcza rodzin polskich w Ojczyźnie i wśród narodów świa­ta, obejmie modlitwą cały świat, każdego człowieka i każdą rodzinę! Avorum re- spisce mores!1927. Poznań 1927/1928; K. K a p i t a ń c z y k, dz. cyt. s. 124-130; W. K l i m k i e w i c z, Tom III, s. 370-394.11 Papieskie Dzieła Misyjne. Statuty. Missio -  Polonia. Warszawa 1994; Cooperatio Missiona- lis. Instrukcja Kongregacji Ewangelizacji Narodów o współpracy misyjnej. Warszwa 1999.12 J a n  P a w e ł  II, Encyklika Redemptoris Missio o stałej aktualności misyjnego posłannic­twa Kościoła (7 XII 1990) Warszawa 1991.13 J. N o w a c k i, Kościół Katedralny w Poznaniu. Studium historyczne. Poznań 1959, s. 618.14 J a n  P a w e ł  II, List Apostolski Rosarium Virginis Mariae do biskupów, duchowieństwai wiernych o różańcu świętym (16 X 2002). Poznań 2002; P. S ł a b e k ,  Nowy różaniec z  Janem Pawłem II. Kraków 2002.

Kardynał Mieczysław Ledóchowski jako prefekt Kongregacji Rozkrzewiania Wiary 1892-1902

Crossref

https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15238/14992

Kardynał Mieczysław Ledóchowski jako prefekt Kongregacji Rozkrzewiania Wiary 1892-1902

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski

Crossref