Technical University of Crete::School of Mineral Resources Engineering
Doi
Abstract
Περίληψη: Η έρευνα του πετρελαίου αποσκοπεί στην αναζήτηση νέων κοιτασμάτων. Πέρα
από τις γεωλογικές και γεωφυσικές μελέτες και τις ερευνητικές γεωτρήσεις, για την
εκμετάλλευση κοιτασμάτων είναι απαραίτητη η γεωχημική έρευνα, η οποία
προσφέρει ιδιαίτερα σημαντικές πληροφορίες για την ποσότητα και ποιότητα της
οργανικής ύλης, τη θερμική της ωριμότητα και τις συνθήκες εναπόθεσης της στα
ιζήματα.
Στην παρούσα διπλωματική εργασία, μελετάται το δυναμικό πετρελαιογένεσης σε
δύο περιοχές της Ελλάδος. Συγκεκριμένα, ερευνάται το δυναμικό των Νεογενών
σχηματισμών στην περιοχή «Πλουτή» Ηρακλείου Κρήτης, που ανήκει στη
λιθστρωματογραφική ενότητα «Ελληνικό» και το πετρελαϊκό δυναμικό των
σχηματισμών του Κατώτερου Κρητιδικού στο νησί «Καστός» του Ιονίου Πελάγους,
που συγκεκριμένα ανήκει στην εξωτερική Ιόνια ζώνη.
Αρχικά, μέσω της γεωχημικής ανάλυσης Rock-Eval αναλύθηκαν 17 δείγματα για
κάθε περιοχή μελέτης, με σκοπό τον χαρακτηρισμό της ποσότητας και της ποιότητας του οργανικού υλικού των δειγμάτων σχηματισμών πετρωμάτων. Έπειτα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα που προέκυψαν, επιλέχθηκαν για περαιτέρω ανάλυση 4 δείγματα, από κάθε περιοχή. Στα δείγματα πραγματοποιήθηκε εκχύλιση με τη μέθοδο εκχύλισης Soxhlet και στη συνέχεια από το εκχύλισμα απομακρύνθηκαν ταβαριά συστατικά (ασφαλτένια) με τη μέθοδο της απασφάλτωσης. Έπειτα, τοαπασφαλτωμένο κλάσμα, διαχωρίστηκε με τη μέθοδο Υγρής Χρωματογραφίας σετρία επιμέρους κλάσματα. Ακολούθως, το κλάσμα των κορεσμένων συστατικών πουσυλλέχθηκε αναλύθηκε με Αέρια Χρωματογραφία – Φασματοσκοπία Μάζας (GCMS). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που προέκυψαν, υπολογίστηκαν γεωχημικοίδείκτες (βιοδείκτες), με σκοπό τον προσδιορισμό των συνθηκών εναπόθεσης και της θερμικής ωριμότητας της περιεχόμενης οργανικής ύλης των δειγμάτων.
Τέλος, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των γεωχημικών αναλύσεων και σε
συνδυασμό με τις γεωλογικές συνθήκες της εκάστοτε περιοχής, συμπεραίνεται πως
πρόκειται για δείγματα με περιορισμένο πετρελαϊκό δυναμικό, θερμικά ανώριμη
οργανική ύλη και αναγωγικό περιβάλλον απόθεσης και για τις δύο περιοχές. Βέβαια,τα δείγματα της περιοχής «Πλουτή» αποτελούνται από ιλυολίθους και αργιλολίθους με περιεχόμενη οργανική ύλη χερσαίου έως λιμναίου περιβάλλοντος με θαλάσσια συνεισφορά, ενώ τα δείγματα της νήσου «Καστού» προέρχονται από ανθρακικά πετρώματα, και συγκεκριμένα ασβεστόλιθους και σχιστόλιθους, θαλάσσιας προέλευσης με περιορισμένη χερσαία συνεισφορά.Summarization: Hydrocarbon exploration (oil and gas exploration) aims at the search of new
deposits of hydrocarbons. In addition to geological and geophysical studies,
geochemical research is necessary for the exploitation of deposits, which provides
particularly important information on the quantity and quality of organic matter, its thermal maturity and the conditions of its deposition in sediments.
In the diploma thesis, the potential of oil production in two regions of Greece is
studied. Specifically, the potential of Neogene formations in the “Plouti” area of
Heraklion, Crete, which belongs to the lithographic unit “Hellenicon” and the oil
potential of the Lower Cretaceous formations on the island of “Kastos” of the Ionian Sea.
Initially, through the Rock-Eval analysis, seventeen surface samples were analyzed for each study area, in order to characterize the quantity and quality of the organic matter of the rock formations. Then, according to the results obtained, four samples from each region were selected for further analysis with Soxhlet extraction. This was followed by asphaltene removal of the extract and then separation by the Liquid Chromatography method into three separate fractions. Then, the fraction of the saturated components collected was analyzed by Gas Chromatography – Mass Spectroscopy (GC-MS). According to the results, geochemical indicators (biomarkers) were calculated in order to determine the deposition conditions and the thermal maturity of the organic matter contained in the samples.
Finally, the results of the geochemical analyses in combination with the geological
conditions of each region, led to the conclusion that these are samples with limited petroleum potential, thermally immature organic matter and reducing deposition environment for both areas. However, the samples of the “Plouti” consist of siltstones and claystones with terrestrial to lacustrine environment with marine contribution, while the samples of the island “Kastos” consist of carbonate source rocks, limestones and shales, with marine organic matter with limited terrestrial contribution