Zlato u Tolminu i Pirotu

Iskorištavanje sporednih mliječnih proizvoda ima veliki ekonomski značaj i u velikoj mjeri može povećati rentabilitet naše mljekarske industrije. Tih nuz-proizvoda ima i u konzumnim mljekarama, ali pošto se ova poduzeća u manjoj mjeri bave preradom mlijeka, iskorištavanje sporednih proizvoda nije tako gorući problem kao što je slučaj kod prerađivačkih poduzeća

Hranljiva vrednost NS sorti lucerke

Lucerka (Medicago sativa L.) je najznačajnija krmna leguminoza u umerenom klimatu. U svetu lucerka zauzima preko 30.000.000 ha, a u Srbiji lucerka se u čistoj setvi gaji na oko 150.000 ha. Značaj ove višegodišnje biljne vrste ogleda se u visokim prinosima krme visokog kvaliteta (nutritivne vrednosti), ali i u tome što je lucerka najveći izvor proteina (2.000-2.400 kg/ha) po jedinici površine, što je čini veoma poželjnom u ishrani domaćih životinja, posebno preživara. Hranljiva vrednost lucerke zavisi od dve glavne komponente: svarljivosti i sadržaja sirovih proteina. Pored svarljivosti, sadržaja sirovih proteina i frakcija vlakana, u određivanju hranljive vrednosti lucerke treba uzeti u obzir i sadržaj minerala, vitamina i antinutritivnih materija

Prinos i ekonomičnost proizvodnje sena lucerke u zavisnosti od đubrenja

Alfalfa is the most important forage crop in Serbia grown for high yields of quality fodder. In order to expand alfalfa production on pseudogleys, research was conducted in the vicinity of Kraljevo. Results suggest the potential for growing alfalfa on acid soils in Serbia. The combined use of 2.5 t ha-1 and 5 t ha-1 lime and 30 t ha-1 manure on the pseudogley increases the soil pH, humus content and available phosphorus and potassium levels, while decreasing the content of mobile aluminum, thus making the soil suitable for alfalfa production and high biomass yields (115.9 t ha-1) during 3-4 years of stand utilization.Lucerka je najznačajnija krmna biljka u Srbiji jer daje visoke prinose kvalitetne kabaste stočne hrane, koja se najviše koristi u ishrani preživara, uglavnom kao seno. Zbog izuzetne osetljivosti na niske pH vrednosti zemljišta, u cilju proširenja areala, lucerka je gajena na pseudogleju, na području Kraljeva. Đubrenje lucerke samo mineralnim đubrivima ne utiče na promenu agrohemijskih osobina pseudogleja, ali se dodavanjem kreča prinos lucerke značajno povećava. Rezultati ukazuju na mogućnost gajenja lucerke na ovom tipu zemljišta uz odgovarajuće đubrenje. Primenom 2,5 t ha-1 i 5 t ha-1 kreča u kombinaciji sa 30 t ha-1 stajnjaka na pseudogleju se povećava pH vrednost zemljišta, raste sadržaj humusa, pristupačnog fosfora i kalijuma, i smanjuje se sadržaj mobilnog aluminijuma, što ga čini podesnim za gajenje lucerke i postizanje visokih prinosa biomase (115,9 t ha-1) tokom perioda iskorišćavanja od 3-4 godine. U gajenju lucerke na kiselim zemljištima, mora se voditi računa o ekonomičnosti primene mineralnih đubriva i kreča

Intrapopulaciono poboljšanje prinosa i dužine života lucerke

Alfalfa (Medicago sativa L.) is the most important forage crop in the world, regarding growing area and economic value, because of its high yield level, good persistence, high protein content and energy value. In alfalfa, concept of intra-population breeding means direct selection for yield, through recurrent phenotypic selection using some form of progeny testing. Significant differences between genotypes were found for green forage and dry matter yields. The observed variation for both yield traits was much higher at population level than for the selected plants that will form new improved population. In the next steps of breeding process selected plants will be intercrossed in isolation to develop a new, improved population. Alfalfa breeding programs should focus on yield per se, with the use of old and new knowledge on the genetic control of yield and with adaptation of existing or developing new breeding procedure.Lucerka (Medicago sativa L.) je najvažnija krmna biljka u svetu, kako sa stanovišta površina koje zauzima tako i njene ekonomske vrednosti predstavljene kroz visok prinos, trajnost (dužinu života), odličan kvalitet i energetsku vrednost. Koncept intrapopulacionog oplemenjivanja kod lucerke podrazumeva direktnu selekciju na prinos primenom rekurentne fenotipske selekcije uz korišćenje testova potomstava. Značajne razlike između genotipova su zabeležene za prinos zelene krme i suve materije. Variranje osobina prinosa je bilo značajno veće na nivou cele populacije nego kod odabranih biljaka. Budući koraci u oplemenjivanju lucerke su sledeći: odabrane biljke će se umnožavati u izolaciji sa ciljem stvaranja nove, popravljene populacije. Novostvorena populacija će se testirati sa nekim od progenih testova i porediti sa početnom populacijom (sorta Nijagara) i komercijalnim sortama lucerke. Nova populacija biće testirana DNK markerima u cilju provere homogenosti, tj. u cilju provere genetičke ujednačenosti. Programi oplemenjivanja lucerke trebalo bi da se fokusiraju na prinos per se, uz korišćenje starih i novih znanja vezanih za genetičku kontrolu agronomski važnih osobina, uz adaptaciju postojećih i razvoju novih oplemenjivačkih procedura

Diversity of bacteria isolated from root nodules of alfalfa (Medicago sativa L.) and bird´s-foot trefoil (Lotus corniculatus L.) and their potential in plant growth promotion

Korenske kvržice leguminoza su bitan izvor bakterija koje mogu da poboljšavaju rast biljaka. U ovom istraživanju izolovano je ukupno 152 bakterijska izolata iz korenskih kvržica lucerke (Medicago sativa L.) i žutog zvezdana (Lotus corniculatus L.), od čega je 14% izolata iz lucerke i 23% iz zvezdana imalo sposobnost nodulacije iste biljne vrste pri reinokulaciji. Veći procenat izolata poreklom iz korenskih kvržica lucerke pokazao je sposobnost produkcije siderofora, dok je solubilizacija fosfata i produkcija indol sirćetne kiseline bila zastupljenija kod izolata iz zvezdana. Antifungalno dejstvo je pokazalo 17 izolata, pri čemu se izolat B. mojavensis L3 izdvojio kao najefikasniji protiv ispitivanih vrsta roda Fusarium. Genetička karakterizacija izolata je pokazala da nerizobijalni izolati iz obe biljne vrste većinom pripadaju rodu Bacillus. Rizobijalni izolati iz lucerke pripadali su rodu Sinorhizobium (Ensifer), a iz zvezdana rodu Mesorhizobium. Ogledi u saksijama pokazali su da izolati Mesorhizobium sp. (U1C, 754 i 631oz) tolerantni na pH 5 utiču na povećanje prinosa zvezdana u kiselom zemljištu, uz optimalni sadržaj mikro- i makroelemenata u biljnoj biomasi. Izolati B. megaterium DZK1BH i Mesorhizobium sp. 631oz su imali pozitivan uticaj na rast žutog zvezdana, ježevice i njihove smeše, takođe u kiselom zemljištu. U poljskom ogledu, sojevi S. meliloti L4 i B. megaterium DLK2Eh pozitivno su uticali na prinos lucerke, ježevice i njihove smeše u zemljištu sa povećanom koncentracijom teških metala (Ni, Cr i Pb). Istraživanje diverziteta bakterija iz korenskih kvržica žutog zvezdana i lucerke na teritoriji Srbije ukazalo je na postojanje autohtonih sojeva sa dobrim potencijalom za poboljšanje rasta biljaka, naročito u zemljištima niske produktivnosti.Root nodules of legume plants are an important source of bacteria that can improve plant growth. In this research, 152 bacterial isolates were obtained from root nodules of alfalfa (Medicago sativa L.) and bird´s-foot trefoil (Lotus corniculatus L.) and 14% of alfalfa and 23% of bird´s-foot trefoil isolates nodulated appropriate plants during reinoculation. The higher percentage of alfalfa isolates produced siderophores, while the ability to solubilise phosphates and to produce indole acetic acid was prevalently represented in bird´s-foot trefoil isolates. Antifungal activity was recorded for 17 isolates, with isolate B. mojavensis L3 as the most effective against examined Fusarium species. Genetic characterization of isolates showed that non-rhizobial isolates from both plant species mostly belong to the Bacillus genus. Rhizobial isolates from alfalfa belonged to the Sinorhizobium (Ensifer) and from bird´s-foot trefoil to Mesorhizobium genus. Pot experiments showed that Mesorhizobium sp. isolates (U1C, 754 and 631oz), tolerant to pH 5, increased the yield of bird´s-foot trefoil in acid soil, with the optimal content of micro- and macroelements in plant biomass. Isolates B. megaterium DZK1BH and Mesorhizobium sp. 631oz positively affected the growth of bird´s-foot trefoil, orchardgrass and their mixture, also in acid soil. A field experiment showed the positive effect of isolates S. meliloti L4 and B. megaterium DLK2Eh on the yield of alfalfa, orchardgrass and their mixture in soil with increased concentration of heavy metals (Ni, Cr and Pb). Research of bacterial diversity within the root nodules of bird´s-foot trefoil and alfalfa in Serbia indicated the presence of autochthonous strains with good potential for improving plant growth, especially in soils of low productive characteristics

Prinos i kvalitet krmnih smeša lucerke sa ježevicom i visokim vijukom u zavisnosti od đubrenja azotom

The study was performed at the Institute for Animal Husbandry in the three year period, in field and laboratory conditions. The experiment involved two mixtures of grasses and legumes: mixture A ( alfalfa (cv. K -28 ), 50% and cocksfoot (cv. K-40 ), 50% ) and mixture B (alfalfa (cv. K -28 ), 33.3 % , cocksfoot (cv. K -40) , 33.3 %, and tall fescue (cv. K -20) , 33.3 % ), and pure stand of alfalfa (M). The experiment was conducted in a randomized block design with four replications. Fertilization was carried out using the split method, in quantities of 0, 70 and 140 kg N ha -1. The aim of this study was to determine the phytocoenological stability of mixture of alfalfa (Medicago sativa L.) with cocksfoot (Dactylis glomerata L.) and tall fescue (Festuca arundinacea Schreb.), the yield and quality of fodder obtained from the grassland, depending on the mixture composition and nitrogen fertilization. Studied factors had a statistically significant impact on dry matter yield and protein yield. Alfalfa has achieved significantly higher yields compared to its mixtures. Dry matter yield increased with the addition of N fertilizers. Protein yield was highest in pure alfalfa crop, followed by its mixture cocksfoot. Fertilization has also increased protein yield.Ispitivanja su rađena u Institutu za stočarstvo u trogodišnjem periodu ispitivanja u poljskim i laboratorijskim uslovima. U eksperiment su uključene dve smeše trava i leguminoza: Smeša A (lucerka (K-28), 50% i ježevica (cv. K-40), 50%) i Smeša B (lucerka (K-28), 33,3%, ježevica (cv. K-40), 33,3% i visoki vijuk (cv.K-20), 33,3%), kao i čist usev lucerke (M). Ogled je izveden po metodu slučajnog blok sistema u četiri ponavljanja, Đubrenje travnjaka je obavljeno split metodom, količinama od 0, 70 i 140 kgN ha-1. Cilj ovih istraživanja je da odredi fitocenološku postojanost smeša lucerke (Medicago sativa L.) sa ježevicom (Dactylis glomerata L.) i visokim vijukom (Festuca arundinacea Schreb.), prinos i kvalitet dobijene stočne hrane sa travnjaka u zavisnosti od sastava smeše i đubrenja azotnim đubrivima. Ispitivani faktori imali su statistički značajnog uticaja na prinos suve materije i prinos proteina. Lucerka je ostvarila značajno veće prinose u odnosu na njene smeše. Prinosi suve materijeSM su se povećavali dodatkom N mineralnih đubriva. Prinos proteina bio je najveći u čistom usevu lucerke, a zatim u smeši lucerke i ježevice. Đubrenje je takođe povećalo prinos proteina

Primena kukuruzne prekrupe pri siliranju lucerke, ježevice i njihove smeše

One of the solutions for the economical use of alfalfa and cocksfoot is making the silage. However, these plant species are difficult to be conserved without appropriate additives. The aim of this study was to determine the impact addition of cornmeal on the quality of silage of alfalfa (Medicago sativa L.) cv. Kruševačka 22, cocksfoot (Dactilys glomerata L.) cv. Kruševačka 40 and their mixture (50% alfalfa, 50% cocksfoot). Mowing both species was carried out at the stage when 1/3 to 1/5 of the plants were in flowering in alfalfa or in stage appearance of inflorescence with cocksfoot. Corn grain is ground at the mill with a sieve ø 2 mm, then mixed with chopped fodder of alfalfa, cocksfoot and the mixture in the following amount: 6% (treatment A2), 3% (treatment A1), and without cornmeal addition (control A0). After six months was determined silage quality. Cornmeal addition, according to the basic indicators of the quality of silage had a significant impact on changing the quality silage of alfalfa, cocksfoot and their mixtures. It is evident that the addition cornmeal addition a significant impact on increasing the energy value (primarily the content inside BEM) of silage in all studied treatments.Jedno od rešenja za ekonomično korišćenje lucerke i ježevice je spravljanje silaže. Međutim ove biljne vrste se teško mogu konzervisati bez odgovarajućih dodataka. Cilj ovih ispitivanja bio je određivanje uticaja kukuruzne prekrupe na kvalitet silaže od lucerke, ježevice i njihove smeše (50% lucerka, 50% ježevica). Ispitivanje je sprovedeno na krmi: lucerke (Medicago sativa L.) sorte Kruševačka 22, ježevice (Dactilys glomerata L.) sorte Kruševačka 40 i njihove smeše (50% lucerka i 50% ježevica). Košenje obe vrste obavljeno je u fazi kada je 1/3 do 1/5 biljaka bilo u cvetu kod lucerke odnosno u klasanju kod ježevice. Kukuruzno zrno je mleveno na mlinu sa sitima ø 2 mm, zatim je mešano sa seckanom krmom lucerke, ježevice i smeše u količini: 6% (tretman A2), 3% (tretman A1), i bez prekrupe (kontrola A0). Nakon šest meseci utvrđen je kvalitet silaže. Dodatak kukuruzne prekrupe je prema osnovnim pokazateljima kvaliteta silaža imao značajan uticaj na promenu kvaliteta silaže lucerke ježevice i smeše. Evidentno je da dodavanje kukuruzne prekrupe značajno utiče na povećanje energetske vrednosti (pre svega sadržaja BEM) u silaži svih ispitivanih vrsta

Proizvodnja kabaste stočne hrane

Nedostatak dovoljnih količina kvalitetne kabaste stočne hrane danas je verovatno najveći problem u ishrani preživara. Kabasta hraniva se karakterišu time što imaju veći udeo vlakana (iznad 18% sirove celuloze), voluminozna su i u osnovi predstavljaju vegetativni deo različitih biljnih vrsta. Zastupljenost dostupne (svarljive) energije u ovim hranivima je niža po jedinici mase ili zapremine nego kod koncentrata. Kvalitet kabastih hraniva uslovljen je ponajviše biološkom pripadnošću krmne kulture i fazom razvića. Svi sistemi normiranja obroka u ishrani preživara polaze od toga da dobro izbalansiran obrok omogućuje da životinje bolje konzumiraju i iskoriste hranu. Trave i leguminoze su osnovna kabasta hraniva i čine 2/3 suve materije obroka. Ako se koriste na pravi način, ova kabasta hraniva su veoma dobar izvor proteina, karotina, kalcijuma i drugih minerala

Hemijski sastav lišća i stabljika divergentnih sorti lucerke

Alfalfa is a perennial crop that provides a higher yield of proteins per unit area than any field crop, which makes it highly desirable for the production of hay and feed for domestic animals (especially ruminants). The objective of this study was to determine the dry matter chemical composition in the whole plant, leaves and stems of five divergent alfalfa cultivars. Variations were found in the contents of proteins, hemicellulose, NDF, ADF, ADL, cellulose, and minerals depending on genotype and plant part. Significant differences existed between the cultivars in quality parameters, indicating that breeding for high alfalfa quality is justifiable.Lucerka je višegodišnja vrsta koja daje veći prinos proteina po jedinici površine od bilo koje ratarske kulture, pa je zbog toga veoma poželjna za proizvodnju sena i u ishrani domaćih životinja (posebno preživara). Cilj rada je bio da se odredi hemijski sastav suve materije lucerke kod pet divergentenih sorti lucerke u celoj biljci kao i u listu i stabljikama. Lucerka varira u sadržaju proteina, celuloze, hemiceluloze, NDF, ADF, ADL, i mineralnih materija u zavisnosti od genotipa i biljnog dela. Postoje značajne razlike u komponentama hranljive vrednosti lucerke između sorti što ukazuje da oplemenjivanje na veći kvalitet lucerke ima smisla