54 research outputs found
๊ด์ฒญํ์ฑ๋ชจํ์ ์ค์ฌ์ผ๋ก
ํ์๋
ผ๋ฌธ (์์ฌ) -- ์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ : ํ์ ๋ํ์ ํ์ ํ๊ณผ(์ ์ฑ
ํ์ ๊ณต), 2021. 2. ๋ฐ์์ธ.๊ด์ฒญํ์ฑ๋ชจํ์ ์ํ๋ฉด ๊ด๋ฃ๋ค์ ์ ํธ๋ ์์น์ ๋ฐ๋ผ ๋ฌ๋ผ์ง์ง๋ง, ์์ง ์กฐ์ง ๊ตฌ์กฐ, ๊ท๋ชจ, ์ฅ๊ด์ ์ฑํฅ์ด ๊ธฐ๊ด ์ ์ฒด์ ์งํฉ์ ์ ํธ(collective preference)์ ๋ฏธ์น ์ ์๋ ์ํฅ์ ์ถฉ๋ถํ ๋ถ์๋์ง ์์ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ณด์ธ๋ค. ์ด ์ฐ๊ตฌ๋ 2007๋
๋ถํฐ 2020๋
๊น์ง์ ์ ๋ถ ์์ฐ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ๋ก์จ, ๊ด์ฒญํ์ฑ๋ชจํ์ ์ค๋ช
๋ชจํ์ผ๋ก ์ฑํํ๊ณ , ์ด์ ๊ทผ๊ฑฐํด ์ ๋ถ ์์ฐ์ง์ถ ๋ณ๋์ ๋ถ์ํ๋ ์กฐ์ง๋ณ์์ธ 4๊ธ ์ด์ ๋น์จ, ์กฐ์ง ๊ท๋ชจ, ๊ธฐ๊ด์ฅ์ ์ถ์ ์ ์ํฅ์ฑ์ ๋ถ์ํ์๋ค. ์ผ๋ฐํ๊ณ, ํน๋ณํ๊ณ, ๋น๊ธ์ต์ฑ ๊ธฐ๊ธ์ผ๋ก ์์ฐ๋ถ์์ ๋ฒ์๋ฅผ ๊ท์ ํ๊ณ ์ธ๋ถ ๋น๋ชฉ์ ๋ํ์ฌ ๊ด์ฒญํ์ฑ๋ชจํ์ ์ํ ๋ถ๋ฅ๋ฅผ ์ฌ์ ์ค์ํ์๋ค. ๋ถ์ ๊ฒฐ๊ณผ ์ ์ฒด/์ ๋ต์์ฐ์ ๋ณ๋๋ฅ ๊ณผ ๊ท๋ชจ์ ๋ํ์ฌ ์กฐ์ง๋ณ์๊ฐ ์ ์ํ ๊ด๊ณ๊ฐ ์๋ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ํ๋ ํ์ ์กฐ์ง๊ณผ ์ฅ๊ด์ด ์ค์ฆ์ ์ผ๋ก ์์ฐ์ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น ์ ์๋ค๋ ๊ฐ๋ฅ์ฑ์ ๋ฐ๊ฒฌํ์๋ค.According to the bureau-shaping model, the preferences of bureaucrats vary depending on their rank, but the effects of organizational structure, size, and ministerial orientation on the collective preferences of the entire institution have not been sufficiently analyzed. The study was a study on the Korean government budget from 2007 to 2020, adopting the bureau-shaping model and the incremental model as explanatory models, analyzing the government budget expenditure based on this, and focusing on the variables of โorganization' and โministerโ. The scope of budget analysis was defined as general account, special account, non-financial fund, and the study classified detailed items by the bureau-shaping model. As a result, it was found that the organizational variable and the minister variable had a significant relationship with the overall budget size and the strategic budget size, so the study found the possibility that the administrative organization and the minister could empirically influence the budget.์ 1์ฅ ์ ๋ก 1
์ 2์ฅ ์ด๋ก ์ ๋
ผ์ ๋ฐ ์ ํ์ฐ๊ตฌ ๊ฒํ 4
์ 1์ ์์ฐ๊ฒฐ์ ๋ก ๊ณผ ํ๊ตญ์ ์์ฐํธ์ฑ๊ณผ์ 4
1. ์์ฐ๊ฒฐ์ ๋ก 4
2. ํ๊ตญ์ ์์ฐํธ์ฑ๊ณผ์ 8
์ 2์ ๊ณต๊ณต์ ํ์ด๋ก ๊ณผ ๊ด์ฒญํ์ฑ๋ชจํ 13
1. ๊ณต๊ณต์ ํ์ด๋ก ๊ฐ๊ด 13
2. ๊ด์ฒญํ์ฑ๋ชจํ 14
3. ๊ด์ฒญํ์ฑ๋ชจํ ์ ํ์ฐ๊ตฌ ๊ฒํ ๋ฐ ํ๊ฐ 17
์ 3์ฅ ์ฐ๊ตฌ ์ค๊ณ 22
์ 1์ ์ฐ๊ตฌ ๊ฐ์ค 22
์ 2์ ๋ถ์ ๋์๊ณผ ๋ถ์ ๋ฐฉ๋ฒ 24
์ 4์ฅ ๋ถ์ ๊ฒฐ๊ณผ 35
์ 1์ ๊ธฐ์ ํต๊ณ ๋ถ์ 35
์ 2์ ๋ค์คํ๊ท๋ถ์ ๊ฒฐ๊ณผ 40
์ 5์ฅ ๊ฒฐ๋ก 45
์ 1์ ์ฐ๊ตฌ ๊ฒฐ๊ณผ ๋ฐ ์ฐ๊ตฌ์ ํจ์ 45
์ 2์ ์ฐ๊ตฌ์ ํ๊ณ 51
์ฐธ๊ณ ๋ฌธํ 53
Abstract 58Maste
ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ํ์ฉํ ์ธ๊ณต์ ๊ฒฝ๋ง ๊ธฐ๊ณ๋ฒ์ญ ์์คํ ๊ตฌ์ถ
ํ์๋
ผ๋ฌธ (์์ฌ)-- ์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ ๊ณต๊ณผ๋ํ ์ ๊ธฐยท์ ๋ณด๊ณตํ๋ถ, 2017. 8. ์ค์ฑ๋ก.ํ์ต๋ ๋ฒ์ญ ๋ชจ๋ธ์ ์ํด ์์ฑ ๊ฐ๋ฅํ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ ์ต๊ทผ ์ธ๊ณต์ ๊ฒฝ๋ง ๊ธฐ๊ณ๋ฒ์ญ์์ ๋ฐ์ํ๋ ๋ค์ํ ์ด์์ ํจ๊ณผ์ ์ธ ํด๊ฒฐ์ฑ
์ผ๋ก ๋๋๋์๋ค. ์ด๋ฌํ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ์ ํจ์ฉ์ ์ฐฉ์ํ์ฌ ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์๋ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ง์ ํ์ฉํ์ฌ ์ธ๊ณต์ ๊ฒฝ๋ง ๊ธฐ๊ณ๋ฒ์ญ ์์คํ
์ ๊ตฌ์ถํ๋ค. ๋๋ถ์ด ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์๋ ์ค์ ๋ณ๋ ฌ ๋ฐ์ดํฐ์ ํจ๊ณผ์ ์ธ ๋์์ด ๋ ์ ์๋ ์๋ก์ด ์ ํ์ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์ ์ํ๋ค. ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์ ์ ์ํ๋ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ ์ค์ ๋ฌธ์ฅ๊ณผ ํฉ์ฑ๋ ๋ฌธ์ฅ์ด ๋ณ๋ ฌ ๋ฌธ์ฅ ์์ ์์ชฝ์ ํผ์ฌ๋์ด ์๋ค๋ ์ ์์ ๊ธฐ์กด์ ์ ์๋๋ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ์ ์ฐจ๋ณ์ฑ์ ๊ฐ๋๋ค. ๋์ผํ ์กฐ๊ฑด์์ ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ๊ฐ ์ ์ํ๋ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ก ์ธ๊ณต์ ๊ฒฝ๋ง ๊ธฐ๊ณ๋ฒ์ญ ์์คํ
์ ํ์ตํ ๊ฒฐ๊ณผ, ๊ธฐ์กด์ ์ ์๋๋ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ก ํ์ตํ ๊ฒฝ์ฐ์ ๋นํด ์๋ฐฉํฅ ๋ฒ์ญ์์ ๋ณด๋ค ์ฐ์ํ๊ณ ์์ ์ ์ธ ๋ฒ์ญ ์ฑ๋ฅ์ ๋ํ๋๋ค. ๋ํ ์๋ก์ด ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ก ํ์ตํ ์ธ๊ณต์ ๊ฒฝ๋ง ๋ฒ์ญ ๋ชจ๋ธ์ ์ค์ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ๋ก fine-tuning ํ ๊ฒฝ์ฐ, ๊ธฐ์กด์ ์ ์๋ ํฉ์ฑ ๋ณ๋ ฌ๋ฐ์ดํฐ์ ๋นํด ์๋์ ์ผ๋ก ๋์ ๋ฒ์ญ ์ฑ๋ฅ์ ํฅ์์ ํ์ธํ ์ ์์๋ค.Recent works have shown that synthetic parallel data automatically generated by translation models can be effective for various neural machine translation (NMT) issues. In this study, we build NMT systems using only synthetic parallel data. We also present a novel synthetic parallel corpus as an efficient alternative to real parallel data. The proposed pseudo parallel data are distinct from those of previous works in that ground truth and synthetic examples are mixed on both sides of sentence pairs. Experiments on Czech-German and French-German translations demonstrate the efficacy of the proposed pseudo parallel corpus in empirical NMT applications, which not only shows enhanced results for bidirectional translation tasks, but also substantial improvement with the aid of a ground truth parallel corpus.Table of Contents
โ
. Introduction 1
โ
ก. Background: Neural Machine Translation 4
โ
ข. Related Work 9
โ
ฃ. Synthetic Parallel Data as an Alternative to Real Parallel Corpus 11
4.1. Motivation 11
4.2. Limits of the Previous Approaches 11
4.3. Proposed Mixing Approach 14
โ
ค. Experiments: Effects of Mixing Real and Synthetic Examples 17
5.1. Data Preparation 18
5.2. Data Preprocessing 19
5.3. Training and Evaluation 19
5.4. Results and Analysis 20
5.4.1. A Comparison between Pivot-based Approach and Back-translation 20
5.4.2. Effects of Mixing Source- and Target-originated Synthetic Parallel Data 21
5.4.3. A Comparison with Phrase-based Statistical Machine Translation 23
โ
ฅ. Experiments: Large-scale Application 25
6.1. Application Scenarios 25
6.2. Data Preparation 26
6.3. Training and Evaluation 27
6.4. Results and Analysis 31
6.4.1. A Comparison with Real Parallel Data 31
6.4.2. Results from the Pseudo Only Scenario 31
6.4.3. Results from the Real Fine-tuning Scenario 33
โ
ฆ. Conclusion 35
Bibliography 36
Abstract 43Maste
(A)Case study on dance-arts education implemented dance course
ํ์๋
ผ๋ฌธ(๋ฐ์ฌ)--์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ :์ฒด์ก๊ต์ก๊ณผ,2004.Docto
๋ฒผ ๋ฑ์๊ธฐ ์ฝ ๋ ธํ ๋ฐ ๊ดํฉ์ฑ์ ํ์ข ๊ฐ ์ฐจ์ด
ํ์๋
ผ๋ฌธ(์์ฌ)--์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ :๋ํ๊ณผ,2003.Maste
ํจํด๋ ๊ด๊ณ ๋ถ์๋ง์์์ ์ก์ ์ ํ๋ฉด์ ์ด ์ ๊ธฐ๊ดํ ํจ๊ณผ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ
Thesis (doctoral)--์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ :์ ๊ธฐยท์ปดํจํฐ๊ณตํ๋ถ,2004.Docto
(A)Study of creating new Hanguel punctuation marks through the Gakpil Gugyeol matrix
ํ์๋
ผ๋ฌธ(์์ฌ)--์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ :๋์์ธํ๋ถ ์๊ฐ๋์์ธ์ ๊ณต,2007.Maste
A Study of Creating A Structural Font through ๋ฏ-height in Hangul
ํ์๋
ผ๋ฌธ (๋ฐ์ฌ)-- ์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ : ๋์์ธํ๋ถ ์๊ฐ๋์์ธ ์ ๊ณต, 2013. 8. ๋ฐฑ๋ช
์ง.๋ณธ ์ฐ๊ตฌ๋ ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ์ ์ ํฉํ ํ๊ธ ๊ธ์ํ์ ๊ตฌ์กฐ๋ฅผ ์ ์ํ๊ธฐ ์ํด ๊ธ์ค์ ๊ธฐ์ค์ ์ผ๋ก ์ฌ์ฉํ ์ ์๋ ๋ฏ ๋์ด๋ฅผ ์ ์ํ์๋ค. ์ข
๋์ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ฒซ๋ฟ์, ํ์, ๋ฐ์นจ๋ฟ์์ ๋จํธ์ ์ธ ๊ธฐ์ค์ผ๋ก ๊ธ์๊ผด์ด ๊ฐ๋ฐ๋์ด ์๋ค. ์ค๋๋ ํ๊ธ์ ๋์ด์ ํ๊ธ๋ง์ ๋ฌธ์ ํ๊ฒฝ์์ ์ฌ์ฉ๋์ง ์๊ณ ์๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ๋ค์ํ ์ธ๊ตญ์ด์ ํจ๊ป ํธ์ง๋์์ธ๋ ์ ์๋ ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ์ ์ฉ ํ๊ธ ๊ธ์ํ ๊ฐ๋ฐ์ ํ์์ฑ์ด ๋๋๋์๋ค. ์ด๋ฌํ ์ด์ ๋ก ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ์ ์ฉ์ ํ๊ธ ๊ธ์ํ ๊ตฌ์กฐ๋ ์์์ ๋
ผ์ ๋ผ๊ณ ํ ์ ์๋ค. ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ ์ฉํ ํ๊ธ์ ๊ธ์ํ ๊ตฌ์กฐ ์ฐ๊ตฌ๋ ๊ธฐ์กด ์ฐ๊ตฌ์์ ๋์ถ๋์ง ์์๋ ์๋ก์ด ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ ์ํ์๋ค.
๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์์ ์ฐ๊ตฌ๋ฌธ์ ๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
[์ฐ๊ตฌ๋ฌธ์ 1] ํ๊ธ ๊ธ์ํ์ ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ์ ์ ํฉํ ๊ตฌ์กฐ๋ฅผ ๊ฐ์ง ์ ์๋๊ฐ?
[์ฐ๊ตฌ๋ฌธ์ 2] ๊ธฐ์กด ํ๊ธ ๊ธ์๊ผด์ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ด๋์ ์๋๊ฐ?
[์ฐ๊ตฌ๋ฌธ์ 3] ๋ผํด ์ํ๋ฒณ๊ณผ ํ๊ธ์ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ด๋์ ๋ง์ถ์ด์ผ ํ๋๊ฐ?
[์ฐ๊ตฌ๋ฌธ์ 4] ํ๊ธ์ ๋ค๋ฅธ ๋ฌธ์๋ ๋ถํธ์ ๊ฐ์ ๊ธฐ์ค์ ์ ์ฌ์ฉํ ์ ์๋๊ฐ?
์์ ์ฐ๊ตฌ๋ฌธ์ ๋ค์ ๊ฒ์ฆํ๊ธฐ ์ํด์ ๋ฌธํ์ฐ๊ตฌ์ ๊ธฐ์กด ํ๊ธ ๊ธ์๊ผด์ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ๋ถ์ํ์๋ค. ๋ถ์ํ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ํ๊ธ ๊ธ์ํ ๊ตฌ์กฐ์ ๋ฐ์ํ์๊ณ ์ด๋ฅผ ๋ฐ๋ฅด๋ ์์ฑํ ๊ธ์๊ผด ๋์์ธ์ ์ ๋์ ์ผ๋ก ๋์์ธํ์๋ค. ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์ ๋ด์ฉ์ ์๋์ ๊ฐ๋ค.
2์ฅ์์๋ ์กฐ์์ , ๊น์ธ์ฒ , ๊น์งํ, ์์์, ํ์ฌ์ค, ์ด์ฉ์ , ํฉ์ผ์ ์ ์ฐ๊ตฌ๋ฅผ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ๊ด์ ์์ ๋ถ์ํ์๋ค. ์ ํ์ฐ๊ตฌ์ ์๋ฃ๋ฅผ ๋ถ์ํจ์ผ๋ก์ ํํ ํ๊ธ ๊ธ์๊ผด ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ์ ๋ฌธ์ ์ ์ ํ์
ํ๊ณ ์ด๋ฅผ ํด๊ฒฐํ๊ธฐ ์ํด ์ด๋ก ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ์ ํ๊ตฌํ์๋ค. ์ด์ถ๊ธธ์ ์ฐ๊ตฌ๋ฅผ ํตํด ๋ฐํ์ง ์ฐ๋ฆฌ ๋์ด ๋ฑ๋ง์ ์ด๋ฏธ์ง์ฒ๋ฆฌํ์ฌ ์ฝ๋๋ค๋ ์ฌ์ค์ ์ง๊ฐ์ฒด์ ํ ์ด๋ก ์ค ๊ฒ์ํํธ ์ฌ๋ฆฌํ์ ๋ถ๋๋ฌ์ด ์ฐ์์ฑ์ ์๋ฆฌ๋ฅผ ๊ธ์ํ ์์ ๋ดํฌ์ํค๋ ์ด๋ก ์ ๊ทผ๊ฑฐ๊ฐ ๋์๋ค. ๋ผํด ์ํ๋ฒณ์ ์ญ์ฌ ์์์ ์ด๋ป๊ฒ ๋๋ฌธ์๊ฐ ์๋ฌธ์๋ก ๋ฐ๋๊ฒ ๋์๋์ง ์ค๊ฐ ๋จ๊ณ์ ํ์ฌ์ฒด์ธ ๋ฐ์ธ์
์ ํตํด ์ฐ๊ตฌ์์ ๊ธ์ํ ๊ตฌ์กฐ์์ ํํ์ ์ ์ฌ์ฑ์ ์ฐพ์ ์ ์์๋ค. ์ฅ์ ๋ง์ง๋ง ๋ถ๋ถ์์๋ ์ฐฝ์ ๋น์ ๊ธฐํํ์ ๊ธ์๊ผด์ด์๋ ํ๊ธ์ด ์ด๋ป๊ฒ ๋ถ๋๋ฌ์ด ๊ณก์ ์ ์ธ๋ก๋ฐฉํฅ ๊ถ์ฒด๋ก ์ตํ๋์๋์ง๋ฅผ ๋ถ์ํ์๋ค.
3์ฅ์์๋ ํ์ฌ ์์ฒดํ์ฌ๊ฐ ๋ฐํํ ๋ํ์ ์ธ ๊ธ์๊ผด์ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ๊ด์ ์์ ๋ถ์ํ์๋ค. ์ฒซ๋ฟ์๋ฅผ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ผ๋ก ์ผ๊ณ ์๋ ๋ฏธ์์ฒด, ์ฐ๋60์ฒด, ๋ชจ๋น์ฒด, ๊น์น๋ฐ์ฒด, ํ์๋ฅผ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ผ๋ก ์ ์ฉํ ์จ๋ ค์ฒด, ๋ณด์ ์ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ผ๋ก ์ ์ฉํ ๋งคํธ๋ฆญ์ค์ฒด, ์ด์ ์ธ ๊ฐ์ง ๊ธฐ์ค์ผ๋ก ๋์์ธ๋ ๊ธ์๊ผด๋ค์ ํตํด ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ํ์ฃผ์๋ฅผ ๊ฐ๋ ํ ์ ์์๋ค.
4์ฅ์์๋ ๊ธ์ค์ ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐํ๊ธฐ ์ํด ๊ธฐ์ค์ด ๋ ์ ์๋ ๊ธ์ํ ๊ธฐ๋ณธ ๊ตฌ์กฐ๋ฅผ ๋ง๋ค์ด ๊ธ์ํ์ฒด๋ฅผ ๋์์ธํ์๊ณ ์ฌ๋ฌ ๊ฐ์ง ์คํ์ ํ์๋ค. ๋จผ์ , ์ค๋ ๊ธฐ๊ฐ๋์ ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐํด์จ ๋ผํด ์ํ๋ฒณ์ ๊ธฐ์ค์ ์ ๋ถ์ํ์๊ณ ์ฐ๊ตฌ์์ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค ๋์ด์ธ ๋ฏ ๋์ด๋ฅผ ์ ์ํ์๋ค. ๊ธ์ํ์ ๋น๋ก๋ ๊ฐ๋ก๋ก ์ฝ๊ฒ ์ฝํ๋ ๊ฐ๋ก๊ฐ ์ข๊ณ ์ธ๋ก๋ก ๊ธด ํฉ๊ธ๋น์จ์ ์ ์ฉํ์๋ค. ์ด๋ฅผ ํ ๋๋ก ๊ธฐ๋ณธ ๋ฑ์์ ๋ฑ๊ธ์๋ฅผ ๋์์ธํ์๊ณ ๋ํ๊ธ์ 100์์ ํ์๊ธ์ 100์๋ฅผ ๋์์ธํ์๋ค. ์์ธ๋ฌ ๊ธ์ํ์ 10๋จ๊ณ ๋ฌด๊ฒ ๋ณํ์ ๋ผํด ์ํ๋ฒณ ์๋ฌธ์, ์ซ์์์ ๊ธฐ์ค์ ์ ์ ๋ ฌํ์๋ค.
5์ฅ์์๋ ์ฐ๊ตฌ์ ๊ฒฐ๊ณผ๋ก์ ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ ์ฉํ ํ๊ธ ๊ธ์ํ 2,350์์ ๋ผํด ์ํ๋ฒณ, ์ซ์๋ฅผ ๋์์ธํ์๋ค.
๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฌผ๋ก ํ๊ธ์ ํ๋ค๋ชจ ๊ธ์๊ผด ๊ตฌ์กฐ ์์์ ๊ฐ๋ก์ฐ๊ธฐ ๋ฌธ์ฅ๋ฐฉํฅ์ ๋ง๋ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ํ๊ธ ๊ธ์ํ ๊ตฌ์กฐ ์์ ๋
น์ฌ ์ต์ข
๊ธ์ํ์ ๋์์ธํ์๋ค. ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์๋ ํ๊ธ ๊ธ์ํ ์์ ์๋ก์ด ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ธ ๋ฏ ๋์ด๋ฅผ ์ ์ฉํ์ฌ ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ํ๊ธ ๊ธ์ํ ๊ตฌ์กฐ์ ๋ฐฉํฅ์ ์ ์ํ์๋ค. ์ด๋ ๋ฏ ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์ ์ ์ํ ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ์ ์ฉ ํ๊ธ ๊ธ์ํ์ ํฅํ ๊ธ์๊ผด ๋์์ธ์ ํ๋ฌธ์ ๊ธฐ์ด ์ฐ๊ตฌ๊ฐ ๋ ์ ์์ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ์ค์ฉ์ ์ธ ํฐํธ ๊ฐ๋ฐ๋ก ์ด์ด์ ธ ๋ณธ๋ฌธ์ฉ ํ๊ธ ๊ธ์๊ผด์ ํ๋ถํ ๋ค์์ฑ์ ์ด๋ฐ์งํ ์ ์์ ๊ฒ์ด๋ค.A Study of Creating A Structural Font through ๋ฏ-height in Hangul
Jaehong Park
Faculty of Craft and Design, Graduate School of Seoul National University
Academic Advisor : Prof. Myung-jin Baek
This study suggests that ๋ฏ-height (such as x-height in English) can be used as the baseline and the meanline in Korean typefaces. Korean typefaces have been presented under the meanline of the top-consonant, vowel, and bottom-consonant. Today in the environment of editorial design, the Korean Hangul faces are used in conjunction with other foreign type faces. Therefore the development of a structure of Korean Hangul characters for the horizontal typesetting which can be used with a variety of foreign characters and faces was necessary. For this reason, the structural theme of Korean Hangul characters only for the horizontal typesetting is the cutting-edge subject of this thesis. This study of creating a structural font through ๋ฏ-height in Hangul provides the new baseline and meanline together never introduced from previous researches.
The issues in this research are as follows[Research issues 1] Will the structure of Hangul characters have an appropriate structure for the horizontal typesetting?
[Research issues 2] Where are the baseline and meanline of the presented Korean Hangul faces?
[Research issues 3] Where should the baseline be in Latin alphabet and Hangul?
[Research issue 4] Are Hangul characters are put on the same baseline and meanline with foreign characters or marks?
In order to verify the above mentioned issues, literature research and the baseline and meanline of Hangul presented fonts have been analyzed. The analysis result was faithfully reflected in the final typeface design.
The content of this study is as followsIn chapter 2, major proceeding researches by Professor Jo, Young-Jae, Professor. Kim, In-Chul, Professor. Kim, Jin-Pyeong, Professor. Ahn, Sang-Soo, Professor. Han, Jae-Joon, Professor. Lee, Young-Jae, and Mf. Hwang, Il-sun are analyzed from the point of baseline and meanline view. By analyzing the data of leading researches,
the problems in the current issues of the Hangul typefaces horizontal typesetting come to surface toward the theoretical background to resolve it. Through the study of Professor. Lee, Chun-Gil, the fact that our eyes scan those words and sentences as an image was gathered. This means that the same principle of the good continuation in the Gestalt psychology held as Korean Hangul characters. How did changes from the uppercase to the lowercase in the history of the Latin alphabet occur? It was easy to find the similarities between the final letterforms of this study and the letterforms of half-uncial as a mid-step cursive. At the end of this chapter, there is an analysis that present how elegant changes were made from the geometric letterform to the curved royal typeface.
Chapter 3 analyses the current typefaces released by Korean type foundries from the view point of the baseline and meanline. There are three kind of imaginary lines on the current Korean typefacesthe meanline of the top-consonant such as Smile, Sandoll 60, Mobil, Bracket, the crossbar-line of the vowel such as Yool Ryoe, and the baseline of the bottom-consonant such as Matrix.
In chapter 4, there is a structural font which based on the basic structure of the letterform for the horizontal typesetting, and there are a number of experiments to apply the principals. First of all, there is an analysis of the baseline in the Latin alphabet for the horizontal typesetting, and a suggestion of ๋ฏ-height as the basic height of the Korean letterfrom. To makes it easy to read words, the golden ratio is applied to the basic structure of characters in Korean. This is based on the default consonant and vowel design, 100 representative type designs, and 100 derivative type designs. In addition, the 10-step weight variation, lowercase letters, figures, and the structure of Korean letters are designed for the same baseline.
In chapter 5, as a result of the study, there are 2,350 characters which applied by the baseline and meanline for horizontal typesetting, the Latin alphabet design, and old style figure design in Hangul.
In the structure of Tal-Nemo, this study is focused on the imaginary line to give the right alignment in writing or give you a baseline to create the final typeface structure
of Hangul characters. Through this study, the type structures which applied on the ๋ฏ-height were presented in the new direction of a horizontal typesetting in Hangul. As such, through this study can be one of the major academic fundaments,
the structural font only for the horizontal typesetting is designed. Furthermore,
in the rich diversity of the Hangul type design, practical development of the Korean font can be expected.
Keywords : Hangul, Typography, Typeface, Baseline and Meanline, Horizontal Typesetting, ๋ฏ-height, Structureโ
. ์๋ก
1.1 ์ฐ๊ตฌ๋์ธ ๋ฐ ํ์์ฑ
1.2 ์ฐ๊ตฌ๋ชฉ์
1.3 ์ฐ๊ตฌ๋ฐฉ๋ฒ ๋ฐ ๋ฒ์
1.4 ์ฉ์ด์ ์
1.5 ๊ธฐ๋ณธ์ค๊ธฐ์ ๊ธฐ์ค์
โ
ก. ์ ํ์ฐ๊ตฌ ๋ฐ ์ด๋ก ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ
2.1 ์ ํ์ฐ๊ตฌ
2.1.1 ์กฐ์์ ์ ์ฐ๊ตฌ
2.1.2 ๊น์ธ์ฒ ์ ์ฐ๊ตฌ
2.1.3 ๊น์งํ์ ์ฐ๊ตฌ
2.1.4 ์์์์ ์ฐ๊ตฌ
2.1.5 ํ์ฌ์ค์ ์ฐ๊ตฌ
2.1.6 ์ด์ฉ์ ์ ์ฐ๊ตฌ
2.1.7 ํฉ์ผ์ ์ ์ฐ๊ตฌ
2.2 ์ด๋ก ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ
2.1.1 ์ด์ถ๊ธธ์ ์ฐ๊ตฌ
2.1.2 ๋ถ๋๋ฌ์ด ์ฐ์์ฑ
2.1.3 ๋๋ฌธ์, ๋ฐ์ธ์
, ์๋ฌธ์
2.1.4 ํ๋ฏผ์ ์์ ์ด์์ฒด, ๊ถ์ฒด
โ
ข. ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ๋ถ์
3.1 ๋ฏธ์์ฒด, ์ค๋์์ธ์ฐ๊ตฌ์
3.2 ์จ๋ ค์ฒด, ์ค๋์์ธ์ฐ๊ตฌ์
3.3 ํฌ๋ฆฌ๋ช
์กฐ์ฒด, ์ค๋์์ธ์ฐ๊ตฌ์
3.4 ํค๋๋ผ์ธ์ฒด, ์ฐ๋ ์ปค๋ฎค๋์ผ์ด์
3.5 ๋ชจ๋น์ฒด, ์ฐ๋ ์ปค๋ฎค๋์ผ์ด์
3.6 ๊น์น๋ฐ์ฒด, ์ฐ๋ ์ปค๋ฎค๋์ผ์ด์
โ
ฃ. ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ ์ฉํ ํ๊ธ ๊ธ์ํ ๊ตฌ์กฐ ์ฐ๊ตฌ
4.1 ๊ธฐ๋ณธ ๊ตฌ์กฐ
4.1.1 ๋ผํด ์ํ๋ฒณ์ ๊ธฐ์ค์
4.1.2 ํ๊ธ๊ณผ ๋ผํด ์ํ๋ฒณ์ ๊ธฐ์ค์ ๋น๊ต
4.1.3 ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ๋น๊ต
4.1.4 ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ - ๋ฏ ๋์ด
4.1.5 ๊ธ์ํ ๊ตฌ์กฐ
4.1.6 ๊ธ์ํ์ ๋น๋ก
4.1.7 ๊ธ์ํ์ ํฌ๊ธฐ
4.1.8 ๊ธ์ํ์ ๋ฌด๊ฒ
4.2 ๊ธ์ํ์ฒด ๋์์ธ
4.2.1 ๊ธ์ํ์ฒด์ ์ฌ์ฉ ๋ชฉ์
4.2.2 ๊ธ์ํ์ฒด์ ํ์
4.2.3 ๊ธ์คํ
์คํธ
4.2.4 ๊ธฐ๋ณธ ๋ฑ์ ๋์์ธ
4.2.5 ๊ธฐ๋ณธ ๋ฑ๊ธ์ ๋์์ธ
4.2.6 ๋ง์ด ์ฐ๋ ๋ํ๊ธ์ํ 100์
4.2.7 ํ์ ๊ธ์ํ์ ์ํ ๋ํ๊ธ์ํ 100์
4.2.8 ๊ธ์ํ ๋ฌด๊ฒ ๋ณํ
4.2.9 ๊ธ์ํ๊ณผ ์ซ์
4.2.10 ๊ธ์ํ๊ณผ ๋ผํด ์ํ๋ฒณ
4.2.11 ๊ธ์ํ๊ณผ ๋ฌธ์ฅ๋ถํธ
4.3 ๊ธ์ํ ์คํ
4.3.1 ์ต์์ ๋ฑ๋ง ์คํ
4.3.2 ๊ธ์ํ๊ณผ ๊ฐ๋
์ฑ
4.3.3 ๊ธ์ค ์คํ
4.3.4 ๊ธ์ค ์ฌ์ด์ ๊ธ์ค๋ณด๋ด๊ธฐ
4.3.5 ๊ธ์ค์ด๋ฏธ์ง
4.3.6 ๊ธ์ํ๊ณผ ๋ฌธ์ฅ๋ถํธ
4.3.7 ๊ธ์ํ๊ณผ ๋ฒ ์ด์ค๋ผ์ธ ๊ทธ๋ฆฌ๋
4.3.8 ๊ธ์๊ผด ์ ์ฉ์ฌ๋ก
โ
ค. ์ํ์ฐ๊ตฌ
5.1 ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ ์ฉํ ํ๊ธ ๊ธ์ํ 2,350์
5.2 ๊ฐ๋ก์ง๊ธฐ ๊ธ์ค๊ธฐ์ค์ ์ ์ ์ฉํ ๋ผํด ์ํ๋ฒณ๊ณผ ์ซ์ ๊ธ์ํ
โ
ฅ. ๊ฒฐ ๋ก
6.1 ์ฐ๊ตฌ ๊ฒฐ๊ณผ ์์ฝ
6.2 ์ฐ๊ตฌ์ ์ด๋ก ์ / ์ค๋ฌด์ ๊ฐ์น
6.3 ์ฐ๊ตฌ์ ํ๊ณ์ ํ์์ฐ๊ตฌ ๊ฐ๋ฅ์ฑ
์ฐธ๊ณ ๋ฌธํ
๊ทธ๋ฆผ์ฐจ๋ก
์ ์ํ๊ฒฝ
AbstractDocto
์ ์์์ ์์ฉ์ ์ํ ์ดํฉํ ๋ชฐ๋ฆฌ๋ธ๋ฐ๋์ ๋์นญ์ฑ ๋ฐ ๊ณ๋ฉดํจ๊ณผ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ๊ธฐ์ ๋ฌผ์ฑ์ ๋ํ ์ ์ผ์๋ฆฌ ๊ณ์ฐ ์ฐ๊ตฌ
ํ์๋
ผ๋ฌธ(๋ฐ์ฌ)--์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ :๊ณต๊ณผ๋ํ ์ฌ๋ฃ๊ณตํ๋ถ,2019. 8. ํฉ์ฒ ์ฑ.์ดํฉํ๋ชฐ๋ฆฌ๋ธ๋ด(MoS2)์ ์์ ์ธ ๊ฐ์ ํด๋นํ๋ ๋๊ป๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ๊ฒฐ์ ์ง ์ํธ๊ฐ ๋ฐ ๋ฐ๋ฅด ๋ฐ์ค ํ์ ์ํด ์ ์ธต๋ ํํ์
2์ฐจ์ ๋ฌผ์ง์ด๋ค. ์ด ์ฌ๋ฃ์ ํต์ฌ ํน์ง์ธ 2์ฐจ์ ๊ธฐํ๊ตฌ์กฐ๋ก๋ถํฐ ๋ํ๋๋ ๋ฌผ์ฑ์ ์์ ์ค์ผ์ผ๋ง์ ๋ํ ํ๊ธฐ์ ์ธ ๋์ ๋ด์ง๋ ์์ ํ ์๋ก์ด ์ ํ์ ์์์ ๋ํ ์ฒญ์ฌ์ง์ ์ ์ํ์๊ธฐ ๋๋ฌธ์ ํ๊ณ์ ์ฐ์
๊ณ๋ฅผ ๋งค๋ฃ์์ผฐ๋ค. ๊ทธ๋ฌ๋ ๋์์ 2์ฐจ์ ๊ตฌ์กฐ๋ ์ค์ ์์์ ๋์
ํ๊ณ ์ ํ ๋์ ํฐ ์ด๋ ค์์ ๊ฐ์ ธ์จ๋ค. ์ค์ํ ๋ฌธ์ ์ค ํ๋๋ ์์ ๊ตฌ์ฑ ์ ํ์ฐ์ ์ผ๋ก ๋ํ๋๋ ๊ณ๋ฉด๊ตฌ์กฐ์ ์ํด ์ ๊ธฐ์ ๋ฌผ์ฑ์ด ํฌ๊ฒ ๋ณํํ๋ค๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ ๊ณํจ๊ณผ ํธ๋์ง์คํฐ ๊ตฌ์กฐ์์ ๋ํ๋๋ ๊ฒ์ดํธ ์ฐํ๋ฌผ๊ฐ์ extrinsic ๊ณ๋ฉด์ด๋ ์ ์ธต๊ตฌ์กฐ์์ ๋ฐ์ํ๋ ์ธ์ ์ธต๊ฐ์ intrinsic ๊ณ๋ฉด์ด ๊ทธ ์์ด๋ค. ๋ ๋ค๋ฅธ ๋ฌธ์ ๋ ์ ์ธต๊ตฌ์กฐ์ ๊ฒฐ์ ํ์ ๋์นญ์ฑ์ด ์ ์ธต๋ฐฉ์์ ๋ฐ๋ผ ๋ณํํ๋ค๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ด๋ฌํ ๋์นญ์ฑ์ ์์ํ์ ์ ๋ฅ ๋ฐ ๊ฐ์ ์ ์ฑ๊ณผ ๊ฐ์ ๋ค์ํ ํน์ฑ์ ๊ฒฐ์ ํ๋๋ฐ ๋งค์ฐ ์ค์ํ ์ญํ ์ ํ๋ค.
๋ณธ ๋
ผ๋ฌธ์์๋ MoS2์ ์ ๊ธฐ์ ๋ฌผ์ฑ์ ๋ํ ๊ณ๋ฉด ๋ฐ ๋์นญ์ฑ์ ์ญํ ์ ๋ฐ๋๋ฒํจ์์ด๋ก ์ ๊ธฐ๋ฐํ ์ ์ผ์๋ฆฌ๊ณ์ฐ์ ์ด์ฉํ์ฌ ์ฐ๊ตฌํ์๋ค. ์ด๋ฅผ ํตํด MoS2์ ๊ตฌ์กฐ-๋ฌผ์ฑ ์๊ด๊ด๊ณ์ ๋ํ์ฌ ์ด๋ก ์ ์ผ๋ก ๊ณ ์ฐฐํ๊ณ , ๋์๊ฐ 2์ฐจ์ ์ฌ๋ฃ ๊ธฐ๋ฐ ๋
ผ๋ฆฌ์์์
๊ธฐ๋ฅ์ฑ์ ํฅ์์ํค๊ฑฐ๋ ์๋ก์ด ๊ธฐ๋ฅ์ฑ์ ๋ถ์ฌํ๊ธฐ ์ํ ๋ฐฉ๋ฒ๋ก ์ ์ ์ํ๋ค.
๋จผ์ ๋จ์ผ ์ธต MoS2๋ก ๋ง๋ค์ด์ง ์ ๊ณํจ๊ณผ ํธ๋์ง์คํฐ์์ ๋ํ๋๋ ๊ฒ์ดํธ ์ฐํ๋ฌผ๊ฐ์ ๊ณ๋ฉด์์๊ตฌ์กฐ์ ๋ํ์ฌ ์ฐ๊ตฌํ์๋ค. ์ด ์ฐ๊ตฌ์์๋ ์ ์ผ์๋ฆฌ ๋ถ์๋์ญํ๋ฒ์ ์ด์ฉํ์ฌ MoS2์ ์ฐํ๋ฌผ์ ๊ณ๋ฉด์์ ๋ํ๋๋ ํํ๋ฐ์์ ๋ชจ์ฌํ์๊ณ , ๊ณ๋ฉด์์์ ํํ์ ์ํธ์์ฉ์ ๋ฐ๋ผ MoS2์ ์ ์ ๋ฐด๋๊ตฌ์กฐ๊ฐ ํฌ๊ฒ ๋ณํ๋ ์ ์์์ ๋ณด์ฌ์ฃผ์๋ค. ์ด ๊ฒฐ๊ณผ๋ ๊ทธ ๋์ ๋
ผ์์ด ์์๋ ์ฐํ๋ฌผ ์ข
๋ฅ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ์์์ก ํน์ฑ์ ์ดํ ํ์์ ๋ํ์ฌ ์์์์ค์ ๋ฉ์ปค๋์ฆ์ ์ ์ํ๋ค. ๋ํ MoS2 ๊ธฐ๋ฐ ํธ๋์ง์คํฐ์ ์ฑ๋ฅ์ ํฅ์์ํค๊ธฐ ์ํด ์ ์คํ ๊ณ๋ฉด์ฒ๋ฆฌ์ ์ค์์ฑ์ ์์ฌํ๋ค. ๋ค์์ผ๋ก ํน์ ๋์นญ์ฑ์ ๊ฐ์ง๋ ์ ์ธต๊ตฌ์กฐ MoS2 ์์ ๋ฐํ๋๋ ์๋ก์ด ์ ๊ธฐ์ ๋ฌผ์ฑ์ ์ฐ๊ตฌํ์๋ค. ์ต๊ทผ์ ์ด๋ก ๋ฐ ์คํ ์ฐ๊ตฌ๋ค์ multi-valley ๋ฐด๋๊ตฌ์กฐ๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ๋ฐ๋์ฒด์์ ์ ์์ valley ์์ ๋(valley degree of freedom)๋ฅผ ์ ๋ณด๋ก ํ์ฉํ๋ valleytronics ๊ธฐ์ ์ ๊ธฐ๋ฐ์ ํ๋ฆฝํ์๋ค. ํํธ, ์ ์ธต๊ตฌ์กฐ์ ์กด์ฌํ๋ ์ ์๋ ์ธต๊ฐ ์์น์ ํด๋นํ๋ layer ์์ ๋(layer degree of freedom)๋ฅผ ์์ฐ์ ์ผ๋ก ๊ฐ๊ฒ ๋๋ฉฐ ์ด๋ ๊ธฐ์กด valleytronics ๊ฐ๋
์ ๋ถ๊ฐ์ ์ธ ์ ๋ณด ๋งค๊ฐ์ฒด๋ก์ ํตํฉ๋ ์ ์๋ค. ๊ทธ๋ฌ๋ layer ์์ ๋๋ฅผ ์ ์ดํ์ฌ ์ ๋ณด๋ก ์ด์ฉํ๊ณ ์ ํ๋ ์ฐ๊ตฌ๋ valley ์์ ๋์ ๋ํ ์ฐ๊ตฌ์ ๋นํด ๋งค์ฐ ์ ํ์ ์ด์๋ค. ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์๋ ๋ฐ๋๋ฒํจ์์ด๋ก ๊ณผ ๊ตฐ๋ก ์ ๊ธฐ๋ฐํ์ฌ ์ ์ธต๊ตฌ์กฐ์ ๋์นญ์ฑ์ด layer ์์ ๋์ ํน์ฑ์ ๋ฏธ์น๋ ์ํฅ์ ์ฌ๋ ์๊ฒ ์ฐ๊ตฌํ์๋ค. ์ด๋ฅผ ํตํด ๊ทน์ฑ ๋์นญ(polar symmetry)์ ๊ฐ์ง๋ 3R ๊ตฌ์กฐ์์ ๋ํ๋๋ ์ ์์ layer ์์ ๋ ํน์ฑ์ด ํจ์จ์ ์ธ ์ ์ด์ ์ ํฉํ๋ค๋ ๊ฒ์ ๋ณด์ฌ์ฃผ์๋ค. ์ด ๊ฒฐ๊ณผ๋ layer ์์ ๋์ ์ ์ด๋ฐฉ์๊ณผ ๋ฐ์ ๋น๋์นญ(inversion asymmetric) ๊ตฌ์กฐ์์ ๋ํ๋๋ valley ์์ ๋์ ์ ์ด๋ฐฉ์ ์ฌ์ด์ ์ ์ฌ์
(analogy)์ด ์์์ ๋ณด์ฌ์ค๋ค.
๋ง์ง๋ง์ผ๋ก 3R ๊ตฌ์กฐ MoS2์์์ ๊ฐ์ ์ ์ฑ์ ๋ํ์ฌ ์ฐ๊ตฌํ์๋ค. ์ง๊ธ๊น์ง MoS2์ ๊ฐ์ ์ ์ฑ์ ๋จ์ผ ์ธต ๊ตฌ์กฐ์
์กด์ฌํ๋ ๊ฑฐ์ธ ๋์นญ์ผ๋ก ์ธํ์ฌ ๊ฐ๊ณผ๋์ด์๋ค. ํ์ง๋ง 3R ๊ตฌ์กฐ๋ ์ธต๊ฐ ์ํธ์์ฉ์ผ๋ก ์ธํด ์๋ฐ์ ์ ๊ธฐ๋ถ๊ทน(spontaneous polarization)์ด ์กด์ฌํ๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ์ธต๊ฐ ๋ฐ๋ฆผ์ ๋ํ ์ ์ด๋ฅผ ํตํด ๊ฐ์ ์ ์ค์์นญ์ ์ผ์ผํฌ ์ ์๋ค. ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์๋ ์ ์ธ์ ํ์ฑ ํฌ๋
ผ(infrared active phonon)๊ณผ ์ธต๊ฐ ์ ๋จ ํฌ๋
ผ (interlayer shear phonon)๊ฐ์ nonlinear phononics์ ๊ธฐ๋ฐํ ๊ฐ์ ์ ์ค์์นญ ๋ฉ์ปค๋์ฆ์ ์ฐ๊ตฌํ์๋ค. ์ด ๊ฒฐ๊ณผ๋ ๊ฐํ ์ ์ธ์ ์์ญ์ ๋ ์ด์ ํ์ค๋ฅผ ์ด์ฉํ์ฌ ๋งค์ฐ ๋น ๋ฅธ ์๋๋ก ๊ฐ์ ์ ์ค์์นญ์ ์ผ์ผํฌ ์ ์๋ค๋ ๊ฐ๋ฅ์ฑ์ ๋ณด์ฌ์ค๋ค.
์ด ๋
ผ๋ฌธ์ ๊ณ๋ฉด๊ณผ ๋์นญ์ฑ์ด MoS2์ ์ ๊ธฐ์ ๋ฌผ์ฑ์ ๋ฏธ์น๋ ๋งค์ฐ ์ค์ํ ์ญํ ์ ๋ค์ํ ์์ ์์ฉ ๊ด์ ์์ ๋ณด์ฌ์ค๋ค. ๋ํ ๊ตฌ์กฐ-๋ฌผ์ฑ ์๊ด๊ด๊ณ ๋ฐ ์ด์ ๋ฐ๋ผ ์๋กญ๊ฒ ๋ฐํ๋๋ ๋ฌผ์ฑ์ ํ์ฉํ๋ ์ ๋ต์ ์ ์ํ๊ณ ์๋ค. ์ด ์ฐ๊ตฌ ๊ฒฐ๊ณผ๋ ์ ์ฐจ์ ์ฌ๋ฃ ๋ฐ
์์ ์คํ์ ๋ํ ์ฐ๊ตฌ์ ์ค์ํ ๋ฐ๊ฑฐ๋ฆ์ด ๋ ๊ฒ์ด๋ค.Molybdenum disulfide (MoS2) is two-dimensional (2D) crystalline material showing layered structure where three-atoms-thick crystalline sheets are stacked by van der Waals force. The 2D geometry of the structure, a defining feature of this material, has fascinated societies of academia and industry by invoking both ground-breaking solutions for device scaling and blueprints for an entirely new type of device. The 2D geometry, however, poses significant challenges in the materializations of the concepts at the same time. A particularly important issue is the interface which significantly affects the electronic properties. The interface can be either extrinsic in the device structures such as metal-oxide-semiconductor or intrinsic in the multilayer structure. In addition, crystalline symmetry of the multilayer structure varies with the way of stacking. The symmetry plays a fundamental role in determining various symmetry-related properties such as topological current
and ferroelectricity.
In this dissertation, the role of interface and symmetry on the electronic properties of MoS2 is investigated using first principles calculations based on density functional theory (DFT). The theoretical study explorers the structureproperty correlations for the MoS2 based logic device with enhanced and new functionalities.
We begin with the study on the atomistic structure at the interface between single layer MoS2 and gate oxides in field-effect transistor. This shows that the electronic band structure of MoS2 can be significantly perturbed by the chemical interaction at the interface with the oxide. The results reveal the atomistic origin of mobility degradation mechanism depending on the types of oxide and calls for the importance of careful interface treatment to improve the performance of MoS2 transistor.
Next, we investigate the emerging electronic properties of multilayer MoS2 showing particular symmetry. Recent theoretical and experimental studies established the basis of valleytronics which harnesses the valley degrees of freedom of electrons in the multi-valley band structures as an information carrier. On the other hand, the layer degree of freedom naturally arises in the multilayer structures and can be possibly integrated into the valleytronics as an additional information carrier. The concept of the layer degree of freedom, however, was immature compared to the valley counterpart. Here, we combine the DFT and group theory calculations to thoroughly investigate the role of the symmetry of layered structure on the properties of layer degree of freedom. We show that the certain stacking structure, called 3R structure, with polar symmetry enables efficient processing of the layer degree of freedom in analogy with the valley degree of freedom in the inversion asymmetric systems.
Finally, we explore the ferroelectric functionality with the 3R structure. The possibility of ferroelectricity of MoS2 had been overlooked due to the mirror symmetry of isolated monolayer. We show that the spontaneous electric polarization can manifest itself from the interlayer interaction in the polar 3R structure. Hence the polarization is switched by the interlayer sliding. We investigate the ferroelectric switching mechanism based on the nonlinear phononics of the interlayer shear phonon with the infrared active phonon. The results indicate that the possibility of ultrafast ferroelectric switching using an intense light pulse.
This dissertation demonstrates substantial effects of the interface and the symmetry on the electronic properties of MoS2 in various perspectives of applications. The constructed structure-property correlations and the strategies to utilize the emerging properties shall provide the insights to realize and advance the 2D materials device.ABSTRACT
CONTENTS
LIST OF FIGURES
LIST OF TABLES
CHAPTER 1 INTRODUCTION 1
1.1 Two-dimensional transition metal dichalcogenide 1
1.2 Electronics upon two-dimensions 2
1.2.1 2D channel in MOSFET 3
1.2.2 Valleytronics device 4
1.2.3 2D ferroelectrics 6
1.3 Role of interface and symmetry 7
1.4 Thesis outline 8
1.5 References 10
CHAPTER 2 THEORETICAL BACKGROUND 15
2.1 First principles calculation 15
2.1.1 Hartree-Fock theory 16
2.1.2 Density functional theory 17
2.2 Group theory 21
2.2.1 Group 21
2.2.2 Representation of group 22
2.2.3 Applications 23
2.3 References 23
CHAPTER 3 EFFECT OF INTERFACE ON ELECTRON TRAN-SPORT IN SINGLE LAYER 25
3.1 Introduction 25
3.2 Simulation method 27
3.3 Results and Discussion 29
3.3.1 Short-range order of oxides 29
3.3.2 Effect of interface on band dispersion 36
3.4 Conclusion 40
3.5 Appendix 41
3.5.1 MoS2/a-Al2O3 interface 41
3.6 References 43
CHAPTER 4 EFFECT OF SYMMETRY ON VALLEYTRONICS OF MULTILAYER STRUCTURE 46
4.1 Introduction 46
4.2 Method; DFT calculation 48
4.3 Results and Discussion 50
4.3.1 Spontaneous polarization of 3R MoS2 50
4.3.2 Localization mechanism of K valley states 55
4.3.3 Optical selection rule for interlayer dynamics 68
4.4 Conclusion 74
4.5 Appendix 75
4.5.1 Berry phase Calculation 75
4.5.2 Calculation of crystal angular momentum 80
4.5.3 Calculation of double group representation 85
4.6 References 97
CHAPTER 5 FERROELECTRICITY OF LAYERED STRUCT-URE WITH POLAR SYMMETRY 102
5.1 Introduction 102
5.2 Methods 105
5.3 Results and Discussion 106
5.3.1 Electric polarization and switching in bilayer 3R MoS2 106
5.3.2 Dynamics of coupled normal-modes under light pulse 115
5.4 Conclusion 126
5.5 References 126
CHAPTER 6 CONCLUSION 131
LIST OF PUBLICATIONS 135
๊ตญ๋ฌธ์ด๋ก 140
๊ฐ์ฌ์๊ธ 144Docto
- โฆ