Doom spending in the context of economic and psychological uncertainty: A conceptual model proposal

Abstract

Bu çalışma, ekonomik ve psikolojik belirsizliklerin bireylerin duygusal durumları ve tüketim davranışları üzerindeki etkisini inceleyen kavramsal bir model önermektedir. Belirsizlik → duygusal bozukluk → doom spending süreci temel alınarak oluşturulan modelde, sosyal medya maruziyetinin bu ilişkiyi güçlendirici, finansal okuryazarlığın ise zayıflatıcı etkileri olduğu varsayılmıştır. Türkiye özelinde özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde gözlenen irrasyonel harcama davranışları, modelin geçerliliğini destekler niteliktedir. Model, tüketici psikolojisi, davranışsal ekonomi ve dijital medya etkilerini bütüncül olarak ele alması açısından literatüre disiplinlerarası bir katkı sunmaktadır. Ayrıca bu çalışma, sosyal medya içerikleri ve finansal okuryazarlık düzeylerinin doom spending davranışları üzerindeki etkilerinin gelecek araştırmalarda ampirik olarak test edilmesine zemin hazırlamaktadır.This study proposes a conceptual model examining the effects of economic and psychological uncertainty on individuals’ emotional states and consumption behavor. The model is structured around the sequence: uncertainty → emotional disturbance → doom spending, assuming that social media exposure amplifies this relationship while financal literacy mitigates it. Particularly in Turkey, irratonal consumer spending behaviors observed during high- inflation periods support the model’s practical relevance. The study offers an interdisciplinary contribution by integrating perspectives from consumer psychology, behavioral economics, and digital media. It also provides a theoretical basis for future empirical research on how social media content and financial literacy levels influence doom spending behavior