Abanndonment as a threshold: Reconsidering the idea of conservation in the context of heterotopic space and tectonic disintegration

Abstract

Mimarlık ve koruma disiplinleri ekseninde terk olgusu, fiziksel bir yok oluşun ötesinde, mekânın kimlik ve anlam bağlamında yeniden inşa edildiği üretken bir eşik olarak değerlendirilmektedir. Bu yeniden inşa sürecinde mekânla ilgili karar verici otoritelerin farklılaşıyor olması nedeni ile iktidar kavramı kapsayıcı ana kavram olarak seçilmiştir. Mekânın iktidar mekanizmalarıyla olan diyalektiği; Foucault’nun biyo-politik denetim, gözetim ve heterotopya kavramları üzerinden irdelenerek, metruk alanların normatif düzenin dışına taşma sürecinde geçirdiği dönüşümler ve sonrasında başka yerler olarak ifade edilen heterotopyaya dönüşme potansiyeli üzerinde durulmaktadır. Tez kapsamında terk süreçleri; iktidar kaynaklı çözülmeler ve istila-tektonik çaprazındaki dönüşümler olmak üzere iki ana çerçevede sınıflandırılmaktadır. Yapının işlevini yitirerek rasyonel taşıyıcı sisteminden sıyrılması, maddenin kendi doğal tektoniğiyle kurduğu strüktürel ihanet süreci ve doğanın aktif bir aktör olarak mekânı yeniden sömürgeleştirmesi, terkin maddesel ve duyusal boyutlarını belirleyen temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Nihayetinde terk; belleğin kristalize olduğu, iktidarın disiplinci ağının çözülmeye başladığı ve mimari nesnenin kendi fiziksel varoluş yasalarına döndüğü bir aradalık durumunu temsil etmektedir. Ele alınan bu yaklaşım, terk edilmiş alanların barındırdığı katmanlı anlamların, güncel tasarım pratikleri için statik bir kayıp değil, dinamik bir başlangıç noktası teşkil ettiğini savunmaktadır.Within the framework of architectural and conservation disciplines, the phenomenon of abandonment is evaluated as more than a mere physical extinction; it is a generative threshold where space is reconstructed in terms of identity and meaning. Due to the shift in decision-making authorities during this reconstruction process, the concept of power has been selected as the comprehensive overarching theme. The dialectic between space and power mechanisms is scrutinized through Foucault’s concepts of biopolitical control, surveillance, and heterotopia. The research emphasizes the transformations derelict areas undergo as they transcend the normative order and their subsequent potential to evolve into heterotopias, described as other places. Under the scope of this thesis, abandonment processes are classified into two primary frameworks: powerinduced dissolutions and transformations at the tectonic-invasion axis. The liberation of the structure from its rational load-bearing system upon losing its function, the process of structural betrayal established by the material's own natural tectonics, and the re-colonization of space by nature as an active actor emerge as the fundamental elements determining the material and sensory dimensions of abandonment. Ultimately, abandonment represents a state of coexistence where memory crystallizes, the disciplinary network of power begins to dissolve, and the architectural object returns to its own laws of physical existence. This approach posits that the layered meanings inherent in abandoned spaces do not constitute a static loss for contemporary design practices but rather serve as a dynamic starting point