The double life of a Palestinian translator: A bridge between wounds and words

Abstract

Dit betoog beschouwt het vertalen van Gazaanse verhalen als een vorm van getuigenis afleggen over een wereld die dreigt te verdwijnen, waarbij taal zowel een overlevingsmiddel als een strijdtoneel wordt. In het licht van voortdurende pogingen tot het monddood maken en uitroeien van het Palestijne volk, bevindt de Palestijnse vertaler zich in een tussenpositie waarin hij/zij het verdriet van dat huidige moment, zoals geuit in alle intensiteit van het Arabisch, dient te vertalen naar een taal die zaken vaak onpersoonlijk, emotieloos en gecensureerd uitdrukt, en wellicht nooit is ontworpen om dergelijke mate van verwoesting te kunnen omvatten. Dit betoog reflecteert op de ethische kant van het vertalen van verhalen die zijn geboren temidden van het puin, van getuigenissen die zijn gevormd tussen luchtaanvallen, tussen herinneringen en de dreiging van stilte. Elk te vertalen woord moet een terrein doorkruisen dat vol ligt met machtsrelaties, taalkundige verhullingen of verbloemingen, en onverschilligheid. Dit dwingt de vertaler om de dunne lijn te bewandelen tussen enerzijds het afzwakken van menselijk verdriet ten behoeve van de leesbaarheid van de vertaling, en anderzijds het behouden van de urgentie ervan in een taal die in de regel menselijk lijden op geneutraliseerde wijze communiceert. Uitgaande van de Palestijnse ervaring, stelt dit betoog dat vertalen niet langer slechts een linguïstische oefening betreft, maar een politieke en morele taak, beladen met de verantwoordelijkheid om normalisering van gewelddadige bezetting en volksuitroeiing tegen te gaan, alsmede het scheppen van ruimte voor stemmen van hen die misschien niet meer leven als hun zinnen zijn uitgesproken. Tijdens het vertalen van Palestijnse bronnen draagt de vertaler niet alleen betekenis over, maar probeert tegelijkertijd ook Palestijns leven, autonomie en erfgoed te behouden in een wereld die daar vaak pas aandacht voor heeft als een te laat is