Circular model of conservation and use of plant genetic resources for food and agriculture

Abstract

Ključne aktivnosti u okviru genetičkih resursa (GR) su konzervacija i korišćenje. Statička konzervacija široke genetičke varijabilnosti se najčešće odvija u bankama gena (ex situ), najčešće semena, kojom upravljaju kuratori banki gena, a korišćenje je u nadležnosti oplemenjivača. Dodatno, postojeći diverzitet se čuva i održava in situ - u izvornim ekosistemima. Ovo predstavlja klasičan linearni model kozervacije i korišćenja biljnih GR. Linerni model je uspešno korišćen za unapređenje poljoprivrednih vrsta kao što su pšenica, paradajz, grašak i dr. Trougaoni model je modifikovani linearni model koji se zasniva na korišćenju široke varijabilnosti dostupne u bankama gena za kreiranje novih varijeteta kroz višestepeni proces unapređenja, čime se minimizira gubitak diverziteta. Cirkularni model konzervacije i korišćenja GR uzima u obzir evolucione procese i potencijal genetičkog materijala, povezujući in situ i ex situ pristupe. Krajnji cilj je formiranje sistema u kojem su farmeri glavni činioci, a granice između GR, varijeteta i konzervacije nisu strogo razdvojene.Key activities within genetic resources (GR) are conservation and utilization. Static conservation of wide genetic variability is commonly performed in gene banks (ex situ), usually seeds, managed by seed bank curators, while the use of genetic resources is in the domain of breeders. In addition, existing diversity is preserved and maintained in situ – in the original ecosystems. This framework represents a classical linear model of conservation and utilization of plant GRs. The circular model takes into account evolutionary processes and the evolutionary potential of genetic material, integrating in situ and ex situ approaches. The ultimate goal is to create a simple system in which farmers are the main actors, without strict boundaries between GR, varieties, and conservation