Obrona żywności na etapie produkcji rolnej – czy jesteśmy gotowi?

Abstract

Due to the dynamic external situation caused, among other things, by ongoing wars, such as in Ukraine, agricultural entities are subject to many influences, including negative ones, which translate into an increase in the risk of their operation. The existing and tense political situation forces us to look at the specific risk of agroterrorism. The rationale for dealing with this topic is the still modest national literature and the fact that a threat of this nature exists and is very real. The purpose of the study was to answer the question: whether and to what extent the existing law and the action of the relevant authorities are conducive to the preparation of primary production actors for food defense? As a research method, mainly literature studies and a search for acts of applied law and private food law were used. The conclusions show that EU and national food laws do not oblige implementing food defense measures in the agricultural sector. The important role of the Critical Entity Resilience Directive (CER Directive) was emphasized, as well as the need to implement educational programs to create guidelines for agricultural producers, based on the best available models and systems for effective food defense in the agricultural area. Information deficiencies on agroterrorism and its risks, on the part of the relevant food security and agricultural authorities, were also confirmed.      Ze względu na dynamiczną sytuację zewnętrzną wywołaną m.in. toczącymi się wojnami, np. w Ukrainie, podmioty rolne podlegają wielu wpływom, także negatywnym, które przekładają się na zwiększenie ryzyka ich funkcjonowania. Istniejąca i napięta sytuacja polityczna zmusza do przyjrzenia się szczególnemu ryzyku jakim jest agroterroryzm. Uzasadnieniem do zajęcia się tym tematem jest skromna jeszcze literatura krajowa oraz fakt, iż zagrożenie o tym charakterze istnieje i jest bardzo realne. Celem pracy było uzyskanie odpowiedzi na pytanie: czy i w jakim zakresie istniejące prawo oraz działanie właściwych urzędów sprzyjają przygotowaniu podmiotów działających w obszarze produkcji podstawowej do obrony żywności? Jako metodę badawczą wykorzystano głównie studia literaturowe oraz kwerendę aktów prawa stosowanego oraz  prywatnego prawa żywnościowego. We wnioskach wykazano, że zarówno unijne, jak i krajowe prawo żywnościowe nie zobowiązuje do wdrożenia działań na rzecz obrony żywności w sektorze rolnym. Podkreślono ważną rolę dyrektywy o odporności podmiotów krytycznych (dyrektywy CER) oraz potrzebę wdrożenia programów edukacyjnych, pozwalających na stworzenie wytycznych dla producentów rolnych, opartych na najlepszych dostępnych wzorcach i systemach na skuteczną obronę żywności w obszarze rolnym. Potwierdzono także braki informacyjne na temat agroterroryzmu I zagrożeń z nim związanych po stronie właściwych urzędów zajmujących się bezpieczeństwem żywności i rolnictwem