Skip to main content
Article thumbnail
Location of Repository

...het was een droom maar kon geen droom wezen...: onderzoek naar het fantastische in F. Bordewijks verhalenbundel "Vertellingen van generzijds"

By Anke Swanenberg

Abstract

Vertellingen van generzijds (1950) is niet het meest gelezen of bekendste werk van F. Bordewijk. De verhalenbundel is van een hele andere aard dan de realistische literatuur waaraan de lezer bij verschijning gewend was. In de verhalen worden constant de grenzen van het mogelijke opgezocht. De teksten zijn niet eenduidig, maar daardoor des te interessanter voor nader onderzoek.\ud In mijn scriptie tracht ik Vertellingen van generzijds te plaatsen in de Nederlandse literatuur. De termen fantastisch, surrealistisch en magisch-realistisch zijn vaak in verband gebracht met Bordewijks verhalenbundels. Die termen duiden geen makkelijke begrippen aan, maar in mijn scriptie verduidelijk in de betekenis van alle drie de begrippen. Ik leg de nadruk op het surrealisme, omdat Bordewijk hier zelf eveneens het een en ander over gezegd heeft.\ud Uit mijn analyse van de afzonderlijke verhalen uit de bundel bleken verschillende elementen steeds terug te keren. De tweeslachtigheid der dingen, het gegeven dat tegenstellingen in elkaar en niet tegenover elkaar bestaan, is een aspect dat in vrijwel elk verhaal naar voren komt. Andere veelvuldig voorkomende onderdelen zijn het correspondentieprincipe (het psychisch magnetisme), een verband met Einsteins relativiteitstheorie en het opheffen van het aardse tijd- en ruimtebesef. De verschillende personages stuiten dikwijls op de grenzen van het weten en veel verschijnselen ontrekken zich aan de rede. Vertellingen van generijds is te lezen als een zoektocht naar hoe het hiernamaals eruit ziet, zonder een antwoord op die vraag te willen geven. Bij de analyse van de verhalenbundel besteed ik veruit de meeste aandacht aan het openingsverhaal ‘Werf I. Hulst’, waarin eveneens de tweeslachtigheid der dingen centraal staat. Ambivalentie beheerst het verhaal. \ud Na mijn analyse onderzoek ik in hoeverre de verhalenbundel van Bordewijk, en specifiek het openingsverhaal, te relateren zijn aan verschillende theorieën over fantastische literatuur. Ik maak eveneens een terugkoppeling naar Bordewijks eigen opvattingen over het surrealisme. In mijn conclusie geef ik aan op welke wijze het fantastische bij Bordewijk tot stand komt

Topics: Letteren, F. Bordewijk, Vertellingen van generzijds, Werf I. Hulst, Surrealisme
Year: 2009
OAI identifier: oai:dspace.library.uu.nl:1874/33379
Download PDF:
Sorry, we are unable to provide the full text but you may find it at the following location(s):
  • http://dspace.library.uu.nl:80... (external link)
  • Suggested articles


    To submit an update or takedown request for this paper, please submit an Update/Correction/Removal Request.