Condition Assessment of Historic Buildings: Case of İsa Bey Bath in Novi Pazar, Serbia / Tarihi Yapıların Mevcut Durum Değerlendirmesi: Sırbistan, Yeni Pazar İsa Bey Hamamı Örneği
Abstract
The architectural legacy of Ottoman Empire in Balkan Peninsula has been the research area of scholars for long years. Among this legacy, the rich historic buildings belonging to Ottoman period in Serbia, Novi Pazar, in Sandžak region has needed detailed condition survey. In this research, in order to recommend future preventive conservation measures, considering its ruined condition, but still preserving its original structure, authenticity, and integrity, among those historic buildings, Isa Bey Bath, in Novi Pazar city center, has been analyzed in terms of its condition assessment by using European Standard on “Conservation of cultural property - Condition survey and report of built cultural heritage”. Understanding the current state of a historic building by means of such surveys is an important management tool bridging the gap between site investigation and analysis, at the same time serving to determine necessary conservation measures. In addition, field observations, literature, historic, and archival research are conducted. Although there are studies on historic baths in Serbia, they lack a detailed standardized assessment method. Hence, a detailed condition survey of Isa Bey Bath, including property, cultural heritage information, condition records, risk assessment, and recommendations has been conducted, aiming to contribute to documentation of similar buildings and serve as an example for future studies.
Key Words: condition assessment, historic buildings, Turkish baths, Ottoman heritage, Novi Pazar, Serbia
Özet
Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkan Yarımadası’ndaki mimari mirası, uzun yıllar, araştırmacıların araştırma alanı olmuştur. Bu miras arasında, Sırbistan, Sancak Bölgesi, Yeni Pazar’da yer alan Osmanlı Dönemine ait zengin tarihi yapılar, detaylı mevcut durum analizi yapılmasını gerektirmektedir. Bu araştırmada, bu tarihi yapılardan harap durumda olan, ancak halen özgün yapım sistemleri, otantiklik ve bütünlüğünü koruyan Yeni Pazar şehir merkezinde yer alan İsa Bey Hamamında, gelecek dönem önleyici koruma önerileri geliştirmek üzere “Kültürel Mirasın Konservasyonu – yapılı kültürel mirasta mevcut durum analizi ve raporu” başlıklı Avrupa Standardı kullanılarak mevcut durum değerlendirmesi yapılmıştır. Tarihi yapıların mevcut durumlarının bu tür araştırmalarla anlaşılması, arazi incelemesi ve analiz arasındaki boşluğu dolduran önemli bir yönetim aracı olmasının yanında gerekli konservasyon önlemlerinin belirlenmesine de hizmet etmektedir. Ayrıca, arazi çalışmaları, literatür taraması, tarihi ve arşiv araştırması da yapılmıştır. Sırbistan’daki tarihi hamam yapıları ile ilgili çalışmalar mevcut olmasına rağmen, söz konusu çalışmalar detaylı ve standart değerlendirme metotlarından yoksundur. Böylece, bu çalışma ile İsa Bey Hamamı’nda mülkiyet bilgileri, kültürel miras bilgisi, durum kaydı, risk değerlendirmesi ve önerileri içeren detaylı mevcut durum analizi yapılmış, araştırmanın gelecek dönemde benzer yapıların belgelenmesi çalışmalarına katkıda bulunması ve örnek olması hedeflenmiştir.
Anahtar Kelimeler: mevcut durum analizi, tarihi yapılar, Türk hamamları, Osmanlı mirası, Yeni Pazar, Sırbista