Artykuł zawiera wnioski z badania kwestionariuszowego dotyczącego ekspresywizmów stosowanych
na określenie dzieci, przeprowadzonego w 2011 r. w Małopolsce wśród gimnazjalistów
z trzech szkół, a następnie wśród najstarszych krewnych tych uczniów. W zebranym materiale (głównie
u najstarszych respondentów) znajdują się leksemy gwarowe, odnoszące się do minionej kultury,
związane z zakorzenionym na wsi systemem wartości oraz (głownie u młodzieży) elementy nowe,
odzwierciedlające zjawiska i mody kultury masowej. Ekspresywizmy podawane przez najstarsze
osoby krytycznie oceniają pochodzenie dziecka spoza związku małżeńskiego, negliż oraz zbytnią
dbałość o urodę. W leksyce najstarszego pokolenia brakuje określeń wartościujących pozytywnie.
Dla odróżnienia: w języku młodzieży pojawia się wiele nazwań czułych, pieszczotliwych, kwestie
moralne nie są ostro oceniane, zaś eksponowanie walorów ciała spotyka się z aprobatą. Ponadto
w nazwach ekspresywnych wymienianych przez młodzież widać silne wpływy języka angielskiego
oraz współczesnej kultury popularnej.The article presents the conclusions from the materiał gathered among students of three junior
high schools and their eldest relatives. The research, in the form of a ąuestionnaire, was done in
Małopolska County in 2011. The analysis of the data allows noticing that the eldest generation usually
uses dialectical terms connected to values deeply-set in rural backgrounds for centuries. Meanwhile
young peoples’s lexicon reflects modern popular culture.
The dialectical expressions used by the eldest generation criticise illegitimate children, negligee
and attaching importance to taking care of beauty. There is no positive assessment in their vocabulary
as opposed to the language of the youth’s, who freąuently use words of endearment, approve exposing
of a body and who are not as strict with morał values as elder people. Moreover, their language
is rich in English terms and those of modern popular culture
