176 research outputs found

    O najstarszych 艣ladach kultu 艣w. Jakuba Wi臋kszego na Pomorzu Gda艅skim i w Ziemi Che艂mi艅skiej

    Get PDF
    Obecno艣膰 艣wi臋tych w 偶yciu Ko艣cio艂a dynamizowa艂a si臋 z ka偶dym kolejnym wiekiem jego istnienia. Zauwa偶my jednak, 偶e pami臋膰 o nich mia艂a przede wszystkim charakter patronalny. 呕yj膮cy chrze艣cijanie szukali u nich ochrony, opieki, po艣rednictwa, wstawiennictwa itd. Pragnienie posiadania 艣wi臋tego patrona osi膮gn臋艂o swoje apogeum w 艣redniowieczu i dotyczy艂o zar贸wno miejsc, pojedynczych os贸b, jak i r贸偶nych grup spo艂ecznych . Mimo r贸偶nych tendencji w historii kultu 艣wi臋tych, zjawisko to przetrwa艂o i mo偶emy je obserwowa膰 do dnia dzisiejszego. Tematem niniejszego artyku艂u jest ukazanie wybranych przejaw贸w kultu jednego z najbardziej popularnych 艣wi臋tych okresu 艣redniowiecza, mianowicie 艣w. Jakuba Aposto艂a, na Pomorzu, a dok艂adnie w tej cz臋艣ci Pomorza (w艂膮cznie z ziemi膮 che艂mi艅sk膮), kt贸ra w 艣redniowieczu znalaz艂a si臋 granicach pa艅stwa zakonu krzy偶ackiego w Prusach. Pod wzgl臋dem podzia艂u ko艣cielnego dotyczy to terytorium diecezji che艂mi艅skiej oraz Archidiakonatu Pomorskiego diecezji w艂oc艂awskiej

    Kronika pocz膮tk贸w mniszek kamedu艂ek w Polsce

    Get PDF
    Historia rodziny kamedulskiej w Polsce si臋ga ju偶 tysi膮ca lat. Pierwsi kameduli doczekali si臋 nawet chwa艂y o艂tarza . Niewiele wiemy jednak o mniszkach kamedu艂kach, kt贸re s膮 obecne w naszym kraju. Wynika to zapewne mi臋dzy innymi z faktu, 偶e ich historia jest znacznie kr贸tsza ni偶 ga艂臋zi m臋skiej. W latach trzydziestych XX wieku kilka Polek wst膮pi艂o do klasztoru mniszek kamedu艂ek w La Seyne 鈥搒ur-Mer we Francji. By艂 to w艂a艣ciwie pocz膮tek genezy mniszek kamedu艂ek w Polsce. Cztery mniszki Polki, kt贸re przesz艂y kolejne etapy 偶ycia zakonnego, my艣la艂y prawdopodobnie o powrocie do ojczyzny. Zrealizowa艂y to jednak dopiero trzy lata po zako艅czeniu II wojny 艣wiatowej, czyli w 1948 roku. Po niema艂ych trudno艣ciach ze znalezieniem odpowiedniego domu zatrzyma艂y si臋 w Z艂oczewie, niewielkim miasteczku po艂o偶onym w centrum Polski, niedaleko Sieradza. Historia fundacji nie doczeka艂a si臋 szczeg贸艂owego opracowania, jednak wspomina si臋 o niej w kilku pracach. Osobno warto wspomnie膰 wydawnictwo pojubileuszowe, wydane z okazji 50-lecia obecno艣ci mniszek w Polsce, w kt贸rym najpe艂niej zosta艂y opracowane geneza oraz pocz膮tki fundacji . Przedmiotem naszego zainteresowania jest przechowywany w archiwum domu zakonnego tekst wspomnie艅 (kronika) dotycz膮cy pocz膮tk贸w si贸str w Polsce. Jest on prawdopodobnie autorstwa m. Gemmy Eliji od Niepokalanego Pocz臋cia NMP (Jadwiga Szukie艂oj膰 1913-1963), pierwszej prze艂o偶onej powstaj膮cej wsp贸lnoty kamedulskiej w Polsce. Mo偶liwe te偶, 偶e t臋 swoist膮 kronik臋 spisa艂a pod dyktando m. Gemmy lub na podstawie jej notatek czy wspomnie艅 s. Magdalena (Helena Pelc), kt贸ra by艂a 贸wcze艣nie nowicjuszk膮. Kronika obejmuje okres od sierpnia 1948 roku do kwietnia 1951, czyli niespe艂na trzy lata. W tym czasie mniszki opu艣ci艂y Francj臋, przyby艂y do Polski, poszukiwa艂y miejsca na dom zakonny i w ko艅cu zatrzyma艂y si臋 w Z艂oczewie. Opis pobytu w Z艂oczewie obejmuje po艂ow臋 tekstu 藕r贸d艂owego. W tym czasie nie dokonano jeszcze kanonicznego otwarcia domu, dopiero w 1956 roku bp w艂oc艂awski Antoni Paw艂owski wyda艂 dekret erekcyjny 鈥濵onasteru Mniszek Kamedu艂ek鈥 . 殴r贸d艂o zosta艂o spisane w maszynopisie, jest formatu A 4, liczy 23 ponumerowane strony. Posiada sw贸j tytu艂: 鈥濻iostry Mniszki Kamedu艂ki w Polsce. Pierwszy klasztor w Z艂oczewie. Wojew贸dztwo 艂贸dzkie. Z艂ote Betleem od Ukrzy偶owanego- kwiecie艅 1951 r.鈥 Terminus ante quem powstania 藕r贸d艂a wyznacza data zapisana na pierwszej stronie, tzn. kwiecie艅 1951 rok. Miesi膮c ten potwierdzaj膮 tak偶e ostatnie s艂owa 藕r贸d艂a. Nie mo偶emy wykluczy膰, 偶e w zachowanej formie kronika by艂a spisana kr贸tko przed dat膮 12 kwietnia 1951 roku, czyli jak zapowiada samo 藕r贸d艂o, przed przyjazdem biskupa w艂oc艂awskiego Franciszka Korszy艅skiego. Id膮c dalej tym tokiem rozwa偶a艅, mo偶emy z wielkim prawdopodobie艅stwem przyj膮膰, 偶e kronika powsta艂a ze wzgl臋du na wizyt臋 ks. biskupa. Tekst zosta艂 przytoczony w oryginale i tylko w niekt贸rych miejscach dokonano poprawek gramatycznych. Czytaj膮c 藕r贸d艂o dostrze偶emy od razu jego bardzo subiektywny charakter. Opisane tam wydarzenia, kt贸re oddaj膮 zar贸wno codzienno艣膰 jak i wyj膮tkowe sytuacje widziane by艂y oczyma m. Gemmy. Kronika pisana by艂a z przeznaczeniem dla potomnych, czyli kolejnych pokole艅 mniszek, aby nie zapomnia艂y o pocz膮tkach i g艂贸wnych bohaterkach tamtego czasu. Znajdujemy tu rzeczy wa偶ne i bardzo b艂ahe, tekst interesuj膮cy ale i czasami bardzo s艂aby. Wszystko to jednak podkre艣la wa偶no艣膰 tego 藕r贸d艂a dla odtworzenia procesu fundacyjnego mniszek kamedu艂ek w Polsce. Przy okazji oddaje tak偶e klimat ko艣cio艂a i atmosfer臋 pierwszych latach powojennych w Polsce

    Wychowanek i wychowawca w 艣wietle pism b艂ogos艂awionego ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego

    Get PDF
    Beatyfikacja w 1999 roku ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego (1913-1945) przyczyni艂a si臋 do wi臋kszego zainteresowania jego postaci膮 . Gromadzone s膮 materia艂y 藕r贸d艂owe w postaci wspomnie艅, tego co sam napisa艂 oraz rozwijaj膮cego si臋 kultu . Ksi膮dz Wincenty staje si臋 patronem parafii, organizacji oraz r贸偶nych dzie艂. Najbardziej zaadoptowali go- nie przypadkiem- harcerze, jednak偶e i tu jest tak偶e wiele do zrobienia. W artykule tym chcemy spojrze膰 na zachowane pisma b艂ogos艂awionego i wydoby膰 z nich obraz wychowanka i wychowawcy. Dok艂adnie chcemy przybli偶y膰 jego samego, najpierw jako wychowanka, a nast臋pnie jako i wychowawc臋 w 艣wietle jego w艂asnych s艂贸w. Jego my艣li b臋d膮 dla nas zwierciad艂em. Trzeba w tym miejscu postawi膰 pytanie: Jakimi dysponujemy 藕r贸d艂ami? Przede wszystkim jest to Pami臋tnik. Przypomnijmy, 偶e Stefan otrzyma艂 go w czasie 艣wi膮t Bo偶ego Narodzenia 1929 r., i pierwsz膮 stron臋 zapisa艂 28 grudnia tego偶 roku . Mia艂 wtedy niespe艂na 17 lat. Ostatni zapis uczyni艂 dnia 15 marca 1939 roku. W sumie jest to przesz艂o dwie艣cie stron r臋kopisu, w pami臋tniku formatu mniej wi臋cej A5. Znajdujemy tam zapisy dotycz膮ce trzech okres贸w jego 偶ycia. Na pierwszych kilkudziesi臋ciu stronach czytamy o wydarzeniach przed wst膮pieniem do seminarium (okres ok. p贸艂toraroku). Nast臋pnie pozosta艂a cz臋艣膰 stanowi prawie wy艂膮cznie zapis z okresu kleryckiego. Tylko jeden wpis pochodzi z okresu gdy by艂 ju偶 ksi臋dzem (ze wspomnianego ju偶 dnia 15 marca 1939 roku). Drugie 藕r贸d艂o powsta艂o w okresie, kiedy by艂 wikariuszem w parafii Wniebowzi臋cia NMP (od 2 lipca 1938 roku do 18 pa藕dziernika 1939 roku). Zachowa艂y si臋 kr贸tkie artyku艂y pisane przez ks. Stefana do tygodnika parafialnego 鈥濿iadomo艣ci Ko艣cielne parafii Naj艣wi臋tszej Marii Panny w Toruniu鈥. Napisa艂 ich w sumie trzydzie艣ci. Ukazywa艂y si臋 prawie regularnie co tydzie艅 od dnia 8 stycznia do 3 wrze艣nia 1939 roku. Wszystkie one zosta艂y opublikowane w Biuletynie Parafii pw. Wniebowzi臋cia Naj艣wi臋tszej Marii Panny w Toruniu . Trzecie 藕r贸d艂o to kr贸tki artyku艂, kt贸ry opublikowa艂 ks. Stefan w biuletynie 鈥瀂ew鈥 Starszego Harcerstwa Chor膮gwi Pomorskiej. By艂 on zreszt膮 jednym z inicjator贸w jego powstania i w konsekwencji cz艂onkiem redakcji. Niestety znamy tylko jeden numer tego pisma, pierwszy, kt贸ry ukaza艂 si臋 pod koniec 1938 roku. Czy by艂o ich wi臋cej trudno powiedzie膰. Ten jedyny numer znajduje si臋 obecnie w zbiorach Muzeum w Toruniu

    I Pomorska Pielgrzymka Piesza na Jasn膮 G贸r臋 w 艣wietle dokument贸w Wydzia艂u do Spraw Wyzna艅 Urz臋du Wojew贸dzkiego w Toruniu

    Get PDF
    Mieszka艅cy ca艂ej Polski, w tym Pomorza i ziemi che艂mi艅skiej od wiek贸w pielgrzymowali do licznych wi臋kszych i mniejszych sanktuari贸w maryjnych. Po艣r贸d nich najwa偶niejsze miejsce zajmowa艂o i zajmuje nadal sanktuarium Matki Bo偶ej na Jasnej G贸rze. Fenomen tego miejsca objawi艂 si臋 mi臋dzy innymi przybywaj膮cymi do sanktuarium zorganizowanymi pielgrzymkami pieszymi . Wyra藕ny, nowy etap w pielgrzymowaniu z Pomorza zwi膮zany jest z rokiem 1979. Od tego roku Toru艅 sta艂 si臋 miejscem, z kt贸rego regularnie wyrusza na pocz膮tku sierpnia piesza pielgrzymka na Jasn膮 G贸r臋. Idea pielgrzymki zrodzi艂a si臋 w zwi膮zku z faktem, 偶e papie偶em zosta艂 Polak, kardyna艂 Karol Wojty艂a. Trud pielgrzymowania sta艂 si臋 form膮 duchowej pomocy dla papie偶a w jego pos艂ugiwaniu. St膮d has艂em pielgrzymki sta艂y si臋 s艂owa: Niesiemy Pomoc Ojcu 艢wi臋temu. Inicjatorem Pomorskiej Pielgrzymki Pieszej na Jasn膮 G贸r臋 by艂a grupa os贸b 艣wieckich, w tym mi臋dzy innymi Tadeusz Miko艂ajczyk, Jan 艁opusza艅ski, Barbara Filipiak oraz Pawe艂 Wudarski . Najcz臋艣ciej brali oni ju偶 udzia艂 w Warszawskiej Pielgrzymce Pieszej. Sw贸j pomys艂 przedstawi艂a ordynariuszowi che艂mi艅skiemu ks. biskupowi Bernardowi Czapli艅skiemu. Przyj膮艂 on bardzo przychylnie rodz膮ce si臋 dzie艂o i zacz膮艂 szuka膰 ksi臋dza, kt贸ry podj膮艂by si臋 realizacji zamierze艅. Zadanie to powierzy艂 ks. Stanis艂awowi Kardaszowi, kt贸ry jak si臋 okaza艂o, od 1967 roku wielokrotnie bra艂 udzia艂 w pielgrzymce warszawskiej. W tym czasie by艂 on proboszczem parafii Matki Bo偶ej Zwyci臋skiej i 艣w. Jerzego w Toruniu. Ojcem duchownym pielgrzymi zosta艂 ks. Stanis艂aw Grunt, 贸wcze艣nie proboszcz parafii 艣w. Miko艂aja w Bydgoszczy-Fordonie, kt贸ry opracowa艂 鈥瀔atechezy w drodze鈥. Ich tre艣膰 zwi膮zana by艂a z has艂em roku duszpasterskiego: Rodzina Ko艣cio艂em domowym, Ko艣ci贸艂 domowy w s艂u偶bie 偶ycia. Poza tym zosta艂y tak偶e oparte o pierwsz膮 encyklik臋 papie偶a Jana Paw艂a II: Redemptor hominis. W niniejszym artykule przybli偶ono genez臋 i przebieg I Pomorskiej Pielgrzymki Piesza na Jasn膮 G贸r臋 w 艣wietle zachowanych materia艂贸w 藕r贸d艂owych zgromadzonych w Wydziale do Spraw Wyzna艅 Urz臋du Wojew贸dzkiego w Toruniu. Obecnie s膮 one przechowywane w zasobach Instytutu Pami臋ci Narodowej oddzia艂 w Gda艅sku delegatura w Bydgoszczy pod sygnatur膮 201/116 (dalej IPN BY). 殴r贸d艂a te zosta艂y opatrzone tytu艂em: Wycieczki, obozy, kolonie (1979). W zespole tym 16 kart dotyczy pielgrzymki. Prawdopodobnie nie jest to wszystko, co istnia艂 pierwotnie w tym zasobie, wskazuj膮 na to chocia偶by zmieniane kilkakrotnie paginacje stron zasobu

    Warto by膰 diakonem, aby m贸c proklamowa膰 Ewangeli臋

    Get PDF
    5 listopada 2011 roku otrzyma艂em 艣wi臋cenia diakonatu z r膮k Biskupa Toru艅skiego Andrzeja Suskiego. Tak wi臋c, moja pos艂uga diako艅ska trwa ju偶 kilka lat. Jak ona wygl膮da? Posiada wiele ods艂on, trudno wszystko wymieni膰 i o wszystkim pisa膰. Odwo艂am si臋 do kilku przyk艂ad贸w. Mog膮 by膰 one dla cz臋艣ci czytelnik贸w niniejszego tekstu pewn膮 oczywisto艣ci膮. Minione lata pokaza艂y mi jednak wyra藕nie, 偶e pos艂uga diakona w Ko艣ciele w Polsce, z jednej strony wydaje si臋 tak powszechna i oczywista, z drugiej natomiast jest praktycznie nieznana. Z czym kojarzy si臋 nam pos艂uga diakona? Z seminarium? Z oczekiwaniem na 艣wi臋cenia kap艂a艅skie? Z praktykami duszpasterskimi? Z czym jeszcze

    Diakonat sta艂y w Polsce- geneza i pierwsze do艣wiadczenia

    Get PDF
    Diakonat jest powo艂aniem, kt贸re spotykamy w Ko艣ciele od pocz膮tku jego istnienia. Najwi臋kszy jego rozw贸j przypada艂 na okres od ko艅ca II do ko艅ca V wieku. Upadek znaczenia diakonatu, jako powo艂ania, 艣ledzimy od VI wieku. Przywr贸cenie diakonatu, jako samodzielnego i sta艂ego stopnia hierarchicznego w Ko艣ciele zwi膮zane by艂o z decyzjami podj臋tymi podczas Soboru Watyka艅skiego II. W 1968 roku w Kolonii pierwszych pi臋ciu 偶onatych m臋偶czyzn otrzyma艂o 艣wiecenia diakonatu sta艂ego. Liczba diakon贸w sta艂ych w Ko艣ciele katolickim przekracza obecnie 48 tys. Pierwsze 艣wi臋cenia diakonatu sta艂ego w Ko艣ciele w Polsce mia艂y miejsce w 2008 roku. W artykule skupiono si臋 na nast臋puj膮cych kwestiach: na genezie diakonatu sta艂ego w Polsce, pierwszych 艣wi臋ceniach, o艣rodkach przygotowuj膮cych diakon贸w sta艂ych oraz na pierwszych do艣wiadczeniach zwi膮zanych z obecno艣ci膮 i pos艂ug膮 diakon贸w sta艂ych w Ko艣ciele w Polsce

    Parafia garnizonowa 艣w. Katarzyny w Toruniu w 艣wietle kroniki parafialnej z 2. po艂. XX w.

    Get PDF
    Geneza parafii garnizonowej w Toruniu si臋ga ko艅ca XIX wieku i zwi膮zana by艂a z obecno艣ci膮 w mie艣cie silnego garnizonu wojskowego. W zwi膮zku z tym pojawi艂a si臋 pilna potrzeba opieki duszpasterskiej nad 偶o艂nierzami i ich rodzinami, dodajmy wyznania ewangelickiego. Budow臋 艣wi膮tyni rozpocz臋to w 1894 roku, a uroczyste jej po艣wi臋cenie mia艂o miejsce w 1897 roku. Na wydarzeniu tym by艂 obecny cesarz Wilhelm II. Po odzyskaniu przez Polsk臋 niepodleg艂o艣ci 艣wi膮tyni臋 przej臋艂o Wojsko Polskie. W lipcu 1921 roku ko艣ci贸艂 zosta艂 konsekrowany przez biskupa polowego Stanis艂awa Galla. Na mocy podpisanego przez Polsk臋 konkordatu ze Stolic膮 Apostolsk膮 w 1925 roku uregulowany zosta艂 status ko艣cio艂贸w garnizonowych. Od tego czasu powstawa艂y na terenie ca艂ej Polski parafie wojskowe . Jedn膮 z nich by艂a parafia p.w. 艣w. Katarzyny w Toruniu. W 1928 roku parafia toru艅ska sta艂a si臋 siedzib膮 dekanatu . W okresie mi臋dzywojennym w parafii pos艂ugiwali kolejno mi臋dzy innymi: ks. Marian P膮czek, ks. Sylwester Grabowski, ks. Jerzy Sienkiewicz, ks. Stanis艂aw Sinkowski oraz ks. Jan Kroczek. Podczas wojny toru艅ska 艣wi膮tynia garnizonowa by艂a wykorzystywana przez protestant贸w, s艂u偶y艂a g艂贸wnie 偶o艂nierzom niemieckim. Po wojnie katolicka parafia garnizonowa wznowi艂a swoj膮 dzia艂alno艣膰, jednak przez ca艂y okres PRL-u istnia艂a tylko namiastka przedwojennego duszpasterstwa wojskowego. Funkcje kapelan贸w w Toruniu w okresie powojennym, do przemian ustrojowych pe艂nili kolejno: ks. Jan To艂pa (1945-1963), ks. Tadeusz Janczak (28 VI 1963-10 XII 1969), ks. Kazimierz Dyndarski (9 XII 1969-19 X 1973) oraz ks. Jan Zawistowski (20 X 1973-10 X 1990) . Dzieje parafii garnizonowej w Toruniu ca艂y czas oczekuj膮 na swoje zainteresowanie badawcze. Celem niniejszego artyku艂u jest zwr贸cenie uwagi na bardzo ciekawe 藕r贸d艂o do historii tej偶e parafii, mianowicie zachowanej kroniki parafialnej. Chcia艂bym zainteresowa膰 badaczy jej interesuj膮c膮 tre艣ci膮. Zawarto艣膰 kroniki mo偶e by膰 niezmiernie pomocna w pisaniu powojennych dziej贸w parafii 艣w. Katarzyny. Jej lektura przynosi tak偶e interesuj膮ce informacje, w 艣wietle kt贸rych mo偶emy bada膰 z艂o偶on膮 rzeczywisto艣膰 parafii garnizonowych w Polsce po II wojnie. My艣limy tu chocia偶by o specyficznej pos艂udze, a niejednokrotnie tak偶e i postawie ksi臋偶y kapelan贸w. Kronika to tak偶e interesuj膮ce 藕r贸d艂o do historii Torunia oraz historii ko艣cio艂a, zar贸wno w wymiarze lokalnym, jak i og贸lnopolskim. W ko艅cu w kronice znajdujemy echo r贸偶nych wydarze艅 og贸lnopolskich

    Bractwo 艣w. J贸zefa w parafii w Kie艂basinie

    Get PDF
    Jednym z przejaw贸w kultu 艣w. J贸zefa s膮 po艣wi臋cone mu bractwa. Ich rozw贸j w Ko艣ciele powszechnym, jak i w Polsce mo偶emy 艣ledzi膰 od okresu nowo偶ytnego, a dok艂adnie w dobie potrydenckiej. Pocz膮tkowo zwi膮zane one by艂y przede wszystkim ze 艣rodowiskami karmelita艅skimi, w kt贸rych to Oblubieniec Naj艣wi臋tszej Maryi Panny odbiera艂 wyj膮tkow膮 cze艣膰. Jednak ju偶 w XVII wieku bractwa j贸zefowe spotykamy w r贸偶nych miejscach, mi臋dzy innymi przy ko艣cio艂ach parafialnych. Nie znamy do dzisiaj skali obecno艣ci Bractw 艣w. J贸zefa w diecezjach oraz w 艣rodowiskach zakonnych na obszarze Polski, gdy偶 brakuje szczeg贸艂owych bada艅 nad tym zagadnieniem . Wydaje si臋 jednak, 偶e spo艣r贸d wielu istniej膮cych w tym czasie w Ko艣ciele bractw, to oddane pod patronat 艣w. J贸zefa, nale偶a艂o do grona najbardziej popularnych. W niniejszym artykule chcemy przybli偶y膰 Bractwo 艣w. J贸zefa, kt贸re istnia艂o przy ko艣ciele parafialnym w Kie艂basinie w diecezji che艂mi艅skiej (od 1992 roku parafia znalaz艂a si臋 w granicach nowopowsta艂ej diecezji toru艅skiej). Dodajmy, 偶e by艂a to przez wieki jedna z mniejszych parafii nieistniej膮cej ju偶 diecezji che艂mi艅skiej. W jej bogat膮 histori臋 si臋gaj膮c膮 dzisiaj oko艂o 700 lat wpisany zosta艂 kult 艣w. J贸zefa

    O kaplicach w pokrzy偶ackich domach zakonnych w 艣wietle nowo偶ytnych inwentarzy- wybrane przyk艂ady

    Get PDF
    Opuszczone przez krzy偶ak贸w ich domy zakonne, nazywane w literaturze powszechnie zamkami konwentualnymi, pe艂ni艂y w okresie nowo偶ytnym przede wszystkim funkcje gospodarcze. Znaczna ich cz臋艣膰 ulegaj膮c wi臋kszym i mniejszym zniszczeniom, szczeg贸lnie podczas wojen w XVII wieku, stopniowo popada艂a w ruin臋, a w konsekwencji po pewnym czasie niejednokrotnie nie nadawa艂a si臋 ju偶 do zamieszkania. Omawiane obiekty stanowi艂y pocz膮tkowo przede wszystkim w艂asno艣膰 kr贸lewsk膮, z biegiem czasu przechodzi艂y tak偶e na w艂asno艣膰: biskup贸w, miast, czy w r臋ce prywatne. W niniejszym artykule chcemy zwr贸ci膰 uwag臋 na losy kaplic w pokrzy偶ackich domach zakonnych. Dzi臋ki nowo偶ytnym lustracjom oraz inwentarzom mo偶emy wskaza膰, 偶e cz臋艣膰 dawnych krzy偶ackich dom贸w zakonnych, a dok艂adnie znajduj膮ce si臋 w nich kaplice, pe艂ni艂y nadal funkcje religijne, a przynajmniej odnotowywano ich obecno艣膰 w 藕r贸d艂ach, podkre艣laj膮c wyra藕nie sakralny charakter tych pomieszcze艅. Ks. Bogus艂aw Dygda艂a przyj膮艂, 偶e na pocz膮tku XVII wieku liczba funkcjonuj膮cych kaplic w dawnych krzy偶ackich domach zakonnych w granicach diecezji che艂mi艅skiej, mog艂a wynosi膰 dziewi臋膰, natomiast u schy艂ku XVIII wieku ju偶 tylko dwie s艂u偶y艂y kultowi. Tak wi臋c w ci膮gu dw贸ch wiek贸w rzeczywisto艣膰 zmieni艂a si臋 diametralnie. Najwi臋cej spustosze艅 poczyni艂y na pewno wojny w XVII oraz na pocz膮tku XVIII wieku. Kaplice, a szerzej krzy偶ackie domy zakonne, kt贸re przez oko艂o dwa wieki t臋tni艂y w 艣redniowieczu regularnie sprawowan膮 liturgi膮 zakonn膮, po 1466 roku ulega艂y g艂臋bokim przeobra偶eniom. Warto zaznaczy膰, 偶e te zmiany mia艂y miejsce w czasie, kiedy na dawnym obszarze pa艅stwa zakonnego dynamicznie rozwija艂 si臋 protestantyzm, co niew膮tpliwie w pewnym zakresie przyspieszy艂o proces tych zmian. Nie zapominajmy chocia偶by, 偶e zmniejszy艂a si臋 znacznie liczba katolik贸w, a w zwi膮zku z tym i samo zapotrzebowanie na obiekty sakralne. Jednocze艣nie trzeba tak偶e zauwa偶y膰, 偶e cz臋艣膰 pokrzy偶ackich kaplic s艂u偶y艂a tak偶e protestantom. Przeprowadzona wst臋pna kwerenda w 藕r贸d艂ach pozwili艂a na przywo艂anie wybranej grupy opis贸w zachowanych i w niekt贸rych przypadkach, funkcjonuj膮cych obiekt贸w sakralnych na bazie dawnych kaplic krzy偶ackich

    Instytut Mi艂osierdzia Bo偶ego - zarys historii

    Get PDF
    Instytut Mi艂osierdzia Bo偶ego nale偶y do grupy wsp贸lnot i dzie艂, kt贸re powsta艂y w Ko艣ciele w ostatnich latach. Jego nieodleg艂a historia jest jednak na tyle bogata, 偶e zas艂uguje na pewno na osobne zainteresowanie. Mamy tu bowiem do czynienia zar贸wno z fragmentem dziej贸w Ko艣cio艂a, histori膮 instytut贸w 艣wieckich 偶ycia konsekrowanego, jak i przejawem rozwoju dynamicznie rozwijaj膮cego si臋, w wielu kierunkach, dzie艂a inspirowanego Mi艂osierdziem Bo偶ym, w kt贸rego tle stoi posta膰 艣w. s. Faustyny Kowalskiej. Historia Instytutu nie doczeka艂a si臋 do tej pory wyczerpuj膮cego opracowania historycznego, co jednak nie oznacza, 偶e nie posiada on ju偶 kilku cennych przyczynk贸w. Trzeba tu wymieni膰 przede wszystkim prace ks. Micha艂a Damazyna . Poza tym interesuj膮ce w膮tki o pocz膮tkach Instytutu spotykamy tak偶e w pracach ks. Henryka Ciereszko, po艣wi臋conych postaci ks. Micha艂a Sopo膰ki . Niniejszy artyku艂 zosta艂 w znacznej mierze oparty o materia艂y archiwalne przechowywane w Archiwum Instytutu Mi艂osierdzia Bo偶ego, szczeg贸lnie te opracowane przez Ludmi艂臋 Roszko
    corecore