Ministry of Education, Science and Technological Development

Nardus
Not a member yet
    13113 research outputs found

    The numerical simulation model of gas turbine facility for biomass gasification gas application

    No full text
    U okviru istraživačkog rada formiran je matematički model za simulaciju procesa transformacije energije u postrojenju gasne turbine pri sagorevanju gasova srednje ili niže toplotne moći. Data je analiza procesa kosagorevanja gasa iz gasifikacije kukuruznog oklaska i prirodnog gasa u postrojenju gasne turbine, za tri različite konfiguracije postrojenja. Analiza je rađena na primeru osnovnog Joule-ovog ciklusa sa vazduhom hlađenim lopaticama.This paper presents mathematical model for simulation of energy transformation process in gas turbine facility with combustion of medium and low calorific gases. The basis of the mathematical model is the Müller’s method. Analysis of co-firing the corn cob gas and natural gas for different gas turbine facility configurations is presented. The basic Joule cycle with blade cooling was analyzed

    Optimal Control of Microgrids in Different Operation Conditions

    No full text
    У дисертацији је дат концепт микро мрежа и описане постојеће методе у управљању и оптимизацији рада микро мрежа. Предложен је нови централизовани контролер микро мрежe заснован на технологији више-агентног система, који омогућава координацију три режима рада (повезани, острвски и хаваријски) и обезбеђује једноставну конфигурацију и комбинацију оптимизационих критеријума, уз уважавање широког скупа ограничења. Предложени модел примењен је на релевантни тест систем и резултати су приказани уз одговарајућу анализу резултата.U disertaciji je dat koncept mikro mreža i opisane postojeće metode u upravljanju i optimizaciji rada mikro mreža. Predložen je novi centralizovani kontroler mikro mreže zasnovan na tehnologiji više-agentnog sistema, koji omogućava koordinaciju tri režima rada (povezani, ostrvski i havarijski) i obezbeđuje jednostavnu konfiguraciju i kombinaciju optimizacionih kriterijuma, uz uvažavanje širokog skupa ograničenja. Predloženi model primenjen je na relevantni test sistem i rezultati su prikazani uz odgovarajuću analizu rezultata.Dissertation provides the microgrids concept and describes existing methods for control and optimization of microgrid operation. This paper proposes a novel, centralized, multi-agent-based, microgrid controller architecture, which provides the coordination of all three operation modes (grid-connected, island and emergency) and enables the easy configuration/combination of optimization goals that are subject to a given set of operational constraints. The simulation results are presented for a typical microgrid test example

    Thermodynamic stability of binary mixed micelles of selected homologues from Brij and polysorbate surfactant classes

    No full text
    Uloga micela u razvoju farmaceutskih oblika zasniva se na njihovom potencijalu da kao transportni sistemi povećaju bioraspoloživost lekovite supstance i unaprede njen farmakokinetski profil. Micele mogu da modifikuju propustljivost biološkuh membrana, omoguće kontrolisano oslobađanje lekovite supstance iz farmaceutskog oblika, stabilizuju lekovitu supstancu, itd. Kombinovanje različitih surfaktanata kao gradivih jedinica omogućava konstruisanje micela sa poželjnim fizičko-hemijskim karakteristikama. Takođe, mešovite micele između čijih gradivnih jedinica postoje sinergističke interakcije se formiraju na nižim koncentracijama surfaktanata u poređenju sa monokomponentnim micelama. U doktorskoj disertaciji je ispitana termodinamička stabilnost binarnih mešovitih micela Brij S10 i Brij S20 surfaktanata sa polisorbatom 20, polisorbatom 60 i polisorbatom 80 kao kosurfaktantima. Analiziran je uticaj građe odabranih nejonskih surfaktanata na fizičko-hemijske parametre i stabilnost njihovih mešovitih micela. Vrednosti kritične micelarne koncentracije su dobijene spektrofluorimetrijskim merenjima. Da bi se analizirao uticaj temperature na termodinamičku stabilnost micela, merenja su vršena na sledećim temperaturama: 273.15 K, 283.15 K, 293.15 K, 303.15 K i 313.15 K. Rezultati su tumačeni sa aspekta teorije regularnih rastvora (regular solution theory – RST), uz primenu Porterove jednačine. Na osnovu rezultata istraživanja, predloženi su modeli monokomponentnih i binarnih mešovitih micela. Utvrđeno je da u svim analiziranim binarnim mešovitim sistemima postoji dodatna entropija. Može se doneti zaključak da pretpostavka RST o isključivo entalpijskoj prirodi dodatne Gibsove energije nije primenljiva na ispitivane binarne sisteme. Utvrđeno je da postojanje razlike u dužini hidrofobnih segmenata monomera dodatno stabilizuje mešovitu micelu. Sa porastom temperature, ovaj stabilizacioni efekat entropijskog porekla postaje izraženiji. Prisustvo dvostruke veze u ugljovodoničnom lancu polisorbata 80 doprinosi povećanoj rigidnosti njegovih molekula. Rezultat je smanjena termodinamička stabilnost mešovitih micela koje sadrže polisorbat 80 u poređenju sa mešovitim micelama koje sadrže njegov zasićeni homolog, polisorbat 60. Utvrđeno je da razlika u dužini polarnih segmenata monomera koji grade mešovitu micelu utiče na stepen hidratacije micele, a time i na njenu stabilnost.The role of the micelles in pharmaceutical formulation lies in their ability to, when used as drug delivery systems, increase the bioavailability of the drug and enhance its pharmacokinetic profile. Micelles may modify the permeability of biomembranes, enable controlled release from drug delivery systems, stabilize the drug, etc. By combining different surfactants as building units it is possible to engineer micelles with favorable physicochemical characteristics. Also, the mixed micelles between whose building units synergistic interactions exist are formed on lower concentrations of surfactants in comparison to single-component micelles. In the doctoral dissertation the thermodynamic stability of binary mixed micelles built of Brij S10 and Brij S20 with polysorbate 20, polysorbate 60 and polysorbate 80 as co-surfactants is examined. The influence of the structure of selected nonionic surfactants on physicochemical parameters and the stability of their mixed micelles is analyzed. Critical micelle concentration values were obtained by spectrofluorimetric measurements. In order to analyze the influence of the temperature on the micelles’ thermodynamic stability, measurements were conducted on following temperatures: 273.15 K, 283.15 K, 293.15 K, 303.15 K and 313.15 K. Obtained results were studied using regular solution theory (RST) and Porter’s equation. Based on the research results, models of both single-component and binary mixed micelles are introduced. It is deduced that in all analyzed binary mixed systems the excess entropy exists. A conclusion can be made that the assumption of RST regarding solely enthalpic nature of the excess Gibbs energy is not applicable to investigated binary systems. The difference in the length of the hydrophobic segments of monomers additionally stabilizes the mixed micelle. With the increase in the temperature, this stabilizing effect of the entropic nature is more noticeable. The existence of the double bond in polysorbate 80 hydrocarbon chain contributes to the increased rigidity of its molecules. As a result, the thermodynamic stability of the mixed micelles containing polysorbate 80 is lesser than the stability of the mixed micelles containing its saturated homologue, polysorbate 60. It is determined that the difference in length of polar segments of mixed micelle monomers affects the micelle hydration and therefore, its stability

    Assessment of quality of life of patients with permanent colostomy

    No full text
    Uvod. Uprkos činjenici da je kolostoma intervencija koja se izvodi sa visokim procentom uspešnosti, ona za pacijenta predstavlja narušavanje njegovog fizičkog i psihološkog integriteta, što utiče na predstavu o samom sebi, socijalne i funkcionalne kapacitete i ima veliki uticaj na kvalitet života pacijenta. Ciljevi. Ciljevi istraživanja bili su procena kvaliteta života kod bolesnika sa trajnom kolostomom, procena depresivnosti kod bolesnika sa trajnom kolostomom i procena uticaja depresivnosti na kvalitet života kod bolesnika sa trajnom kolostomom. Metodologija. Istraživanje je bilo dizajnirano po tipu prospektivne studije, sprovedeno u Ambulanti za koloproktologiju Poliklinike Kliničkog centra Vojvodine. U prvoj fazi istraživanja pregledom pacijenata i operacionih lista na Klinici za abdominalnu, endokrinu i transplantacionu hirurgiju Kliničkog centra Vojvodine i broja kolostoma urađenih u periodu između 1.9.2015. godine i 1.8.2016. godine iz operacionih protokola izdvojeni su svi pacijenti kojima je u tom periodu izvedena trajna kolostomija i potom procenjena podobnost za uključivanje u studiju. Ispitanici su anonimno popunjavali upitnik mesec, tri i šest meseci nakon operacije. Instrument se sastojao od nekoliko celina kojima su ispitivani sociodemografski podaci, kvalitet života, skala telesnog izgleda, skala samopoštovanja i Bekova skala depresije. Statistička obrada podataka urađena je u program SPSS for Windows v18. Primenom metoda deskriptivne statistike numeričke kontinuirane varijable prezentovane su kao srednje vrednosti i standardne devijacije (SD) sa rasponom vrednosti, dok su kategorijske varijable prikazane kao apsolutne i relativne vrednosti, odnosno distribucije frekvencija. Za utvrđivanje značajnosti razlika korušćeni su χ2 test za opisne varijable, a za numeričke varijable parametrijski testovi (t-test i jednosmerna analiza varijanse ANOVA) i neparametrijski testovi (Man-Whitney test i Kruskal Wallis test). Za ponovljena merenja (3 meseca i 6 meseci) korišćeni su odgovarajući testovi uparenosti za ponovljena merenja. Rezultati. Vrednosti kvaliteta života imale su statistički značajan porast trećeg i šestog meseca u nakon operativnog izvođenja kolostome u odnosu na anketiranje sprovedeno mesec dana nakon operacije. Skala telesnog izgleda i skala samopoštovanja takođe su imale značajno više vrednosti tri i šest meseci nakon operacije poredeći sa vrednostima mesec dana nakon izvođenja kolostome. Prvog meseca udeo osoba sa depresivnim tegobama iznosio je 57,1%, da bi u narednim fazama istraživanja došlo do značajnog pada (41,1% trećeg i 32,1% šestog meseca). Zaključak. Najlošije vrednosti svih parametara iskazane su mesec dana nakon operacije, ali vremenom dolazi do statističkog porasta vrednosti. Bolesnici koji imaju znake depresivnosti imaju značajno lošiji kvalitet života od bolesnika sa trajnom kolostomom koji nemaju znake depresivnosti.Introduction. Despite the fact that colostomy can be described as an intervention with high success rates, for the patient it represents deterioration of their physical and psychological integrity, which influence the body self image, social and functional capacities and influence the quality of life. Aim. Assessment of quality of life of patients with the permanent colostomy, assessment of depression among patients with the permanent colostomy and assessment of depression influence on quality of life of the patients with the permanent colostomy. Methodology. This was a prospective study performed at the Ambulance for coloproctology at the Polyclinic of Clinical Center of Vojvodina. In the first phase evaluation of patients and medical records of colostomies between 1.9.2015-1.8.2016. at the Clinic for abdominal, endocrine and transplantation surgery in the Clinical Center of Vojvodina was performed. Patients who were selected were assessed for enrolment in the study. Participants anonymously fulfilled the questionnaire a month, three months and six months after the surgery. The study instrument comprised of several parts (sociodemographic data, quality of life assessment, body image scale, self esteem scale and Beck’s depression inventory. Survey data were analysed in SPSS 18.0. Descriptive analysis included the total value expressed in absolute and relative numbers, mean values and standard deviation. The χ2 test, Man-Whitney test, Kruskal Wallis test, t-test and one-way ANOVA were used to test for difference between sub groups. For repeated measuring appropriate tests were performed. Results. Quality of life was statistical significantly improved three and six months after the surgery, comparing to a survey performed one month after colostomy. Body image scale and Self esteem scale also showed significantly higher values three and six months after colostomy, comparing to the first month. A month after the surgery percentage of participants with depressive symptoms was the highest (57.1%), but in the next phases of the survey significant decline was observed (41,1% three and 32,1% six months after the surgery). Conclusion. The lowest parameters were observed a months after the surgery, but they significantly improved three and six months later. Colostomy patients with depressive symptoms had significantly worst quality of life comparing to their peers without depressive symptoms

    Taxonomy and Distribution of the genus Merodon (Meigen, 1803) (Diptera: Syrphidae) in Palaeartic

    No full text
    Predmet ovog istraživanja su vrste iz  Merodon  aureus,  M.  nanus  i  M. ruficornis  grupe i  M.  avidus  kompleksa sa područja Palearktika. Usled izuzetne morfološke sličnosti pomenutih vrsta, korišćene su tri različite metode u cilju utvrđivanja  prisustva skrivenih taksona i definisanja granica vrsta. Komparativnom geometerijsko-morfometrijskom analizom su obuhvaćene vrste iz  M.  aureus  i  M.  nanus  grupe i  M.  avidus  kompleksa. Interspecijska varijabilnost  M.  aureus  grupe i  M.  avidus  kompleksa je analizirana sa dva geometrijsko-morfometrijska pristupa: analiza oblika krila -  zasnovana na specifičnim tačkama (landmarks) i analiza oblika genitalnog aparata mužjaka  -  zasnovana na pomoćnim tačkama (semilandmarks). Sredinske niše su kvantifikovane i poređene “Point base” metodom i njome su obuhvaćene sve istraživane vrste. Uslovljenost razlika u obliku krila i surstila analiziranih vrsta geografskom distribucijom i klimatskim faktorima je testirana upotrebom Mantel testa. Dobijeni rezultati analize oblika krila i genitalnog aparata mužjaka ukazuju na veliki potencijal geometrijske morfometrije u detekovanju morfološke  varijabilnosti, odnosno kriptičnih vrsta kod sirfida. Na osnovu oblika krila i genitalnog aparata mužjaka, unutar svih istraţivanih grupa vrsta prepoznato je 45 nezavisnih evolucionih jedinica (M. aureus grupa - 36;  M. nanus grupa - 5,  M. avidus  kompleks  -  4). Sve kriptične vrste iz 12 analiziranih kompleksa vrsta su uspešno razdvojene, sa visokim procentom korektne klasifikacije jedinki. Rezultati ukazuju na veću moć diskriminacije oblika genitalnog aparata mužjaka u odnosu na krila. Razlike u obliku krila se odnose prvenstveno na promene u apikalnom delu krila što utiče na promene u dužini i širini ovog dela, dok su razlike u obliku genitalnog aparata mužjaka najvećim delom koncentrisane u posteriornom delu posteriornog lobusa surstila, delu genitalnog aparata mužjaka koja igra ključnu ulogu u pridržavanju ženki tokom kopulacije. Razlike u obliku krila nisu posledica geografske udaljenosti, kao ni razlika u ekološkim nišama vrsta. Uticaj abiotičkih parametara na razlike u obliku genitalnog aparata mužjaka nije zabeležen ni kod jedne od analiziranih vrsta, dok je uticaj geografske distribucije na razlike u obliku surstila zabeležen samo u jednom slučaju, kod  M. luteomaculatus kompleksa vrsta. Ovi rezultati ukazuju da je izolacija putem distance imala glavnu  ulogu u diverzifikaciji oblika genitalnog aparata mužjaka kod vrsta ovog kompleksa. Rezultati su pokazali da se klimatski profili svih analiziranih parova vrsta razlikuju u makar jednoj sredinskoj niši (PC osi), osim para vrsta  M. rojoi - M. puniceus  i  M.  loewi  -  M. ovaloides. Faktori koji najviše doprinose divergenciji klimatskih profila analiziranih vrsta predstavljaju esktreme tj. limitirajuće faktore poput niskih vrednosti padavina i temperature i fluktuacija temperaure tokom godine. Za razliku od široko rasprostranjenih vrsta, endemske vrste imaju uzak opseg nadmorskih visina na kojima se javljaju i uglavnom su vezane za planinska staništa. Takođe, imaju niske vrednosti standardne devijacije za većinu izdvojenih PC osa što ukazuje na njihovu striktnu klimatsku adaptibilnost. Prema rezultatima analize distribucije i specijskog diverziteta, Balkansko poluostrvo odlikuje najveći divezitet analiziranih vrsta. On predstavlja centar biodiverziteta za M. aureus grupu, a zajedno sa severnim delom Apeninskog poluostrva za M. ruficornis grupu, dok je najveći diverzitet vrsta M. nanus grupe zabeležen na jugozapadu i severoistoku Anadolije. Analize klimatskih profila i specijskog diverziteta zajedno sa rezultatima geometrijske morfometrije ukazuju da je geološka istorija, tj. kontrakcije areala tokom glacijacija i interglacijacija, značajno uticala na diverzifikaciju istraživanih grupa u refugijumima zapadnog Palearktika.The objects of this study are species from Merodon aureus, M. nanus and M.  ruficornis groups, and M. avidus complex in Palaearctic. These species are characterised by great morphological  similarity, and three different approaches were used to detect cryptic species and establish species boundaries. Species from M. aureus and M.  nanus groups, and M. avidus complex were analysed using geometric morphometry. Interspecific variability of M. aureus group and M. avidus complex were studied using two approaches: landmark based wing shape analysis and semilandmark analysis of male genitalia.  Ecological niche analysis were conducted for all analyzed species.  Correlation between Squared Mahalanobis  distances of both wing and surstylus, and geographic and environmental distances were addressed using  the two tailed Mantel test. Geometric morphometric results indicate that wing and especially surstylus shape, have meaningful interspecific discriminatory power. Based  on these characters 45 evolutionary independent units are recognized (M. aureus group - 36; M. nanus group - 5, M. avidus complex - 4). All cryptic species from 12 analysed species complexes were successfully distinguished with high overall  classification success. Results showed that geometric morphometry of surstylus had a higher classification rate than wing geometric morphometry. The main wing shape differences are connected with apical part of the wing which influences his length and width. The main differences in surstylus shape are connected to the posterior margin of the posterior part of the surstylus lobe, involved in gripping the female during copulation. Mantel tests revealed that geographic and environmental distances exhibited no association with wing and  surstylus shape distance among investigated species, except in M. luteomaculatus  complex. In this complex, Mantel test results suggested that isolation by distance had a major role in the diversification of male genitalia. Ecological niche analysis contributed to the species delimitation. These results demonstrated that among all related species, with the exception of species pairs M. rojoi - M. puniceus and M. loewi - M. ovaloides, overall or partial divergence in environmental  space is present. Distribution patterns of all analyzed species are mainly affected by the limiting effects such as low temperature and precipitation values,  as well as the temperature fluctuation during the year. Endemics and species with a narrow range had smaller altitudinal ranges and were mainly connected with mountainous areas. Additionally, low standard deviation values for endemic species reflect their narrow geographic distribution and very strict climatic adaptations, whereas large values for widely distributed species reflect their broad adaptability. According to the results of distribution and species diversity analysis, the Balkan Peninsula is characterized with highest diversity. It is a centre of biodiversity for M. aureus group, together with the northern part of the Apennine peninsula for M. ruficorn is group, while the largest species diversity of M. nanus group is recorded in the southwest and northeast Anadolia. Distribution and species diversity analyses, together with  the results of geometric morphometry indicate that geological history, i.e. range contraction during glaciations and interglaciations had a significant impact on the diversification of the studied groups in refuges in the Western Palaearctic

    Specialized algorithms for detection, identification and estimation of bad data inpower distribution networks

    No full text
    Doktorskom disertacijom je dokazano da postojeće metode detekcije i identifikacije loših podataka nisu primenjive na distributivne mreže usled njihovih specifičnosti u stepenu redundanse merenja i broja pseudo merenja. Dodatno, razvijeni su algoritmi detekcije loših oblasti primenom dekuplovanog Hi-kvadrat testa, identifikacije loših merenja primenom novo definisanih izbeljenih reziduala, estimacije fazne konektivnosti primenom uslovnih ograničenja u estimatoru stanja, i korekcije pseudo merenja primenom informacija sa pametnih brojila. Navedeni algoritmi su specijalizovani za distributivne mreže i verifikovani primenom na dva test sistema.The doctoral dissertation has demonstrated that conventional bad data detection and identification methods cannot be efficiently applied in distribution networks, due to their characteristics such as low measurement redundancy, number of pseudo measurements and level of measurements correlation. In addition, the doctoral dissertation described newly developed algorithms for bad area detection based on decoupled Chi-squares test, bad data identification using newly defined whitened residuals, estimation of phase connectivity by extension of state estimation with conditional constraints and correction of pseudo measurements using AMI data. The mentioned algorithms are specialized for distribution networks and verified through simulation on two test systems

    Elements of Francophone Civilization in Teaching French as a Foreign Language

    No full text
    U našem radu reč je o elementima frankofone civilizacije u nastavi francuskog jezika. Tokom rada sa učenicima i studentima nivoa znanja A1-B2 francuskog, primetili smo da su manje senzibilizovani za frankofonu kulturu, i da su više upoznati sa elementima francuske kulture, u ovom slučaju mislimo na teritoriju današnje Francuske. To nas je navelo da uradimo analizu frankofonih elemenata u udžbenicima francuskog kao stranog jezika, korišćenim na prostoru Srbije. Naš korpus ekscerpiran je iz sto dvadeset čitanki i metoda francuskog jezika, od Drugog svetskog rata do 2013. g., reč je o metodama koje su objavljene na teritoriji bivše Jugoslavije, današnje Srbije i Francuske. U prvom delu rada objašnjeni su razlozi izbora teme, ciljevi rada kao i sama njegova struktura. Takođe je prikazano mesto koje zauzima učenje francuskog kao stranog jezika u obrazovnom sistemu aktuelne Srbije. Nakon toga izložen je teorijski pregled stavova kada su u pitanju pojmovi civilizacija, kultura i jezik, neodvojivi u učenju stranog jezika, kao i pojam interkulturalnosti, koja je jedna od nezaobilaznih kompetencija u nastavi stranih jezika danas. Potom je dato viđenje francuske i frankofone civilizacije u nastavi francuskog iz perspektive bivše i sadašnje teritorije naše države. U trećem delu rada objašnjen je pojam Frankofonije, razlozi zašto je značajna u nastavi francuskog, koja je njena uloga i šta ona zapravo danas predstavlja. Takođe je definisan pojam frankofonog elementa i dat opis udžbenika francuskog jezika, korišćenih od Drugog svetskog rata na prostoru današnje Srbije, kao i tematske kategorije prema kojima su klasifikovani frankofoni elementi. Četvrto poglavlje posvećeno je analizi korpusa koji je prethodno podeljen u sledeće tematske kategorije: „jezički varijeteti“, „geografija“, „slavne ličnosti, kulturni spomenici, istorija“, „grafičke umetnosti, skulptura i arhitektura“, „književnost“, „muzika“, „film“, „štampa i dokumentarni tekstovi“ i „stripovi“. U ovom delu rada prikazani su frankofoni elementi kroz osnovni pedagoški materijal, njihova upotreba, kao i jezičke kompetencije za koje su predviđeni. U poslednjoj fazi rada predložen je dodatni pedagoški materijal, nekoliko autentičnih frankofonih dokumenata, kao i njihova primena u nastavi francuskog kao stranog jezika, sve u cilju njihove bolje iskorišćenosti. VIII Na osnovu urađene analize izvodi se zaključak da frankofoni elementi nisu dovoljno zastupljeni u nastavi francuskog jezika i da bi trebalo da budu više prisutni, kroz različit i raznovrstan pedagoški materijal, pogotovo s obzirom na to da ih je moguće uklopiti u već postojeće udžbenike, za šta dajemo primere na samom kraju rada. U našem svetu višejezičnosti, mulitkulturalnosti i interkulturalnosti, budućnost francuskog jezika jeste u prihvatanju svih njegovih raznovrsnosti i različitosti.Our dissertation deals with elements of the Francophone civilization in teaching the French language. While teaching students with the French language knowledge (level A1-B2), we noticed that they are less familiar with elements of Francophone culture, and more familiar with elements of French culture, meaning the culture of the territory of present-day France. That led us to perform an analysis of Francophone elements in textbooks used for teaching French as a foreign language which are used on the territory of Serbia. Our corpus was extracted from a hundred and twenty textbooks and methods used for teaching the French language, starting from the period of World War Two up to 2013. These methods were published on the territory of former Yugoslavia, present-day Serbia, and present-day France. The first part of the dissertation explains the reasons behind the choice of the topic, the aims of dissertation and its structure. This part also indicates the position of learning French as a foreign language in the current educational system of Serbia. This is followed by a theoretical overview of perspectives on the notions of civilization, culture, and language which are inseparable in learning a foreign language, including the notion of interculturality which is one of the mandatory competencies in teaching foreign languages today. After that, a look at the French and Francophone civilization in teaching the French language from the perspectives of the former and present-day territory of our country is provided. The third part of the dissertation explains the notion of Francophony, provides the reasons why it is significant in teaching the French language, what its role is and what it represents today. The notion of a Francophone element is also defined with a description of French language textbooks used from the period of World War Two on the territory of present-day Serbia, including thematic categories according to which the Francophone elements are classified. The fourth chapter is dedicated to analyzing the corpus which has previously been divided into the following thematic categories: “language varieties”, “geography”, “famous persons, cultural monuments, history”, “graphic arts, sculpting, and architecture”, “literature”, “music”, “film”, “press and documentary texts”, and “comic books”. This part of the dissertation displays Francophone elements through basic pedagogical material, their use, as well as language competencies they are prescribed for. The last phase of the dissertation suggests additional pedagogical material, several authentic Francophone documents, as well as their application in teaching French as a foreign language, all with the aim of maximizing their use. X Based on the performed analysis, a conclusion can be made that the Francophone elements are underrepresented in teaching the French language and that their presence should be increased through various and diverse pedagogical material, especially when it is taken into consideration that they can be fitted into already existing textbooks which is displayed by examples at the very end of the dissertation

    The determination of Stark halfwidths of spectral lines of ionized oxygen and silicon, emitted from plasma produced in an electromagnetically driven shock T-tube.

    No full text
    Ispitivana je zavisnost brzine fronta udarnih talasa u T-cevi od više parametara. Izvršeno je povezivanje ICCD kamere sa spektrometrom. Ispitane su karakteristike celokupnog sistema i izvršena je njegova optimizacija i kalibracija. Izmerene su Štarkove poluširine 45 spektralnih linija OII, 13 spektralnih linija Si II i 14 spektralnih linija Si III. Dobijene vrednosti su upoređene sa vrednostima koje se mogu naći u literature, kao i sa teorijskim vrednostima. Urađena je detaljna analiza rezultata iz ovog rada kao i svih dostupnih prethodno dobijenih eksperimentalnih podataka.The dependence of shock front velocity on different parameters was examined. The ICCD camera was mounted on the spectrometer. The characteristics of the whole system were examined and the system was optimized and calibrated. The Stark halfwidths of 45 O II spectral lines, 13 Si II spectral lines and 14 Si III spectral lines were measured. The obtained values were compared with the data available in the literature, as well as with theoretical values. A detailed analysis of both the experimental results given in this dissertation and previously published experimental data was done

    Method for Connecting Measuring System With Computer by Converting Data From I2S to TCP/IP Protocol

    No full text
    Ova doktorska disertacija predstavlja istraživački rad sproveden sa ciljem da reši problem koji se odnosi na realizaciju povezivanja laboratorijskog, medicinskog mernog uređaja sa personalnim računarom. Rezultat istraživačkog rada je opšta metoda koja obezbeđuje efikasnu konverziju podataka I2S protokola u TCP/IP protokol.This doctoral thesis presents the research work carried out in order to solve a practical problem, the realization of a connection between a medical measuring device and a personal computer. The result of the research is a general method that provides efficient data conversion from the I2S protocol to the TCP/IP protocol

    Biological activity and chemical caracteristics  of selected extracts of  autochtonous macrofungi 

    No full text
    Prema postavljenim ciljevima u ovoj doktorskoj disertaciji sakupljeno je i  determinisano ukupno sedam vrsta autohtonih gljiva sa područja Fruške gore, Tare i  Vršačkog brega, pet lignikolnih ‐ Bjerkandera adusta, Pleurocybella  porrigens, Stereum hirsutum, Stereum subtomentosum i Trametes versicolor, i  dve  terikolne ‐ Amanita  strobiliformis i Hydnum repandum. Utvrđena je  njihova biološka aktivnost (antiradikalska, antioksidativna, antimikrobna, anti‐acetilholinesterazna i citotokisčna) spram hemijskog sastava njihovih vodenih  (H2O), etanolnih (EtOH), metanolnih (MeOH) i polisaharidnih (PSH) ekstrakata.  Analiza hemijskog sastava odabranih vrsta uključila je određivanje hemijske  karakterizacije PSH ekstrakata ‐ FTIR analizom, određivanje fenolnog profila ‐  HPMC/MS‐MS, sadržaja organskih kiselina ‐ HPLC, sadržaja masnih kiselina ‐  GC‐FID i sadržaja biogenih elemenata ‐ AAS. Spektrofotometrijskim metodama određen je ukupan sadržaj proteina i ukupan sadržaj fenola i flavonoida.  Prema antiradikalskoj aktivnosti OH• , O2•‐, OH•, Asc•, DPPH•  i ABTS•+ izdvojili  su  se  ekstrakti lignikolnih vrsta:  MeOH ekstrakt vrste P. porrigens, H2O  ekstrakt P. porrigens, MeOH ekstrakt T. versicolor, H2O ekstrakt S. hirsutum, MeOH ekstrakt S. subtomentosum i H2O ekstrakt B. adusta, navedenim redom.  Najjaču antioksidativnu aktivnost dobijenu FRAP i polarografskom HPMC  metodom ispoljili su PSH i H2O ekstrakti terikolne vrste A. strobiliformis.  Antimikrobna aktivnost analiziranih ekstrakata određena je ispitivanjem  antibakterijskog, antifungalnog i antiviralnog potencijala, pri čemu se izdvojila  vrsta  H.  repandum ispoljavajući najbolji efekat na Gram‐pozitivne i Gram‐ negativne bakterije i na sve analizirane fitopatogene izolate (Fusarium i  Alternaria) i T. versicolor na analizirani bakteriofag. Anti‐acetilholinesterazna  aktivnost određena je testovima in solid i in liquid, a najbolji procenat  inhibicije AChE ispoljili su EtOH ekstrakti vrsta S. hirsutum, B. adusta, S.  subtomentosum i T. versicolor. Citotoksična aktivnost ekstrakata određena je  MTT testom, a prema najboljoj ispoljenoj aktivnosti izdvojili su se MeOH  ekstrakt P. porrigens i ekstrakti B. adusta, H2O i EtOH. Citotoksična aktivnost  ovih lignikolnih vrsta naročito je izražena nakon 72 h. Na osnovu dobijenih  rezultata, gde su se istakle različite vrste i njihovi različiti ekstrakti u  primenjenim testovima, jasno je da biološka aktivnost i hemijski sastav zavise  od porekla, vrste i tipa ekstrakta analiziranih gljiva. Na osnovu tipa rastvarača  odnosno ekstrakata vrsta, koje su pokazale najbolju aktivnost spram pomenutih  testova i na osnovu dobijenih korelacija kao i na osnovu detektovanih jedinjenja,  pretpostavljamo da su za ispoljene aktivnosti u najvećoj meri odgovorna fenolna  jedinjenja i polisaharidi.     Ispoljeni biopotencijal analiziranih vrsta gljiva upućuje na njihovu potencijalnu  upotrebu kao funkcionalne hrane i nutraceutika, kao i u biokontroli  fitopatogena.According  to  the  set  aims  of  the  presented  PhD  thesis,  seven  autochthonous fungal species from the region of Fruska Gora, Tara  and Vršac Mountains were collected and determined: five lignicolous ‐ Bjerkandera  adusta,  Pleurocybella  porrigens,  Stereum  hirsutum,  Stereum subtomentosum and Trametes versicolor, and two terricolous ‐ Amanita strobiliformis and Hydnum repandum. Biological activity of these  species  (antiradical,  antioxidant,  antimicrobial,  anti‐ acetylcholinesterase and cytotoxic) was determined in relation to the chemical composition of the extracts, aqueous (H2O), ethanolic (EtOH), methanolic (MeOH) and polysaccharide (PSH). Analysis of the chemical content of analyzed species included chemical characterization of PSH extracts  –  by  FTIR  analysis,  determination  of  phenolic  profile ‐ by HPMC/MS‐MS, content of organic acids ‐ by HPLC, fatty acid content ‐ by  GC‐FID  and  content  of  biogenic  elements ‐ by  AAS. Spectrophotometric methods were applied for determination of the content of total proteins, polyphenols and flavonoids. According to the antiradical activity obtained towards OH•, О2•‐, OH•, Asc•, DPPH• and ABTS•+ extracts of lignicolous species were singled out: P. porrigens  (MeOH  extract),  P.  porrigens  (H2O  extract), T. versicolor (MeOH   extract), S. hirsutum (H2O extract), S. subtomentosum (MeOH extract) and B. austa (H2O  extract),  respectively. The  highest antioxidant activity obtained by FRAP and the polarographic HPMC method was exhibited  for PSH  and  H2O extracts of the terricolous species A. strobiliformis. The intimicrobial activity of analyzed extracts was determined by examination of antibacterial, antifungal and antiviral potentials, whereby  the species  H.  repandum was separated by exhibiting the best effect on Gram‐positive  and Gram‐negative bacteria, and all the analyzed hytopathogenic isolates (Fusarium, Alternaria)  and T. versicolor against analyzed bacteriophage. Anti‐cetylcholinesterase activity was determined by tests in solid and in liquid, while the best  percent of AChE inhibition was showed by EtOH extracts of the species S. hirsutum, B. adusta, S. subtomentosum and T. versicolor.bThe cytotoxic activity of extracts was determined by MTT assay, and according to the best activity, the MeOH extract of P. porrigens, and H2O and EtOH extracts of B. adusta were distinguished particularly after 72 h. Based on the results obtained, favoring different species and their different extracts in the applied tests, it is clear that the biological activity and chemical composition depend on the origin, species and type of extract of the analyzed fungi. Based on the type of solvent or extract of the species that showed the best activity in relation to the above tests and on the basis of the obtained correlations as well as on  the basis of the detected compounds, we assume  that  the  phenol compounds  and  polysaccharides  are responsible for the activities performed. Demonstrated bio‐potential of analyzed fungal species indicates their  potential use as functional foods and nutraceutics, as well as in the biocontrol of phytopathogens

    11,510

    full texts

    13,353

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Nardus
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇